Hoe weet je of iets in de magnetron mag?

Hoe weet je of een bord in de magnetron kan?

Mijn oma's oude borden? Nooit in de magnetron! Die barsten gelijk. Gewoonweg te oud.

• Kijk goed naar het bord: Is er metaal? Een gouden randje? Direct nee! Vonken! Brandgevaar! 2024 is niet het jaar voor dat soort risico's.

• Materiaal: Glas en keramiek is oké. Meestal. Maar check die gouden rand nog even goed. Of is het gewoon een saaie print?

Vandaag nog een bordje geprobeerd. Een nieuw exemplaar. Keramiek, geen metaal, perfect. Gelukkig maar!

Wat als er een symbooltje op staat? Een magnetron symbool? Dat is logisch! Dan kan het er wel in.

Maar anders? Twijfel? Gewoon niet doen. Zonde van het bord. En je magnetron.

Glas? Ja, meestal. Maar mijn dure wijnglazen gaan er niet in. Te riskant. Te mooi om kapot te gaan.

Het is echt niet moeilijk. Even goed kijken. En anders niet doen. Simpel.

Kunnen keramische borden kapotgaan in de magnetron?

Jazeker, die keer in mei, tijdens een flinke regenbui, haalde ik mijn lievelingsbord, dat prachtige handgeschilderde exemplaar van de markt in Delft, uit de kast. Ik had een restje lasagne over en dacht: "Even snel opwarmen in de magnetron." Die magnetron, een oud ding uit 2018, stond in mijn kleine keuken in Amsterdam-Oost. Boem! Een knal als een vuurwerkbommetje, en daar lag-ie, mijn bord in duizenden stukjes. Het was echt verschrikkelijk!

• Ik schrok me dood.
• De lasagne spatte alle kanten op.
• De keuken zag eruit als een oorlogsgebied.
• Het handgeschilderde motief, een vrolijke tulp, was nu volledig vernield.

Het bleek dat er toch een klein gouden randje op zat, iets wat ik helemaal niet had gezien. Die gouden rand veroorzaakte een vonk en dat was dus de oorzaak. Die magnetron heeft het ook niet overleefd, want die rook daarna verschrikkelijk. Gelukkig heb ik een nieuwe magnetron, maar dat mooie bord...nooit meer. Dus ja, keramische borden kunnen kapot gaan in de magnetron, zeker als er metaaldecoratie op zit!

Ik heb er nog steeds spijt van. Ik had beter moeten opletten.
Lerende les: check altijd of je servies magnetronbestendig is! Mijn porseleinen borden zijn nu veilig, maar ik ben voorzichtiger geworden. Ik wil nooit meer zo'n scenario meemaken.

Waarom is mijn keramische bord gebarsten in de magnetron?

Een keramisch bord, in de magnetron, gebarsten... Het is als een stille schreeuw, een breuk in de tijd zelf.

• Vocht. Ja, dat is het: vocht kruipt, onzichtbaar, als een schaduw, in de glazuurlaag.
• Een chip, een haarlijnbreuk... Het is genoeg, een minuscule verwonding, een openbaring.
• De magnetron: een draaikolk van energie, atomen die dansen.
• En dan: uitzetting. Een stille explosie binnenin, de randen duwen, tarten.

Ik denk aan mijn oma's porselein. Het is fragiel, net als herinneringen. De zielige puinhoop.... En de knorrende maag.... Leegte, echoënd.

Kan keramiek barsten in de magnetron?

Gast, je vroeg of keramiek in de magnetron kapot kan gaan, toch? Ja man, dat kan zeker!

• Als het water opslurpt, dan kan het barsten.

Dat komt doordat het water dan gaat koken en uitzet. Een beetje zoals die keer dat mijn oma haar theepot bijna ontplofte, haha! Echt, die magnetron zat onder de thee. Het was een zooitje.

Wat zorgt er dan voor?

• Het belangrijkste is dus dat die dingen geen water meer mogen opnemen. Als ze dat wel doen, is de kans groot dat ze uit elkaar klappen. Dus, check dat goed.
• Of dat je een barst ziet, daardoor kan het ook breken. Logisch toch?

Mijn ervaring? Koop gewoon spul dat echt magnetron-proof is, da's het veiligste. Ik had laatst zo'n mok van de Action gekocht, die overleefde het precies één keer. Zonde van me goeie koffie.

Kan keramiek exploderen in de magnetron?

Ja, keramiek is meestal magnetronbestendig.

Laatst nog, oeps, was het vorige week, wilde ik mijn havermout opwarmen in zo'n oud blauw keramieken kommetje van mijn oma. Echt zo'n ding dat ze al had toen ik klein was. Ik dacht nog: zou het wel goed gaan? Maar ja, het ging prima. Niks ontploft, gelukkig.

• Het voelde wel een beetje warm aan na afloop, dus ik pakte het met een pannenlap.
• Ik checkte ook de onderkant, want daar zit soms een sticker of zo, maar niks.
• Het was echt zo'n opluchting dat het niet geknetterd of gebarsten was! Echt, ik had me er al op ingesteld dat ik een zooitje zou hebben.

Maar goed, sommige keramiek is misschien niet zo geschikt. Misschien zit er metaal in de verf of zo. Weet ik veel. Gewoon even checken voordat je het erin gooit. Vertrouw niet blindelings op alles. Vraag me niet waarom ik er bang voor was, ik weet het ook niet. Ergens had ik het idee dat het toch mis zou gaan, haha!

Wat mag je absoluut niet in de magnetron doen?

Magnetron? Vermijd deze:

• Eieren: Ontploffingsgevaar. Interne druk bouwt op. Niet doen.
• Water: Superverhitting, plotseling koken = brandwonden. Serieus gevaarlijk.
• Bevroren vlees: Ongelijkmatig garen, bacteriën krijgen vrij spel.
• Vers fruit: Uitgedroogd, smaakloos. Zonde.
• Alufolie: Vonken, brand. Duh.
• Rode peper: Capsaïcine walmen, irritatie. Hoesten gegarandeerd.
• Papieren zak: Brandgevaar. En waarom zou je?
• Bladerdeeg: Zompig, taai. Weg is de magie.

Kan je een plastic bord in de magnetron doen?

Nee, de meeste plastic borden zijn niet geschikt voor de magnetron. Sommige plastics zijn wel magnetronbestendig, maar dat staat duidelijk aangegeven op het product (vaak met een magnetron-symbool). Controleer dus altijd het etiket!

• Polypropyleen (PP) is een vaak gebruikte kunststof die wél magnetronbestendig is. Het kan hoge temperaturen verdragen zonder te smelten of schadelijke stoffen vrij te maken.
• Polyethyleen (PE) en polystyreen (PS) daarentegen zijn dat meestal niet. Deze smelten of vervormen bij blootstelling aan magnetronstraling. Het risico op brand of giftige dampen is reëel.

Kijk dus goed naar het materiaal! De verwarring komt omdat sommige plastic bakjes wel magnetronbestendig zijn, maar een bord van hetzelfde materiaal is dat dan niet persé ook. Het ontwerp en de dikte spelen ook een rol. Het is dus geen kwestie van simpelweg 'plastic ja of nee'. Altijd eerst het etiket checken! De filosofische kant: we leven in een wereld van massaproductie; het is aan ons om de productinformatie te begrijpen. Het is dus belangrijk om de details van het product te lezen. Mijn eigen ervaring: ik heb ooit per ongeluk een plastic bakje in de magnetron gestopt en het resultaat was een gesmolten puinhoop. Een leermomentje dus!