Is "lachten" een onregelmatig werkwoord?

Lachen: Een werkwoord met een gespleten persoonlijkheid

De Nederlandse taal staat bekend om haar onregelmatige werkwoorden, die zich niet gedragen volgens de gebruikelijke regels van vervoeging. Maar wat te denken van werkwoorden die zich deels onregelmatig gedragen? Neem bijvoorbeeld het werkwoord 'lachen'. Is het regelmatig, onregelmatig, of iets ertussenin? Het antwoord is verrassend: lachen is een half onregelmatig werkwoord, een categorie die vaak over het hoofd wordt gezien.

De verwarring ontstaat door de dubbele identiteit van dit werkwoord. Aan de ene kant volgt de verleden tijd, 'lachte', de sterke vervoeging. Sterke werkwoorden, ook wel onregelmatige werkwoorden genoemd, veranderen hun stam in de verleden tijd (bijvoorbeeld: lopen - liep, springen - sprong). Dit is een kenmerk van traditioneel onregelmatige werkwoorden.

Aan de andere kant echter, gedraagt de voltooid deelwoord, 'gelachen', zich volgens de zwakke vervoeging. Zwakke werkwoorden voegen een -d of -t toe aan de stam in de verleden tijd en het voltooid deelwoord (bijvoorbeeld: werken - werkte - gewerkt, praten - praatte - gepraat). 'Gelachen' volgt deze regel, en niet de verwachte sterke vervoeging die we zouden verwachten na de 'lachte' in de verleden tijd.

Deze discrepantie maakt 'lachen' tot een fascinerend voorbeeld van een werkwoord dat een mengeling is van twee vervoegingswijzen. Het is niet volledig onregelmatig, want de verleden tijd volgt een (weliswaar onregelmatige) patroon. Het is ook niet volledig regelmatig, aangezien het voltooid deelwoord een zwakke vervoeging volgt, terwijl je op basis van de verleden tijd een sterke vervoeging zou verwachten.

De classificatie van 'lachen' als half onregelmatig benadrukt de rijkdom en de soms onvoorspelbare aard van de Nederlandse grammatica. Het toont aan dat de indeling in 'regelmatig' en 'onregelmatig' niet altijd voldoende is om de complexiteit van werkwoordsvervoeging te beschrijven. Werkwoorden zoals 'lachen' laten zien dat er nuances zijn, en dat de Nederlandse taal, ondanks haar regels, altijd ruimte biedt voor uitzonderingen en fascinerende grijze gebieden.