Wat gaat niet van eigen risico?

Kan je naar het ziekenhuis als je niet verzekerd bent?

Jazeker, bij spoed helpen ze je altijd, ook zonder verzekering. Je moet de rekening wel zelf betalen.

Kijk, als je met een arm onder je andere arm de spoedeisende hulp binnenwandelt, gaan ze je echt niet eerst vragen om je polisnummer. Ze zijn geen uitsmijters bij een club. Een dokter kijkt dan of je op sterven na dood bent of dat het wel meevalt. Dat is het belangrijkste: de arts bepaalt of het een noodgeval is, niet jij met je ingegroeide teennagel.

Maar vergis je niet, het is geen liefdadigheid. Die hulp is duurder dan een weekendje Ibiza. Zodra je weer een beetje kunt ademen, komt de administratie met een rekenmachine en een factuur waar je spontaan een nieuwe hartaanval van krijgt. Mijn buurman Henk dacht ook even slim te zijn, brak zijn poot met skateboarden en kreeg een rekening waar je een prima tweedehands auto voor koopt. Hij verkoopt nu zelfgemaakte jam op de markt om het af te betalen.

Dus, wat gebeurt er nou echt?

• Bij ECHTE spoed helpen ze je. Punt. Denk aan verkeersongelukken, een blindedarm die op knappen staat of als je per ongeluk een nietmachine hebt ingeslikt. Ze lappen je op, niet omdat ze je zo'n toffe peer vinden, maar omdat ze een eed hebben afgelegd.
• De rekening komt later. En die is niet mals. Ze zoeken uit wie je bent en sturen je een gepeperde factuur. Je bent wettelijk verplicht die te betalen. Geen geld? Dan komt er een incassobureau achter je aan dat enger is dan een zwerm boze wespen.
• Geen spoed? Dan heb je pech. Kom je aan met een zere keel of een vage jeuk? Dan sturen ze je met een kluitje het riet in. "Ga maar naar de huisarts," zeggen ze dan. O ja, die wil ook geld zien als je niet verzekerd bent.

In Nederland heb je trouwens een zorgverzekeringsplicht. Als je die niet hebt, ben je eigenlijk in overtreding en krijg je daar bovenop ook nog eens een boete van het CAK. Dubbel feest! Dus onverzekerd rondlopen is net als zonder remmen van een berg fietsen: het gaat even goed, totdat het verschrikkelijk misgaat.

Kan je naar het ziekenhuis zonder zorgverzekering?

Ja, je kunt in Nederland absoluut naar het ziekenhuis zonder zorgverzekering, maar dat is echt verre van ideaal. Iedereen die hier woont of werkt, móet gewoon een basisverzekering hebben. Dat is niet voor niets. Zonder die basisverzekering val je onder het basispakket, en dat dekt eigenlijk alles wat je normaal gesproken nodig hebt aan zorg.

Denk dan aan de standaard dingen zoals een bezoek aan de huisarts, een operatie in het ziekenhuis, psychologische hulp of medicijnen van de apotheek. De regering bepaalt wat er precies in dat basispakket zit, dus daar heb je geen omkijken naar. Maar zonder die verzekering, oei oei oei, die kosten kunnen dan enorm oplopen. Het is echt een must om er een te hebben, anders ben je echt de klos als er iets gebeurt.

Kan je naar de dokter als je niet verzekerd bent?

Ja, je kunt naar een dokter. Ook zonder verzekering sta je er niet alleen voor.

• Huisarts: Je kunt altijd bij een huisarts terecht.
• Apotheek: Ook de apotheek is een plek waar je hulp kunt vinden.
• Spoedeisende Hulp: In geval van echte nood, ga je naar een eerste hulppost.

Een arts of zorgverlener is verplicht om je te helpen. Ze mogen je medisch noodzakelijke en spoedeisende zorg niet weigeren.

De gedachte dat je nergens terecht kunt als je niks hebt, dat klopt niet helemaal. Er zijn altijd mensen die wel willen helpen. Het is een beetje een vreemd gevoel, om daar te staan zonder de gebruikelijke papieren, maar de hulp zelf is er gewoon. Alsof je een boek pakt uit een bibliotheek, ongeacht of je een lidmaatschapskaart hebt. Er is een soort basisrecht op zorg, denk ik.

Het is niet zo dat je dan maar moet lijden in stilte. Ze weten wel hoe ze met zulke situaties om moeten gaan. Een beetje schaamte misschien, maar dat verdwijnt als je eenmaal binnen bent en de zorg krijgt die je nodig hebt. Dat is het belangrijkste, die zorg.