Hebben vliegtuigen last van stormen?

Hebben vliegtuigen last van stormen? Wat we weten

Vraag je je af hebben vliegtuigen last van stormen wanneer het buiten flink waait en regent? Ontdek hier wat dit precies betekent voor jouw vlucht en hoe de luchtvaart omgaat met uitdagende weersomstandigheden.
Lees snel verder voor alle beschikbare informatie en blijf goed voorbereid op reis.

Hebben vliegtuigen last van stormen en harde wind?

Of vliegtuigen echt last hebben van stormen, hangt sterk af van de situatie en de windrichting. Door de harde wind tijdens een storm kan het vliegverkeer behoorlijk ontregeld raken. Vliegtuigen moeten namelijk meer afstand van elkaar houden voor de veiligheid, waardoor een deel van de vluchten uitvalt of niet meer volgens schema vliegt.

In de lucht zelf merk je daar als passagier verrassend weinig van, afgezien van wat hobbelige momenten. Zodra een toestel eenmaal op kruishoogte vliegt, laat het de meeste stormwolken ver onder zich.

Maar rondom het vliegveld? Daar ontstaat de echte chaos.

Op grote luchthavens zoals Schiphol daalt de landings- en startcapaciteit tijdens stevige stormen vaak van tachtig naar zon veertig tot vijfenveertig vliegtuigen per uur. Ik heb zelf ooit drie uur op het platform in Amsterdam gezeten terwijl de regen horizontaal tegen de raampjes sloeg, puur wachtend op een veilig tijdslot om op te stijgen. Maar er is een belangrijke factor waar bijna elke reiziger zich op verkijkt - en ik leg zo meteen in het gedeelte over windrichting uit waarom precies die ene factor je vlucht kan redden of verpesten.

Waarom vallen vluchten uit bij storm en hoe werkt die extra afstand?

Vluchten vallen bij een storm voornamelijk uit omdat de luchtverkeersleiding uit voorzorg minder vliegtuigen per uur kan verwerken. Door krachtige rukwinden moeten vliegtuigen en harde wind meer ruimte tussen elkaar aanhouden tijdens de nadering, waardoor de beschikbare baancapaciteit direct krimpt en luchtvaartmaatschappijen genoodzaakt zijn om vluchten te schrappen.

Wanneer een zware herfst- of winterstorm overtrekt, zien we regelmatig dat er op een drukke dag tussen de tachtig en honderd vluchten vroegtijdig worden geannuleerd.

Eerlijk gezegd dacht ik vroeger altijd dat vliegtuigen simpelweg niet tegen de windkracht op konden boksen, alsof ze uit de lucht geblazen zouden worden. Pas later begreep ik hoe het systeem echt werkt.

Luchtverkeersleiders houden vliegtuigen bij harde tegenwind op een grotere onderlinge tijdsmarge, zodat een toestel dat een onverwachte windstoot opvangt niet te dicht op zijn voorganger komt. Kortom, de veiligheid komt nooit in het geding, maar de puzzel van het vliegschema valt compleet in duigen.

De rol van zijwind en onbruikbare landingsbanen

Hier zit die cruciale factor die ik eerder noemde: de windrichting ten opzichte van de landingsbaan. Een vliegtuig stijgt het liefst op en landt het liefst met de wind recht op de neus.

Tegenwind geeft namelijk extra liftkracht onder de vleugels en zorgt ervoor dat het toestel na de landing sneller kan afremmen. Komt de stormwind echter dwars op de baan te staan - dat noemen piloten crosswind (zijwind) - dan wordt het een ander verhaal.

De meeste commerciële verkeersvliegtuigen zoals een Boeing 737 of Airbus A320 hebben een fabrikantlimiet van ongeveer 30 tot 33 knopen zijwind op een droge baan. Zodra de zijwind boven de 20 knopen (windkracht 5) uitkomt, mag een baan vaak niet meer als primaire landingsbaan worden aangeboden.

Wat gebeurt er dan? Luchthavens moeten uitwijken naar banen die wel gunstig in de wind liggen, wat het aantal bruikbare banen drastisch beperkt. Soms blijft er zelfs maar een enkele baan open voor al het vliegverkeer. Mijn handen klampten zich ooit vast aan de armleuningen toen ons toestel bij zware zijwind schuin op de baan afkwam - de zogenaamde krabtechniek - en vlak voor het raken van het asfalt met een ferme ruk werd rechtgetrokken. Dat voelt spannend, maar het is dagelijkse kost voor goed getrainde piloten.

Is vliegen met harde windstorm gevaarlijk voor passagiers?

Nee, vliegen met harde windstorm is in principe niet gevaarlijk omdat moderne vliegtuigen zijn gebouwd om extreme krachten te weerstaan. Piloten krijgen bovendien uitgebreide simulatortrainingen voor noodweer en zullen een landing direct afbreken als de weersomstandigheden de veiligheidsmarges overschrijden.

Toch snap ik heel goed dat je hart in je keel klopt als het toestel begint te schudden tijdens een stormachtige daling. Turbulentie (onrustige luchtstromingen) voelt al snel alsof het vliegtuig tientallen meters naar beneden valt, terwijl het in werkelijkheid vaak maar om enkele decimeters gaat.

Moderne verkeersvliegtuigen zijn ontworpen om maar liefst 2,5 keer de zwaarst gemeten turbulentie zonder structurele schade te doorstaan. Zeldzaam is echte schade dus zeker.

Het enige reele risico tijdens hevig geschud zit binnen in de cabine zelf: loszittende bagage of mensen die zonder gordel rondlopen. In de praktijk gebeuren bijna alle verwondingen bij turbulentie doordat passagiers of cabinepersoneel hun veiligheidsgordel niet vast hebben wanneer een onverwachte luchtzak toeslaat.

Wat gebeurt er bij een doorstart (go-around)?

Soms nadert een vliegtuig de landingsbaan tijdens een storm, maar besluit de gezagvoerder op het allerlaatste moment om weer vol gas te geven en op te trekken. Dat heet een go-around (doorstart). Veel reizigers schrikken zich rot van het plotselinge gebrul van de motoren en het steile stijgen, denkend dat er iets mis is gegaan. In werkelijkheid is het precies het tegenovergestelde: het bewijst dat het veiligheidssysteem werkt. Als een plotselinge windvlaag het toestel iets uit koers duwt, kiest de piloot ervoor om geen enkel risico te nemen en het gewoon nog een keer rustig te proberen.

Praktische tips voor reizigers tijdens stormachtige dagen

Wanneer er een storm is voorspeld op je reisdag, kun je veel stress voorkomen door je vluchtstatus nauwlettend te volgen en flexibel te blijven. Luchtvaartmaatschappijen sturen bij verwachte weersomstandigheden vaak al een dag van tevoren berichten uit om je vlucht kosteloos om te boeken.

Zelfs als je vlucht nog op groen staat, is een goede voorbereiding het halve werk. In de praktijk zie ik vaak dat reizigers pas op de luchthaven ontdekken dat hun aansluiting is geschrapt, waarna ze uren in een eindeloze rij bij de servicebalie belanden. Pak het slimmer aan:

Download de app van je luchtvaartmaatschappij: Via de app kun je bij een annulering vaak binnen twee minuten zelf een nieuwe vlucht kiezen, nog voordat de rest van het vliegtuig doorheeft wat er gebeurt.

Houd je gordel altijd losjes vast: Ook als het lampje stoelriemen vast uit is, beschermt een vaste gordel je tegen vliegverkeer tijdens storm en onverwachte windstoten en luchtzakken.

Stop essentiële spullen in je handbagage: Medicijnen, een oplader en een schoon shirt zijn goud waard als je onverhoopt een nacht in een luchthavenhotel moet doorbrengen.

Vraag geen directe compensatie bij overmacht: Extreem stormweer valt wettelijk onder buitengewone omstandigheden, maar je hebt wel altijd recht op verzorging (eten, drinken en eventueel een hotel) en een vervangende vlucht.

Impact van verschillende windrichtingen op het vliegverkeer

Tegenwind (Headwind)

Zorgt voor extra draagkracht onder de vleugels en verkort de benodigde remweg na de landing.

Minimaal - vliegtuigen kunnen vaak tot zeer hoge windsnelheden veilig blijven starten en landen.

De stijging voelt vaak wat steiler aan, maar de vlucht verloopt verder normaal.

Zijwind (Crosswind)

Duwt het toestel zijwaarts van de baan af, waardoor piloten schuin tegen de wind in moeten sturen.

Groot - boven de 20 knopen vallen bepaalde banen uit en moeten vliegtuigen meer afstand houden.

Meer turbulentie tijdens de daling en kans op een doorstart bij plotselinge windstoten.

Rugwind (Tailwind)

Verhoogt de snelheid ten opzichte van de grond, waardoor het toestel een veel langere baan nodig heeft om te stoppen.

Zeer groot - al vanaf 10 tot 15 knopen rugwind wordt een baan niet meer gebruikt en moet de vliegrichting worden omgedraaid.

Omvliegen om aan de andere kant van de baan te kunnen landen, wat zorgt voor lichte vertraging.

Gestrand op Schiphol tijdens een herfststorm: de les van Sanne

Sanne, een 34-jarige projectmanager uit Utrecht, zou op een stormachtige vrijdagmiddag vanaf Schiphol naar Londen vliegen voor een belangrijk weekendbezoek. Ze zag de zware windstoten buiten wel, maar ging ervan uit dat haar vlucht gewoon zou vertrekken omdat het vliegveld nog open was.

Op de luchthaven bleek haar vlucht ineens geannuleerd omdat door de harde westenwind nog maar twee landingsbanen open waren. Sanne sloot direct aan in de fysieke wachtrij bij de transferbalie, waar al honderden gestrande reizigers gefrustreerd stonden te wachten.

Na veertig minuten nauwelijks te zijn opgeschoten en met pijnlijke voeten, besefte ze dat ze via de app van de luchtvaartmaatschappij misschien zelf iets kon regelen. Ze opende haar telefoon en zag dat ze met twee klikken kosteloos kon omboeken naar een vlucht de volgende ochtend vroeg.

Binnen drie minuten had Sanne haar nieuwe instapkaart op haar scherm en een hotelvoucher geregeld, terwijl de rij achter haar nog uren moest wachten. Ze leerde dat digitale zelfredzaamheid tijdens stormweer veel sneller werkt dan wachten op grondpersoneel.