Welke temperatuur in huis bij afwezigheid?

Welke temperatuur in huis bij afwezigheid: 12 vs 15 graden

Het juist instellen van welke temperatuur in huis bij afwezigheid gewenst is voorkomt onnodig energieverbruik en beschermt de woning. Een te lage stand veroorzaakt vochtproblemen of schade door bevroren leidingen. Een stabiele basisinstelling bespaart stookkosten en houdt de woning in optimale conditie.

Welke temperatuur in huis bij afwezigheid is optimaal?

Tijdens uw afwezigheid hangt de ideale temperatuur in huis sterk af van de duur van uw vertrek en het type verwarmingssysteem. Voor een gemiddelde woning met radiatoren is een basistemperatuur tussen de 12 en 15 graden Celsius de gouden standaard tijdens een wintervakantie.

Toen ik een paar jaar geleden voor het eerst twee weken in de winter op vakantie ging, maakte ik de klassieke fout om de verwarming volledig uit te zetten om maximaal te besparen. Bij thuiskomst trof ik een ijskoud, klam huis aan en een muf ruikende muur waar de eerste schimmelplekjes al zichtbaar waren. Het kostte dagen en extra stookkosten om de woning weer comfortabel te krijgen.

In de praktijk blijkt dat elke graad die u de thermostaat lager zet, gemiddeld een energiebesparing van zon 5 tot 6 procent oplevert. Te ver terugschroeven heft dit voordeel echter snel op door de nadelige gevolgen van kou en condensatie.

Korte afwezigheid versus langdurige vakantie

Bij een kortere afwezigheid van een dag of een weekend is het raadzaam de thermostaat instellen bij afwezigheid niet lager te zetten dan 15 tot 17 graden Celsius. Het volledig laten afkoelen van de muren en vloeren vraagt bij terugkomst namelijk meer energie om weer op te warmen dan het constant houden op een milde stand. Bent u langer dan een week van huis, dan kunt u zakken naar 12 graden Celsius om diepere besparingen te realiseren zonder dat het interieur schade oploopt.

De verborgen risico's van een te koud leeg huis

Wanneer de temperatuur huis bij afwezigheid langdurig onder de kritieke grens van 12 graden Celsius zakt, treden er onzichtbare problemen op in de constructie van de woning. Koude lucht kan aanzienlijk minder vocht vasthouden dan warme lucht, waardoor het aanwezige vocht in huis gaat condenseren op de koudste oppervlakken zoals ramen, buitenmuren en hoeken van het plafond.

Dit vocht vormt de perfecte voedingsbodem voor zwarte schimmel, die verrassend genoeg prima gedijt in koude, slecht geventileerde ruimtes. Daarnaast loert bij strenge vorst het gevaar van bevroren waterleidingen, met name op kwetsbare plekken zoals de zolder of de kruipruimte. Het risico op gesprongen leidingen en daaropvolgende waterschade stijgt exponentieel zodra de buitentemperatuur onder de -5 graden Celsius zakt en de verwarming aanlaten tijdens vakantie volledig stilvalt.

Uitzondering: Woningen met vloerverwarming of een warmtepomp

Heeft uw woning uitsluitend vloerverwarming of wordt het verwarmd door een warmtepomp? Dan gelden er compleet andere wetten. Dit soort systemen werkt op basis van een lage aanvoertemperatuur en reageert uiterst traag op schommelingen.

Bij een huis met vloerverwarming is het verstandig om de temperatuur bij afwezigheid nooit meer dan 2 graden Celsius te verlagen ten opzichte van uw normale comfortstand. Een minimale temperatuur huis vakantie van 17 tot 18 graden Celsius is hier aan te raden. Als u het systeem te diep laat afkoelen, duurt het na thuiskomst vaak 12 tot 24 uur voordat de dikke dekvloer weer volledig is opgewarmd, wat de warmtepomp dwingt om langdurig op een inefficiënt, hoog vermogen te draaien.

Richtlijnen voor de thermostaat per situatie en systeem

Radiatoren (Klassieke cv-ketel)

• Instellen op 12 tot 15 graden Celsius om bevriezing en schimmel effectief te voorkomen

• Zet alle binnendeuren en radiatorkranen overal een klein beetje open voor egale warmteverdeling

• Instellen op 15 tot 17 graden Celsius voor een snelle opwarmtijd bij terugkomst

Vloerverwarming & Warmtepomp

• Instellen op minimaal 17 tot 18 graden Celsius vanwege de trage reactietijd

• Gebruik de ingebouwde vakantiemodus van de slimme thermostaat indien beschikbaar

• Temperatuur constant houden op de normale stand (geen verlaging)

De wintervakantie van Familie De Vries in Utrecht

De familie De Vries, wonend in een jaren dertig hoekwoning in Utrecht, ging in januari twee weken op skivakantie. Omdat het huis gevoelig was voor tocht, twijfelde de vader, Mark, hoe laag hij de thermostaat kon zetten zonder problemen te krijgen met de oude waterleidingen op de koude zolder.

Hun eerste ingeving was om de verwarming op de vorstvrijstand van 7 graden te programmeren om maximaal te besparen op hun gasrekening. Een bevriende installateur waarschuwde echter dat de temperatuur in de ongeïsoleerde zoldermuren dan ruim onder het vriespunt zou zakken.

Mark besloot de thermostaat op een veilige 14 graden Celsius in te stellen en zette de binnendeuren op een kier. Ook draaide hij de radiatorkranen in de hoekkamers handmatig een klein slagje open om de luchtcirculatie op gang te houden.

Bij thuiskomst troffen ze een kurkdroog en schimmelvrij huis aan. Hoewel het opwarmen naar 19 graden een paar uur duurde, bleven de leidingen intact tijdens de strenge nachtvorst en bleek het gasverbruik over die twee weken minimaal.