Is pensioen een primaire of secundaire arbeidsvoorwaarde?

Is pensioen een primaire of secundaire arbeidsvoorwaarde? De feiten

Bij het afsluiten van een arbeidsovereenkomst speelt de vraag is pensioen een primaire of secundaire arbeidsvoorwaarde een grote rol. Het correct begrijpen van deze categorieën voorkomt misverstanden tijdens salarisonderhandelingen. Kennis van deze regelgeving helpt werknemers hun totale pakket aan rechten en plichten nauwkeurig te evalueren.

Is pensioen een primaire of secundaire arbeidsvoorwaarde?

Pensioen is een secundaire arbeidsvoorwaarde. Hoewel pensioen na je salaris vaak de duurste en belangrijkste arbeidsvoorwaarde is, valt het juridisch en praktisch onder de secundaire categorie.^[2] Hieronder zie je het directe verschil tussen beide categorieën.

Primaire versus secundaire arbeidsvoorwaarden

Primaire arbeidsvoorwaarden betreffen de absolute kern van de arbeidsovereenkomst. Het gaat hierbij om het salaris (het loon) en de arbeidsduur (het aantal uren dat je werkt). ^[4]

Secundaire arbeidsvoorwaarden zijn alle overige afspraken die naast het salaris en de werkuren worden gemaakt. Hieronder vallen naast pensioen bijvoorbeeld ook vakantiedagen, een dertiende maand, een auto van de zaak of een reiskostenvergoeding. ^[6]

Waarom er vaak verwarring over ontstaat

Veel mensen denken dat pensioen een primaire voorwaarde is vanwege de enorme financiële waarde. In de praktijk besteden werkgevers maandelijks aanzienlijke bedragen aan de pensioen secundaire arbeidsvoorwaarde van hun werknemers. Toch verandert dit niets aan de juridische status binnen het arbeidsvoorwaarden pensioen.

Veel werknemers die al jaren aan het werk zijn, merken dit verschil pas op wanneer zij hun arbeidscontract nauwkeurig bestuderen. Bij salarisonderhandelingen ligt de nadruk meestal eerst op het basisloon, waarna de secundaire regelingen aan bod komen.

Is een pensioenregeling verplicht voor werkgevers?

In Nederland is een werkgever lang niet altijd wettelijk verplicht om zelf een pensioenregeling aan te bieden. Dit hangt sterk af van de sector waarin je werkt en of er een verplichte cao (collectieve arbeidsovereenkomst) van toepassing is. ^[8]

Als jouw bedrijf valt onder een bedrijfstakpensioenfonds (BPF) via een verplichte cao, dan is de werkgever wel degelijk verplicht om de pensioenvoorwaarden te regelen. Valt een bedrijf hier buiten, dan mag de werkgever zelf kiezen of en hoe hij een pensioen opbouwt voor het personeel.

Verschil tussen primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden

Het onderscheid in de arbeidsovereenkomst zit in de kernverplichtingen versus de aanvullende regelingen.

Primaire arbeidsvoorwaarden

• Staat altijd centraal bij een nieuwe aanstelling.

• Salaris (loon) en arbeidsduur (aantal gewerkte uren).

• De absolute kern van de arbeidsovereenkomst.

Secundaire arbeidsvoorwaarden

• Wordt vaak collectief geregeld via cao of secundair pakket.

• Pensioen, vakantiedagen, dertiende maand, auto van de zaak.

• Alle overige afspraken naast salaris en werkuren.

De onderhandeling van Jan

Jan, een 34-jarige IT-specialist uit Amsterdam, kreeg een nieuw jobaanbod met een hoog basissalaris maar een versoberde pensioenregeling.

Aanvankelijk keek hij alleen naar de nettoloonstijging per maand en wilde hij direct tekenen. Na een grondige blik op de secundaire voorwaarden besefte hij dat de lagere pensioenopbouw op lange termijn veel geld zou kosten.

Hij besloot te heronderhandelen over een extra compensatie in de pensioenbijdrage in plaats van puur te focussen op het maandelijkse salaris.

Binnen twee weken kwamen ze tot een compromis, waarmee Jan zowel een sterker salaris als een solide pensioenbasis veiligstelde.