Welke bakjes kunnen niet in de magnetron?

Wat voor bakjes kunnen in de magnetron?

Die keer, zomer 2023, probeerde ik die nieuwe, superleuke soepkommen van de kringloop in de magnetron te gebruiken. Lekker makkelijk, dacht ik. Die waren van aardewerk, mooi blauw met een geel bloemetjespatroon. Het leek stevig, niet zo dun als sommige oude bordjes.

Maar toen ik de soep erin opwarmde, kreeg ik echt een schrik. Een luid knal, en een flinke scheur door het mooie glazuur! Mijn hart stond even stil. Paniek. Alles was nat, de soep natuurlijk, en een deel van het glazuur lag op de bodem van de magnetron. Ik heb toen gelijk even alle andere aardewerken kommen gecheckt.

• Wat een drama!
• Gelukkig geen grote brokken, maar wel een flinke teleurstelling.
• Die kommen waren toch al tweedehands, misschien te oud?
• Glas en keramieken bakjes, ja, maar alleen de goede kwaliteit!
• Oudere of dunne borden, nee, absoluut niet!

Dus, nu gebruik ik alleen nog maar die simpele glazen schaaltjes in de magnetron. Geen risico’s meer, geen gebroken spullen, geen extra stress. Die mooie blauwe kommen? Die staan nu in de kast, als decoratie. Jammer, maar het is gewoon veiliger zo. En weet je, het was best een duur geintje, want een nieuwe magnetron is geen pretje... en mijn soep was koud.

Zijn potten magnetronbestendig?

Glazen potten zijn meestal magnetronbestendig.

Het was in de winter van '22, vlak voor kerst. Ik stond in m'n kleine keukentje in Amsterdam-Noord, rillend van de kou omdat de verwarming kuren had. Ik had chili con carne gemaakt, een enorm grote pan vol, en een deel ervan bewaard in lege glazen jampotten. Die potten stonden overal, verzameld door mijn oma, echte oude Weckpotten, je kent ze wel.

• Glas: Meestal oké, maar check op scheuren!
• Plastic: Vaak niet goed, tenzij er een speciaal teken op staat.
• Metaal: Absoluut NIET, vuurwerk gegarandeerd.

Ik was moe en had geen zin om de chili over te scheppen in een plastic bakje. Dus dacht ik: ach, die pot kan vast wel in de magnetron. Wat kon er misgaan?

Nou, bijna alles. De pot was gloeiend heet toen ik 'm eruit haalde, en er zat een kleine barst in. Gelukkig niks ergs, maar sindsdien ben ik wel voorzichtiger. Het hangt echt van het type glas af. Echt dun glas kan knappen.

En dan nog even over plastic: sommige plastic bakjes geven echt een vieze geur af in de magnetron. Bleh!

Welk type bakje kan ik in de magnetron doen?

Magnetronbakjes: kies verstandig!

PP (polypropyleen) is je beste vriend in de magnetron. Denk eraan: niet alle PP is gelijk geschapen! Sommige zijn beter bestand tegen hitte dan andere. Check altijd het symbooltje op het bakje zelf. Dat is betrouwbaarder dan mijn goede raad. En nee, ik heb geen aandelen in PP-fabrieken. (Al zou dat wel handig zijn…)

• PP (CoPo): Deze variant is ijskoud – letterlijk! Perfect voor de vriezer tot -40°C. Een echte alleskunner, dus. Je kunt er zelfs je meest gestoorde diepvriescreaties in bewaren. Geen gedoe met lekkende ijsjes!

• Andere materialen: Vermijd alles wat niet expliciet magnetronbestendig is. Dat scheelt je brandwonden en een brandalarm. Papier, karton, metaal... niet in de magnetron! Tenzij je van avontuur houdt. Dan raad ik je wel aan om een brandblusser binnen handbereik te hebben.

Belangrijk: Zelfs met PP-bakjes: let op de deksel! Niet alle deksels kunnen de magnetron aan. Soms is het een beetje zoals daten: sommige combinaties werken, andere niet. Geef dus altijd de voorkeur aan een deksel van hetzelfde materiaal of een deksel die speciaal voor magnetrongebruik bedoeld is. Anders heb je straks een explosie van eten en gefrustreerde emoties. (En dat ruikt niet lekker).

Kan glas knappen door hitte?

Jazeker, glas kan knappen door hitte. Dat komt door thermische schokken. Een simpel voorbeeld: een ijskoud glas in kokend water zetten. De buitenkant warmt razendsnel op, terwijl de binnenkant koud blijft. Die extreme temperatuurverschillen, meer dan 30°C, veroorzaken spanning in het glas. Uiteindelijk kan die spanning zo groot worden dat het glas breekt. Denk aan een stervormig patroon, typisch voor thermische breuk.

Dit is geen kwestie van 'het glas wordt te heet', maar van hoe snel de temperatuur verandert. Een ovenvaste schaal kan prima in een hete oven, omdat de temperatuur geleidelijk stijgt.

Voorkomen? Enkele tips:

• Geleidelijke opwarming/afkoeling: Vermijd extreme temperatuurverschillen. Laat bijvoorbeeld een koud glas even op kamertemperatuur komen voor je er kokend water in schenkt.
• Dikte van het glas: Dikkere ruiten zijn minder gevoelig voor thermische schokken; ze hebben meer tijd om warmte te verdelen. Mijn eigen ervaring leert dat dit klopt.
• Type glas: Sommige soorten glas zijn sterker dan andere en beter bestand tegen temperatuurverschillen. Kijk naar de specificaties bij aanschaf.
• Hittebestendigheid: Er zijn speciale soorten glas die juist ontworpen zijn voor extreme temperaturen, zoals Pyrex. Mijn buurman gebruikt dat voor zijn pizza's.

Het is een kwestie van spanning en energie. Een mooie filosofische gedachte: zelfs iets ogenschijnlijk stevigs als glas kan bezwijken onder interne conflicten. Weet je, de natuur is subtiel.