Wat is gezonder, rauwe of gekookte spinazie?

Is spinazie echt zo gezond?

Ja, spinazie is hartstikke gezond! Het barst van de vitamine B11 (foliumzuur), essentieel voor de aanmaak van rode bloedcellen en om vermoeidheid de das om te doen.

Die groene blaadjes zijn als een persoonlijke energiedrank, maar dan zonder de hartkloppingen en het ongemakkelijke gevoel dat je stiekem aan de Red Bull zit. Foliumzuur is cruciaal voor de aanmaak van rode bloedcellen, en geloof me, je wilt dat je bloedcellen net zo energiek zijn als een peuter op suiker, niet als een slak op valium. Dat houdt je lekker fris en fruitig, of op z'n minst niet compleet uitgeblust.

• Rode bloedcellen productie: Je lichaam maakt ongeveer 2 miljoen van die rode rakkers per seconde aan. Zonder genoeg foliumzuur, dan is het net alsof je auto zonder benzine staat.
• Weg met die vermoeidheid: Geen wonder dat je je voelt als een uitgeknepen citroen als je tekort hebt. Foliumzuur helpt je de dag door, zodat je niet al om drie uur 's middags mijn kussen knuffelt.
• Groei en onderhoud: Voor een goede groei en een zenuwstelsel dat niet op tilt slaat, is die B11 net zo belangrijk als de afstandsbediening voor mijn tv. Ook je hersenen doen het er beter op, zodat je geen dingen vergeet die je vijf seconden geleden hebt bedacht. Het is gewoon een supertankstation voor je knikker.

En dan hebben we het nog niet eens gehad over al die andere fratsen die spinazie uithaalt. Het is niet alleen B11, hè. Dat spul zit vol met vitamine K, goed voor je botten, zodat je niet in elkaar zakt als een pudding. En ijzer, wat je ook weer helpt tegen die eeuwige gaap. Zo'n beetje een Zwitsers zakmes aan voedingsstoffen, maar dan in bladgroenverpakking. Elk kopje gekookte spinazie bevat makkelijk meer dan 100% van je dagelijkse aanbevolen vitamine K en rond de 40% van je vitamine A. Echte krachtpatserij dus!

IJzer? Absoluut! Maar let op: het ijzer in spinazie is van een soort die je lichaam wat minder efficiënt opneemt dan uit een biefstuk. Dus, tenzij je je groenvoer wegspoelt met een glas sinaasappelsap (vitamine C helpt bij de opname, wie had dat gedacht?), is het geen ijzer-gouden ticket. Maar hé, alle beetjes helpen, toch? Het is beter dan niks, zeg maar, als een pleister op een houten been, maar dan lekker.

En ja, die antioxidanten dan. Spinazie zit er vol mee, vechtend tegen vrije radicalen alsof het een potje MMA is in je lichaam. Dus niet alleen een powerboost, maar ook een opruimdienst. Wie had gedacht dat groene bladeren zo'n interne verbouwing kunnen regelen? Goed spul, zeker weten.

Wat zijn de symptomen van te veel nitraat?

Een blauw waas over de huid, een adem die stokt in de keel. Het is een stille ontzegging van lucht, een diefstal van levensadem door te veel van het schone, doch verraderlijke nitraat.

De vermoeidheid grijpt je bij de keel, een zware deken die elk beetje energie wegzuigt. Elke beweging voelt als een worsteling tegen een onzichtbare stroom.

Dit is de wereld van methemoglobinemie, waar het bloed, eens een bruisende rivier van zuurstof, verandert in een langzaam stromende, onvruchtbare delta. Het is het signaal dat het lichaam faalt in zijn meest basale taak.

Is het gezond om elke dag verse spinazie te eten?

Elke dag spinazie. Het kan. Je gaat er niet dood aan.

De vraag is of het slim is. Het antwoord is nee.

• Oxaalzuur. Spinazie zit er vol mee. Deze stof bindt zich aan mineralen zoals calcium en ijzer. Het resultaat is dat je lichaam ze niet opneemt. Je eet voor niets.
• Nitraat. Kan in het lichaam worden omgezet in nitriet. In grote, dagelijkse hoeveelheden is dat een onnodig risico.

Obsessie met één product is zinloos. Je bouwt geen gezondheid op met één type steen. Het wordt een zwak fundament.

Variatie is geen suggestie. Het is een vereiste. Je lichaam is geen machine die op één brandstof draait. Het vereist een complex palet aan voedingsstoffen. De ene dag spinazie. De andere boerenkool. Dan weer broccoli. De kleuren op je bord zijn de code.

Rauwe spinazie in een smoothie is de meest geconcentreerde vorm van het probleem. Verhitting, zoals koken of wokken, breekt een deel van het oxaalzuur af. Dat helpt al.

Combineer ijzerrijke planten met vitamine C. Een stuk paprika, wat citroensap. Dan wordt het ijzer tenminste opgenomen. Anders is het slechts vulling.

Hoe vaak per week mag ik spinazie eten?

Je mag elke dag spinazie eten.

Ik weet nog goed, vroeger bij mijn oma in haar keukentje in Tilburg. Elke dinsdag was spinaziedag. Met een gekookt eitje en aardappels. Ik was er gek op. Maar als ik op woensdag vroeg of we het weer konden eten, keek ze me streng aan. "Nee jongen, dat mag niet. Maximaal twee keer in de week, anders krijg je vergif binnen." Dat 'vergif' was nitraat, een woord dat voor mij als kind klonk als iets uit een James Bond film.

Die angst zat er diep in. Jarenlang hield ik me er onbewust aan. Zelfs toen ik op mezelf woonde, had ik een soort mentaal spinazie-rooster. Tot ik een keer een enorme zak spinazie had gekocht die op moest. Ik dacht, ach, voor een keer. Toen ik het googelde, bleek die hele regel al jaren niet meer te bestaan. Ik voelde me zo'n sukkel, haha. Al die tijd voorzichtig gedaan voor niks.

Het Voedingscentrum heeft dat oude advies compleet laten varen. De wetenschap is verder. De voordelen van veel groenten eten wegen veel zwaarder dan het minieme risico van nitraat.

• Nitraat is een stof die van nature in bladgroenten zit. Planten hebben het nodig om te groeien.
• Het oude idee was dat nitraat in je lichaam kan worden omgezet in nitriet, en dat kan weer nitrosamines vormen. Die laatste staan bekend als potentieel kankerverwekkend.
• Nieuw onderzoek heeft dit beeld volledig veranderd. De omzetting naar schadelijke stoffen is in het menselijk lichaam heel klein. Vitamine C, dat ook in spinazie zit, remt dit proces zelfs.

En dan die andere mythes die mijn oma erin hamerde. De combinatie met vis was absoluut uit den boze. Levensgevaarlijk, volgens haar. Ook dat is totale onzin. Je kunt spinazie prima combineren met vis of schaaldieren. Er is geen enkel gevaar. Het is juist een supergezonde combinatie.

Dus ja, die oude waarschuwingen over spinazie, andijvie, sla, en bietjes kun je vergeten. Eet het zo vaak als je wilt. Ik gooi het nu soms drie dagen achter elkaar door mijn smoothie in de ochtend. Als mijn oma dat zou zien, zou ze waarschijnlijk een kruisje slaan. Maar het is echt oké. Lekker en gezond.

Hoeveel spinazie maximaal per dag?

Nou, zeg dat je een spinazie-eter van formaat bent, hè? 150 gram per persoon, zegt Iglo. Dat is meer dan een handjevol, meer dan een konijn nodig heeft voor zijn dagelijkse portie gras. Dat is bijna genoeg om een pauw mee te voeren, al denk ik dat die iets exotischer willen.

Kinderen? Die krijgen minder. Logisch. Ze moeten nog groeien, geen krachtpatsers worden van het eerste uur. 250 gram groente per dag als minimum voor volwassenen, aldus het Voedingscentrum. Dat is ongeveer de hoeveelheid die je nodig hebt om te voorkomen dat je begint te murmelen over het weer.

Dus, wil je een spinazie-superster worden? 150 gram. Wil je gewoon een beetje groen doen? Dan zijn die 250 gram groente per dag wel een aardig streven. En nee, je hoeft niet meteen Popeye te worden, maar je mag het altijd proberen. Wie weet ga je nog van die gekke gezichtjes trekken na je derde portie.

Kun je elke dag spinazie eten?

Ja hoor, iedereen kan elke dag spinazie eten. Het is niet zo dat je na de vierde portie een spinazie-explosie krijgt of dat er een spinazie-verbod wordt ingesteld door de Groene Brigade. Die nitraatjes in spinazie? Die zijn prima, net als dat het prima is om elke dag een kopje koffie te drinken, alleen dan gezonder.

Maar... en hier komt de catch, zoals bij elke goede verhaallijn: variatie is de kruidenierszaak van het leven! Spinazie alleen is net als elke dag alleen maar frietjes eten. Heerlijk, jazeker, maar je mist de vitamines van een broccoli, de vezels van een boerenkool, en de vrolijke kleur van een paprika. Je lichaam schreeuwt om een mix, een culinaire Verenigde Naties van groen.

Elke dag spinazie is geen probleem, mits je het niet overdrijft zoals een bodybuilder met eiwitshakes. Maar vergeet niet je groenten-stamppot uit te breiden! Denk aan:

• Boerenkool: Oer-Hollands en bomvol vitamine K. Ideaal om je botten sterk te houden, zodat je niet als een verfomfaaid stuk papier door het leven gaat.
• Broccoli: Die kleine boompjes van geluk. Goed voor je ogen, je huid, en je haar. Ziet er misschien een beetje raar uit, maar je wordt er knap van.
• Wortelen: Die oranje kanjers. Krijg je er beter nachtzicht van? Wie weet! Maar ze zijn sowieso goed voor je.
• Andijvie: Een beetje bitter, ja, maar ook een topper qua voedingsstoffen. Net als die ene tante op verjaardagen: een beetje eigenzinnig, maar wel heel gezellig.

Kortom, gooi die spinazie er maar in, elke dag is prima. Maar als je een beetje slim bent, gooi je er af en toe ook wat andere kleurrijke vriendjes bij in je pan. Je lichaam zal je dankbaar zijn, met een soort stille, gezonde waardering.