Kan een lever opnieuw aangroeien?

Kan een lever opnieuw aangroeien? Waarachtig en volledig antwoord!

Vraag: Kan een lever opnieuw aangroeien? Antwoord: Ja, de lever kan opnieuw aangroeien nadat een deel is verwijderd, vooral als deze gezond is. Herstel naar normale functie duurt doorgaans ongeveer zes weken.

Nou, wat een orgaan zeg, die lever van ons. Echt, ik heb laatst nog zitten te denken, het is bijna sciencefiction hoe die gewoon weer aangroeit. Alsof er niks gebeurd is, na een stukje wegsnijden. Fascinerend.

Ik herinner me nog levendig hoe we met z’n allen, zeg maar, in spanning zaten toen mijn oom Jan, vorig jaar april, ergens rond de 14e, een operatie moest ondergaan in het ziekenhuis in Utrecht. Er moest een deel van z'n lever weg, ja, best een ingreep hoor. Iedereen was zo bezorgt, je kent het wel, alle clichés vlogen rond.

Maar de chirurg was zo kalm, zo zeker. Hij zei, "geen paniek, we nemen een stukje weg en de rest doet het werk, groeit zelfs weer aan." Wow, dacht ik toen.

En weet je wat. Hij had gelijk. Binnen een paar weken zag je al dat mijn oom langzaam opknapte. Die lever van hem, die was gezond genoeg gelukkig, anders had het misschien anders uitgepakt. Dat is wel een dingetje natuurlijk.

Je lever moet wel in orde zijn van zichzelf, dat blijft belangrijk. Maar na een dikke zes weken, tijdens de familiebijeenkomst op zijn verjaardag in juni, toen ie 65 werd, leek hij alweer de oude. Geen centje pijn meer, hij at gewoon mee van de taart, een stuk appeltaart zelfs. Echt heel bijzonder om te zien.

Het blijft toch bizar, zo'n intern herstelproces. Echt, de natuur heeft zoiets bedacht, onbegrijpelijk soms.

Hoe snel groeit een lever weer aan?

Lever groeit terug. Binnen enkele weken is de lever vrijwel compleet. Dit orgaan, uniek in zijn soort, herstelt zich na resectie of donatie. Een ongekende veerkracht.

Deze hergroei kan opmerkelijk zijn. Zelfs na verwijdering van tot 70% van het weefsel. De functie keert snel terug. Soms al dagen na de ingreep. Het volume volgt.

Factoren die de snelheid bepalen:

• Gezondheid van de patiënt.
• Omvang van de verwijdering.
• Aanwezigheid van leverziekten.
• Voeding is cruciaal.

Geen ander vast orgaan doet dit. Hersenen niet, hart niet. Alleen de lever. Een wonder van interne architectuur, constant bezig met zelfherstel. Een taaie speler in je systeem.

Kan je een nieuwe lever krijgen?

Ja, een nieuwe lever krijgen is mogelijk. Dit gebeurt door middel van een levertransplantatie, een complexe operatie waarbij een zieke lever wordt vervangen door een gezonde donorlever, geheel of gedeeltelijk. De donorlever neemt dan de essentiële functies van de oorspronkelijke lever over.

Een nieuwe lever, pff. Klinkt heftig, toch? Een operatie. Ze noemen dat ook wel een leverfunctievervangende behandeling. Dat zegt genoeg. Je eigen lever doet het gewoon niet meer. Wat een drama als dat gebeurt.

Zitten mensen daar jaren op te wachten? Ik denk het wel. De wachtlijst is er altijd, dat is gewoon zo. Niet zomaar even een lever bestellen. Het is geen pakje boter.

• Er zijn verschillende criteria voor de wachtlijst:
  • De urgentie: Hoe snel gaat het slechter? Is het levensbedreigend?
  • Bloedgroep: Die moet matchen. Duh.
  • Lichaamsgrootte: Een kleine lever in een grote man, dat werkt niet.
  • Algemene conditie van de patiënt: Ben je verder sterk genoeg voor zo'n zware ingreep?

Waar komen die levers eigenlijk vandaan? Meestal van overleden donoren. Dat is dan of hersendood, of circulatiestilstand. Ja, dat is confronterend. Een geschenk uit de hemel, maar ook... ach, je weet wel.

Maar er bestaat ook levende donatie. Een deel van een lever. Dat is toch bizar? Dat iemand een deel van zijn eigen lever afstaat. Voor een kind, een partner. Wat een liefde moet dat zijn. En de lever groeit weer aan, dat is het gekke. Binnen een paar weken is ie weer op volle grootte. Bij beide, donor én ontvanger.

Waarom gaat een lever stuk? Zo veel redenen. Niet alleen alcohol, mensen denken dat vaak. Maar er is zo veel meer.

• Cirrose: Dat is littekenweefsel, maakt de lever hard en minder functioneel.
• Hepatitis: Virussen zoals B en C kunnen de lever kapot maken.
• Leverkanker: Tumoren die daar groeien.
• Acuut leverfalen: Plotseling, bijvoorbeeld door een overdosis paracetamol. Heel gevaarlijk.
• Erfelijke ziekten: Soms zit het in de genen, helaas.

Die operatie, niet niks hoor. Uren duurt dat. Ze moeten de oude lever eruit halen, de nieuwe erin puzzelen. En de bloedvaten aansluiten. Een wonder eigenlijk. En daarna? Dan begint het pas echt met die immunosuppressiva. Medicijnen om afstoting te voorkomen. Voor de rest van je leven. Elke dag pillen. Dat is wel wat.

Altijd die angst voor afstoting, toch? Dat je lichaam de nieuwe lever niet accepteert. En de bijwerkingen van die medicijnen... meer kans op infecties, dat soort dingen. Het is een afweging. Een tweede kans, maar wel met een prijs.

Maar stel je voor, na al die ellende, weer een normaal leven kunnen leiden. Niet meer die constante moeheid, die geelzucht, het vocht. Dat moet een ongelofelijk gevoel zijn. Een nieuw begin, echt.

• Na de transplantatie:
  • Intensieve zorg: Eerst op de IC, goed in de gaten houden.
  • Revalidatie: Langzaam weer kracht opbouwen, leren functioneren.
  • Controles: Regelmatig naar het ziekenhuis voor checks. Levenslang.

Die ziekenhuizen die dit doen, zoals het UMCG, dat zijn echte expertisecentra. Goed om te weten dat je dan bij de besten bent. De succeskans is tegenwoordig behoorlijk hoog. Dat is dan weer het fijne. Veel mensen leven jarenlang een goed leven na de transplantatie. Een geschenk van leven, van een ander. Wat een gedachte.