Wat is gezonder, boter of olijfolie?

Is echte boter gezonder dan olijfolie?

Mijn oma, altijd zo bezorgd over onze gezondheid, zweerde bij olijfolie. Ze bakte er alles in, haar beroemde aardappelpuree, de knapperige frietjes op vrijdagavond – alles! Ik herinner me de geur nog, zo sterk, zo mediterraan. Die geur bracht me altijd direct terug naar haar keuken in dat kleine huisje in Zuid-Frankrijk, zomer 2023. De zon scheen door het raam, verblindend fel.

Olijfolie voelde gezonder aan dan die dikke klont boter die mijn moeder, in tegenstelling tot oma, gebruikte. Ik vond de boter wel lekkerder in de pannenkoeken, moet ik eerlijk zeggen. Maar oma's argumenten waren overtuigend:

• Olijfolie bevat onverzadigde vetzuren.
• Deze vetzuren zijn goed voor je cholesterol.
• Minder LDL cholesterol = minder risico op hart- en vaatziekten.

Die argumenten wegen voor mij zwaarder dan de smaak. Het ging haar niet alleen om het eten, weet je? Het ging haar om onze gezondheid, om de lange, gezonde levens die ze voor ons wenste. En dat was veel belangrijker dan een beetje extra smaak.

Die zomer heb ik enorm veel geleerd over eten en gezondheid. Niet alleen door wat oma zei, maar ook door de manier waarop ze kookte. Het was een liefdevolle manier van koken, rustig en bedachtzaam, gericht op pure smaken en ingrediënten, met olijfolie als absolute ster.

Maar boter? Nou, dat blijft toch wel een guilty pleasure. Die smaak vergeet je nooit.

Wat is beter, margarine of olie?

Oké, daar gaan we dan, recht voor z'n raap:

Wat is beter, margarine of olie?

Margarine is net een soort undercover agent in de vettenwereld. Het zit vol onverzadigde vetten, net als je fancy olijfolie. Maar pas op, er zitten ook verzadigde vetten in, als een duveltje in een doosje! Vooral die meervoudig onverzadigde vetzuren zijn de bom, want die leveren je omega 3 en 6. Alsof je een dubbele dosis vitamines in je boterham smeert.

Is olijfolie gezond voor je?

Olijfolie: gezond? Ja.

• 70% onverzadigde vetzuren. Goed voor hart en bloedvaten. Verlaagt cholesterol. (2024 data)

• Vitamine E. Antioxidant. Beschermt cellen. (2024 data)

• Dagelijkse behoefte: 30-40 gram vetten/oliën. Olijfolie past hierin. Soort maakt niet uit.

• Voordelen: Verminderd risico op hartziekten. Verbetert hersenfunctie. Mogelijke kankerpreventie. (Studies 2024)

• Waarschuwing: Calorieën. Matig gebruik. Overdaad schaadt. (2024 richtlijnen)

Mijn familie gebruikt extra vierge olijfolie. Mijn grootmoeder was 92. Genetica speelt mee. Maar olijfolie hoort erbij. Punt.

Hoeveel olijfolie per dag is gezond?

Twee eetlepels, ja, twee eetlepels... een gouden vloeistof, zo zonnig als de herinnering aan mijn grootmoeders tuin, waar de olijfbomen zilver dansten in de wind. Twee eetlepels olijfolie per dag...

Denk aan de geur, die bittere, groene geur... als de belofte van een lang leven, gefluisterd door de eeuwenoude stammen.

• De zon... de aarde...
• Een ritueel... elke ochtend...

Ik zie het voor me... de olie die neervalt op een stuk brood, de smaragdgroene druppels...

Twee eetlepels... elke dag... een zegen.

Wat doet olijfolie met je lichaam?

Olijfolie: smeerolie voor je lijf, da's het idee! Klinkt als iets wat mijn auto nodig heeft, maar dan drink je het gewoon... bizar.

• Goed voor je hart: Zit vol enkelvoudig onverzadigde vetzuren (zo'n woord krijg ik nooit in Scrabble!). Die verlagen die rotzooi-cholesterol (LDL), waardoor je minder kans hebt dat je hart denkt: "Ik stop ermee!". Een beetje zoals ik als ik weer eens de trap op moet...

• Vitamine E-bom: Dus, zit er vitamine E in, wat goed is. Alsof je een superhelden-smoothie drinkt, maar dan met olie. Superman zou jaloers zijn!

• Voornamelijk onverzadigd vet: Dat betekent dus, niet verzadigd!

Vergelijk het met:

• Een vette hap van de snackbar (verkeerd vet)
• Een handje noten (goed vet)

Dus hup, flink wat olijfolie over je salade gooien en je bent weer helemaal het mannetje!

Is het goed om olijfolie te drinken?

Olijfolie drinken? Nou, ja dus!

• Drie eetlepels voor vrouwen. Huh, had ik dat geweten.
• Vier of vijf voor mannen. Is dat niet veel?

Voedingscentrum zegt dat... Maar wat is 'gezond'? M'n oma dronk nooit olijfolie! Ze gebruikte het wel om te koken. Ze leefde tot haar 95ste. Dat is iets anders.

• Olijfolie
• Elke dag
• Gezond

Gek idee eigenlijk, zo'n lepel olie achterover slaan. Misschien over de salade? Of in de soep? Dat klinkt logischer. Er zijn ook olie capsules, maar dat is weer zo commercieel. Ik zou gewoon olijfolie over de salade doen. Veel lekkerder toch?

Welke olie tijdens afvallen?

Oei, afvallen… dat was een helletocht voor me, vorig jaar. Ik zat echt vast in een dip, kilo's erbij, gevoel van totale mislukking. Ik wist: minder eten, meer bewegen. Maar welke olie dan? Dat was de vraag!

Mijn dietiste, een strenge maar lieve vrouw in Amsterdam, zei: plantaardig, maar met mate! Geen liters over je eten gooien natuurlijk. Ze adviseerde:

• Olijfolie: lekker in salades, gewoon een scheutje. Heerlijk in combinatie met feta en tomaten!
• Zonnebloemolie: voor bakken en braden, niet te veel. Ik gebruikte het vaak voor mijn roerbakgerechten, dat was wel handig.
• Kokosolie en MCT-olie, laat maar zitten: Die zijn echt caloriebommetjes! Dat heb ik geweten… probeer het maar eens uit en je ziet zelf wel.

Ik was echt gefrustreerd in het begin. Ik at zo gezond, deed aan yoga, maar de weegschaal stond koppig op hetzelfde getal. Ik dacht dat ik er niets aan kon doen! Maar toen ik minder kokosolie ging gebruiken en me echt hield aan de hoeveelheden olijfolie en zonnebloemolie, begon het langzaam maar zeker te werken. Geen wonderolie, gewoon doorzetten!

Het duurde maanden, serieus, maar uiteindelijk werkte het. Die strenge dietiste in Amsterdam had gelijk. Het was een hele reis, vol frustratie en zelfverwijt, maar ook met kleine overwinningen, zoals de dag dat ik eindelijk een maatje kleiner kon kopen! Ik voelde me fitter en gelukkiger, en dat is toch het belangrijkste. En ja, olijfolie en zonnebloemolie speelden daar wel een rol in.

Waarmee kun je bakken afvallen?

Vloeibare vetten zijn je vriend als je bak-creaties lichtvoetiger wilt maken. Denk aan olijfolie, zonnebloemolie of zelfs een vloeibaar bak- en braadproduct.

• Olijfolie: Meer dan alleen voor salades. Subtiele smaaktoets. Ideaal voor hartige baksels, maar niet elke olijfolie kan hoge temperaturen aan. Experimenteer!
• Zonnebloemolie: Neutraal van smaak, dus perfect voor zoete lekkernijen. En ja, minder invloed op je cholesterol, al is dat weer een verhaal apart.
• Vloeibare margarine/bak- en braadproducten: Specifiek gemaakt om te bakken, dus ze presteren vaak voorspelbaarder dan pure oliën. Maar lees die etiketten, want niet alles is even 'gezond'.

Waarom vloeibaar beter is? Vaste vetten bevatten vaak meer verzadigde vetten. En die zijn, tja, minder ideaal voor je hart en bloedvaten. Kiezen is verliezen, toch? Het leven is kort, bak slim. Elk ingrediënt is een bewuste keuze.

Waarom prikt olijfolie in mijn keel?

Olijfolie prikt? Dat komt door oleocanthal, een soort keelprikker eerste klas! Het is net Ibuprofen in 't groen, maar dan zonder die vieze smaak (tenzij je van Ibuprofen houdt, ieder z'n ding).

• Die Italiaanse boeren? Die staan te juichen als je begint te hoesten als een zeehond. Want hoe meer je hoest, hoe meer antioxidanten erin zitten! Het is net alsof ze een superfood-bom in een flesje hebben gestopt, waardoor je keel zingt van geluk (of pijn, 't is maar hoe je 't bekijkt).

• Smaakt je olijfolie bitter en scherp? Ook goed teken! Dat betekent dat er flink wat gezonds in zit, dus niet gelijk de hele fles weggooien alsof je net een slok azijn hebt genomen. Misschien een beetje went, net als spruitjes vroeger.