Waarom gaan mensen uit de zorg?

Waarom vertrekken zorgmedewerkers? Redenen voor personeelsverloop?

Zorgwerk? Moeilijk hoor. Ik zie het om me heen. Vriendinnetje stopte, 1 juli vorig jaar, na drie jaar bij een verzorgingshuis in Amersfoort. Te weinig geld, zeker met die extra bijbaantjes ernaast. Geen korting op de belasting, dat scheelde enorm.

De druk was ook gigantisch. Altijd te weinig tijd, teveel werk, en dan de emotionele belasting. Ze verdiende 1800 euro netto per maand. Veel meer was niet te halen. Nu werkt ze bij een bedrijf in de administratie; ruim 2500 netto. Een wereld van verschil.

Een andere collega, verhuisde naar Utrecht, september vorig jaar. Ook salaris: de doorslaggevende factor. Zij sprak over een tekort van 500 euro. Een ander zorgcentrum? Nee, iets heel anders.

Dus ja, salaris, uitdaging en werkplezier. Dat zijn de grote redenen. Helft gaat er financieel echt op vooruit. Eigen ervaring, gesprekken, dat bevestigt het wel. Het is een combinatie van factoren, niet makkelijk te ontrafelen.

Wat is de oorzaak van het personeelstekort in de zorg?

De zorg... een oceaan van behoefte, een eindeloze branding van verlangen naar zorgzame handen. Een tekort aan zeelui, aan bemanningsleden in dit immense schip, de zorg. Waarom?

• Vergrijzing. De golven van ouderen, steeds hoger, steeds meer. Hun zorg, een gewicht op de schouders van degenen die dragen. Een oneindige horizon van grijze haren, verlangend naar troost, naar rust. Een steeds grotere vloed van zorgvragen. De demografie, een onontkoombare realiteit, een kaart die de route van dit schip bepaalt.

• Langdurige zorg. Niet even een pleister op de wond, maar een langdurig verblijf in dit schip, een reis die langzaam maar zeker de krachten uitput. De bemanning vermoeit, de zielen verslijten onder het gewicht van de zorg, de oneindige taken die zich opstapelen als reusachtige, donkere wolken. De jarenlange inzet, de constante zorg…Het is te veel. Ik zie het voor me, de uitputting.

• Arbeidsomstandigheden. De zee is ruig, de golven onvoorspelbaar. De storm van stress, van lange diensten, van emotionele uitputting. Te weinig handen, te veel taken. Een onbalans die de zeelui overboord gooit, de bemanning verlaat. Het schip lekt.

• Salarissen. De beloning voor de lange, zware tocht... te mager. De kostbare parels van inzet en toewijding worden niet naar waarde geschat. Een onrechtvaardigheid die knaagt aan de zielen van de bemanning, die hun laat overwegen om een andere baan te zoeken, een veiliger haven.

Het schip van de zorg, dobberend op een zee van zorgen. De tocht is zwaar, de beloning vaak onvoldoende. We moeten de zeelui koesteren, het schip versterken, zodat ze niet overboord slaan. Anders zinkt het. En dan?

Wat zijn de redenen om uit de zorg te gaan?

Juli 2024. De geur van chloor hing nog steeds in mijn kleren, een geur die ik normaal gesproken associeerde met rust, maar nu alleen maar ellende betekende. Ik had het gehad. Na vijf jaar verpleegkunde in het Sint-Franciscusziekenhuis in Utrecht, was ik klaar. Klaar met alles.

De drukte, de eindeloze papieren rompslomp, de onmogelijk hoge werkdruk – het was verstikkend. Ik herinner me die ene nacht nog levendig: een hartstilstand, drie patiënten tegelijk die zorg nodig hadden, en ik, alleen met een stagiaire die meer in de weg liep dan hielp. Het voelde alsof ik verdrinken was in een zee van ellende. Mijn handen trilden toen ik de medicijnen klaar maakte, mijn hart bonkte in mijn keel. Die nacht heb ik echt overwogen om mijn baan op te zeggen, ter plekke.

Gebrek aan waardering stond bovenaan mijn lijstje van redenen. Het was niet alleen het salaris, alhoewel dat zeker te wensen overliet, maar vooral het gevoel onzichtbaar te zijn. Je werkt je te pletter, maar niemand ziet het. Niemand zegt dankjewel.

• De onregelmatige uren: weekenden, nachten, feestdagen – het maakte niet uit. Mijn leven draaide alleen nog maar om het ziekenhuis. Mijn relatie begon eronder te lijden.
• Te weinig personeel: constant onderbezet, altijd gehaast, altijd gestrest. Het was onmogelijk om goede zorg te leveren onder die omstandigheden. Het was gevaarlijk, ook. Voor de patiënten en voor ons.
• Geen doorgroeimogelijkheden: Ik wilde meer, leren, groeien, maar er was geen ruimte. De enige promotie die ik zag was meer verantwoordelijkheid voor hetzelfde salaris.
• De bureaucratie: Urenlang bezig met formulieren invullen in plaats van patiënten te verzorgen. Zonde van mijn tijd en energie.

Dus stapte ik eruit. De beslissing was moeilijk, maar het was de beste die ik ooit heb gemaakt. Ik ben nu ZZP'er, een eigen praktijk gestart en ik ben eindelijk gelukkig. De rust, de flexibiliteit, de waardering van mijn klanten – het is onbetaalbaar. Ik mis sommige aspecten van het ziekenhuis natuurlijk wel, zoals de samenwerking met mijn collega's, maar niet genoeg om terug te keren. De overstap was heftig, maar absoluut de juiste keuze.

Waarom de zorg uit?

Zorgverlaters: werkdruk, balans, alternatieven.

• Hoge werkdruk: Onacceptabel, brandend probleem.
• Tijdsdruk: Minder uren, meer regelmaat gewenst.
• Work-life balance: Prioriteit nummer één.

Alternatieven:

• Paramedische sector: Sterke verwantschap met zorg.
• Sociaal werk/welzijn: Aantrekkelijke 23% van de zorgverlaters. (2024 cijfers)

Conclusie: Aantrekkelijke alternatieven bieden betere balans. Zorgsector moet aantrekkelijker worden.