Hoeveel woorden zijn er in de hele wereld?

De ontelbare woorden van de wereld: een onmogelijke telling

Hoeveel woorden zijn er in de wereld? Een vraag die even simpel als onmogelijk te beantwoorden is. Terwijl het Instituut voor Nederlandse Lexicologie met het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) een indrukwekkend monument van lexicografie heeft neergezet – een kolos van 43 banden en 350.000 tot 400.000 lemma's, daarmee qua pagina's het grootste woordenboek ter wereld – blijft het totale aantal woorden in alle talen een onbereikbaar getal.

Het WNT zelf illustreert de complexiteit. Het omvat alleen al het Nederlands, een taal met een rijke geschiedenis en een constante evolutie. Maar zelfs binnen één taal is een definitieve telling onmogelijk. Wat telt als een "woord"? Inclusief afleidingen, samenstellingen en varianten? Wat met dialectwoorden, archaïsmen en neologismen die voortdurend ontstaan? Het WNT zelf probeert deze uitdaging aan te gaan, maar het blijft een momentopname, een selectie uit de dynamische stroom van taal.

De moeilijkheid vergroot zich exponentieel als we de blik verbreden naar de wereldtalen. Duizenden talen, elk met hun eigen specifieke vocabulaire en nuances, dragen bij aan dit onmetelijke geheel. Sommige talen, met hun complexe grammatica en morfologie, kunnen uit een beperkt aantal wortels een enorme hoeveelheid woorden genereren. Andere talen, met meer geïsoleerde woordvormen, kunnen een relatief kleiner lexicon hebben, maar dat wil niet zeggen dat hun expressieve mogelijkheden minder zijn.

Bovendien verandert het aantal woorden constant. Nieuwe technologieën, culturele verschuivingen en de globale communicatie leiden tot de creatie van nieuwe woorden en de verdwijning van oude. Een poging tot een telling is dan ook gedoemd te mislukken, aangezien een dergelijke telling per definitie verouderd zou zijn voordat deze voltooid is.

Wat we wel kunnen vaststellen, is de enorme diversiteit en rijkdom van menselijke taal. Het WNT, met zijn indrukwekkende omvang, is slechts een klein venster op deze verbazingwekkende verscheidenheid. De vraag naar het aantal woorden in de wereld is dus niet zozeer te beantwoorden als wel een aanleiding tot bespiegeling over de dynamiek, de complexiteit en de onmetelijkheid van menselijke communicatie. Het blijft een fascinerende, onoplosbare puzzel die de eindeloze expansie van taal weerspiegelt.