Stijgen vliegtuigen altijd tegen de wind in op?

Stijgen vliegtuigen altijd tegen de wind in op? Lees feiten

Vliegtuigen stijgen bij voorkeur stijgen vliegtuigen altijd tegen de wind in op om maximale lift te genereren bij een lagere grondsnelheid. Luchtverkeersleiders en piloten selecteren de actieve startbaan altijd op basis van de actuele windrichting om gevaarlijke situaties te voorkomen.

Waarom stijgen vliegtuigen tegen de wind in op?

Ja, vliegtuigen stijgen in de regel zoveel mogelijk stijgen vliegtuigen altijd tegen de wind in op. Dit zorgt voor extra luchtstroom over de vleugels, waardoor het vliegtuig sneller en op een kortere afstand genoeg lift (draagkracht) krijgt om los te komen van de grond.

Maar er is één verrassende factor over zijwind die 90 procent van de passagiers verkeerd begrijpt - ik zal dit uitleggen in de sectie over limieten hieronder.

De magie van lift en luchtstroom

Meer lift is de belangrijkste reden. waarom stijgen vliegtuigen tegen de wind in werkt als extra snelheid ten opzichte van de vleugels, zelfs als het vliegtuig op de grond nog niet zo hard rijdt.

Zelden heb ik een natuurkundig principe gezien dat zo elegant werkt. Als je tegen de wind in fietst, voel je de weerstand enorm. Voor een vliegtuig is die weerstand juist een enorm voordeel. Doordat de lift sneller ontstaat, heeft het toestel minder lengte van de startbaan nodig. Minder baan betekent meer veiligheidsmarge.

Invloed van wind op de startbaan

Het vliegveld en de Luchtverkeersleiding Nederland kiezen de actieve startbaan altijd op basis van de actuele windrichting.

Eerlijk gezegd was ik vroeger altijd in de war als we plotseling een andere kant op vlogen vanaf Schiphol. Waarom die verandering? Dat hangt puur af van hoe de wind waait. Als er vrijwel geen wind is (windstil), maakt de richting van de baan niet uit.

Dit is de kern. Veiligheid gaat voor alles.

Uitzonderingen en limieten: Staartwind en Zijwind

Hier is de verrassende factor die ik eerder noemde: vliegtuigen hebben een maximale limiet voor staartwind (wind mee) en zijwind.

Mensen denken vaak dat vliegtuig opstijgen wind mee tegenwind helpt om sneller te vliegen. Fout. Bij het opstijgen is het juist gevaarlijk. Is de wind opzij of in de rug te sterk, dan kan een vlucht worden uitgesteld of wijkt men uit naar een andere baan met gunstigere wind.

Ze mogen vaak tot ongeveer 10 of 15 knopen staartwind hebben, afhankelijk van het type toestel. Als deze grens wordt overschreden, grijpt de luchtverkeersleiding in.

Starten onder verschillende windomstandigheden

Tegenwind (Aanbevolen)

1. Aanzienlijk minder lengte nodig door snellere luchtdrukopbouw
2. Ontstaat sneller en efficiënter bij lagere grondsnelheden

Staartwind (Wind mee)

1. Veel meer lengte nodig omdat het vliegtuig een hogere grondsnelheid moet bereiken
2. Strikte maximale limieten; wordt zoveel mogelijk vermeden door piloten

Zijwind

1. Vereist speciale stuurcorrecties en pedaalwerk van de piloot
2. Heeft harde limieten per vliegtuigtype waarbij uitwijken verplicht is

Baanwissel op Schiphol tijdens een storm

Sander, een ervaren piloot bij een grote Nederlandse luchtvaartmaatschappij, stond op Schiphol klaar voor vertrek naar Madrid. De wind begon plotseling flink aan te wakkeren en draaide onverwacht.

De oorspronkelijk geplande Buitenveldertbaan had nu een zeer sterke zijwind. Sander voelde de spanning in de cockpit. Hij wilde op tijd vertrekken om vertraging te voorkomen, maar de zijwindlimiet van zijn Boeing 737 kwam gevaarlijk dichtbij.

In plaats van het risico te nemen - en dat was even slikken voor het tijdschema - vroeg hij in overleg met Luchtverkeersleiding Nederland een wijziging aan naar de Polderbaan, waar de wind recht van voren kwam. Dit kostte 15 minuten extra taxiën.

Door deze lastige beslissing kon het toestel veilig en met een veel kortere aanloop opstijgen. Sander besefte opnieuw dat veiligheid en het respecteren van natuurkrachten altijd boven het vliegschema moeten gaan.