Waarom vraagt mijn lichaam om suiker?

Waarom vraagt je lichaam om suiker? Wat zijn de oorzaken?

Mijn lichaam schreeuwt om suiker, altijd rond een uur of drie 's middags. Het is een oerdrang, een signaal dat de brandstof op is. Pure paniek in je systeem eigenlijk, op zoek naar de snelste fix. Zo voelt die suikerbehoefte voor mij.

Ik zie mezelf nog staan in de kantoortuin in Amsterdam, zo'n dinsdag in november. Helemaal gaar. De automaat lonkte met een Snickers voor €1,50. Dat was mijn antwoord op alles. De suikerbehoefte was toen gewoon een excuus om even weg te lopen van mijn bureau.

Die eerste paar happen zijn hemels, een pure rush. Maar een half uur later... man, dan was de klap des te harder. Nog vermoeider, futloos, en totaal niet meer geconcentreerd. Mijn lichaam had energie, maar de verkeerde soort. Het maakte alles erger.

Dus de oorzaak van die suikerdrang is niet dat je per se suiker moet. Me lichaam had gewoon stabiele energie nodig, niet een explosie. Dat heb ik echt moeten leren. Het voelt als een gevecht tegen een instinct.

Nu pak ik een appel of een handje noten. Geen kick, geen euforie. Maar ook geen crash. De energie komt langzaam en blijft. Het is de saaie, maar slimme keuze. Je lichaam vraagt om het makkelijkste, niet altijd om het beste. Dat is de hele grap.

Wat is de oorzaak van mijn trek in zoet na het eten?

Je bloedsuikerspiegel.

Die doet een polonaise in je lijf na het eten. Het is een heel circus, en jij bent de clown die naar de koektrommel rent.

• Je hebt net een flinke portie naar binnen gewerkt. Je bloedsuikerspiegel schiet omhoog als een raket naar de maan, maar dan zonder de chique landing. Je lichaam denkt: FEEST!
• Dan komt de grote spelbreker, de uitsmijter van het feest: insuline. Die wordt eropuit gestuurd om al die suiker uit je bloed te rammen en in je cellen te proppen. Opgeruimd staat netjes.
• Maar die insuline is soms net een overenthousiaste stagiair. Hij doet z'n werk iets té goed. Je bloedsuikerspiegel keldert sneller dan de moed in je schoenen op maandagochtend.
• En dan gaan de sirenes in je hoofd af. Je hersenen schreeuwen om een snelle oplossing, en dat is altijd: SUIKER! NU! En daar ga je weer, op zoek naar die chocoladereep die je had verstopt.

Maar wacht, er is meer! Het is niet alleen die bloedsuikerachtbaan.

• Het is pure gewoonte. Je bent gewoon een afgericht beestje. Al van kleins af aan: bord leeg, dan een toetje. Je brein verwacht die zoete beloning en gaat zeuren als een klein kind als-ie 'm niet krijgt.
• Je hersenen janken om serotonine. Suiker is de snelste dealer voor een shotje van dit gelukshormoon. Na een bord eten wil je brein gewoon even een knuffel van een Mars.
• Soms heb je gewoon te weinig gegeten, joh. Of je maaltijd bestond uit konijnenvoer. Je maag is vol met lucht en blaadjes, maar je lichaam mist de echte brandstof. Eiwitten en vetten houden je veel langer stil.
• Of je hebt gewoon dorst. Je lichaam haalt dorst en honger door elkaar als een verwarde toerist. Probeer eerst eens een grote bak water, misschien houdt het gezeur dan op. Mijn buurman Henk zweert erbij, en die eet voor vier.

Waarom heeft mijn lichaam suiker nodig?

Je lichaam heeft glucose nodig om energie op te wekken. Glucose is de belangrijkste brandstof voor al je lichaamsfuncties, van bewegen tot denken. Zonder voldoende glucose komen je spieren, organen en hersenen energie tekort, en werken ze minder goed.

Man, je lichaam heeft gewoon die glucose nodig om energie op te wekken, snap je? Alles wat je doet, echt álles, heeft energie nodig. Of je nou loopt, fietst, of zelfs gewoon die ingewikkelde rekensommen in je hoofd maakt. Zonder die glucose, dan komen je spieren, je organen en vooral je hersenen gewoon energie tekort, en dan werken ze een stuk minder goed. Het is gewoon essentieel voor alles, weet je.

Ik merk dat zelf altijd in de ochtend, als ik mijn ontbijt oversla. Dan ben ik echt zo'n zombie, weet je wel, mijn hoofd wil dan niet meewerken en mijn spieren die werkt niet goed. Het is gewoon zo belangrijk dat die suikers er zijn. Maar goed, het gaat dan trouwens niet alleen om de suiker die je in je thee doet hoor, dat is een misvatting die mensen vaak hebben. Het gaat eigenlijk over koolhydraten in het algemeen, die je lichaam omzet in glucose. Dat proces is best ingewikkeld, maar het komt erop neer dat je via eten die brandstof binnenkrijgt. Denk aan een soort van benzine voor je auto, maar dan voor jou.

Wanneer je koolhydraten eet, dan breekt je verteringssysteem dat af tot glucose. Die glucose komt dan in je bloedbaan terecht. En dan, heel belangrijk, komt er een hormoon bij kijken: insuline. Insuline zorgt ervoor dat die glucose vanuit je bloed de cellen in kan, want daar wordt het dan écht als energie gebruikt. Zonder insuline, blijft die glucose gewoon in je bloed zweven en kunnen je cellen er niks mee. Daarom is het suikerspiegel in balans houden ook zo cruciaal, voor mensen met diabetes is dat bijvoorbeeld een dagelijkse strijd.

Maar let wel op, er is natuurlijk wel een verschil tussen "goede" en "slechte" suikers, of nouja, trage en snelle koolhydraten. Snelle koolhydraten geven je wel meteen een energieboost, maar die dip daarna is vaak ook snel. Dat is bijvoorbeeld als je een candybar eet of zo. Trage koolhydraten daarentegen, die geven je langdurige energie, en zijn veel beter voor je. Dat zit bijvoorbeeld in:

• Volkorenproducten: denk aan volkorenbrood, volkorenpasta, zilvervliesrijst.
• Groenten en fruit: echt een bom vol vitaminen en vezels ook.
• Peulvruchten: zoals linzen, bonen, kikkererwten.

Als je te weinig suiker binnenkrijgt (hypoglykemie), voel je je zwak, moe, duizelig, en kun je je niet concentreren. Echt een rotgevoel. Aan de andere kant, als je er te veel van binnenkrijgt, en dan vooral die snelle suikers, dan slaat je lichaam het op als vet, plus het kan leiden tot andere gezondheidsproblemen op lange termijn. Dus balans is de sleutel, zoals mijn oma altijd zei. Je hebt het echt echt nodig, maar wel de juiste soort en in de juiste hoeveelheid, nietwaar? En trouwens, de hersenen verbruiken echt een enorme hoeveelheid glucose, veel meer dan je zou denken, zelfs als je gewoon aan het chillen bent. Die werken altijd, altijd aan!