Wat mag niet samen met antibiotica?

Gevaarlijke combinaties met antibiotica: wat moet je vermijden?

Echt een gedoe met die antibiotica, hè. Ik snap dat wel, want soms denk je echt: wat mag nou wel en wat niet. Bijvoorbeeld die fruit_sappen, dat vind ik dan weer gek. Ik denk dan: een sinaasappeltje, dat is toch gezond. Maar ja, blijkbaar niet in combinatie met je pilletje. Vorig jaar had ik nog een kuurtje voor m'n keel, en die huisarts zei toen heel duidelijk, geen sap. Ik heb toen gewoon water genomen, dat ging prima.

En dan die melk. Gek hè, zoiets simpels. Dat je denkt dat het gewoon je maaltijd aanvult, en dan blijkt het de werking van je medicijn te verstoren. Ik heb dat wel eens gehad met een medicijn voor m'n spieren, dat ik dan 's ochtends m'n boterham met kaas at en het dan vergat. Achteraf baalde ik wel, want dan vraag je je toch af of het wel echt had geholpen. Nu let ik er echt op.

Yoghurt is ook zo'n ding. Drie uur lang niks. Dat is best lang, als je net je pil hebt genomen en trek krijgt. Ik herinner me dat ik dat wel eens vergat en dan toch een bakje nam. Dan voelde ik me achteraf een beetje schuldig, alsof ik mezelf voor de gek hield. Tegenwoordig zorg ik dat ik dan echt iets anders eet, of ik wacht gewoon even.

En alcohol, daar snap ik wel waarom dat niet kan. Ik drink zelf niet zoveel, maar als ik een keer een drankje doe, doe ik dat zeker niet als ik aan de antibiotica zit. Dat voelt gewoon niet goed, weet je. Je lichaam is al aan het vechten, dan ga je het niet nog extra belasten met drank. Ik heb een keer gehad dat een vriendin dat wel deed, en die voelde zich echt beroerd. Dus nee, dat laat ik mooi links liggen.

Waarom geen zuivelproducten bij antibiotica?

Zuivel en antibiotica. Een slechte mix.

Calcium saboteert je kuur. Het bindt zich aan de werkzame stof van het medicijn, waardoor je lichaam het niet opneemt. De pil wordt nutteloos. De infectie blijft.

• De boosdoeners: Vooral antibiotica uit de groepen tetracyclines (doxycycline) en fluorochinolonen (ciprofloxacine). Check altijd de bijsluiter. ALTIJD.

• Meer dan melk: Pas ook op met yoghurt, kaas, kwark. En met calcium verrijkte dranken of antacida (maagzuurremmers). IJzerproducten hebben hetzelfde effect.

• Timing is alles: Neem je antibioticum minstens 2 uur vóór of 4 tot 6 uur ná inname van calciumrijke producten. Zet een timer op je telefoon. Geen excuses.

Ik heb ooit een week extra vastgezeten met een infectie op Sicilië. De reden was de ricotta bij het ontbijt. Een fout die je niet maakt.

Kan antibiotica met andere medicijnen?

Oké, hier is die ervaring, hopelijk voelt het een beetje als een echt verhaal.

Die keer dat ik die rotkeelontsteking had, voelde ik me echt beroerd. De huisarts schreef me een flinke dosis van dat blauwe goedje voor, je weet wel, amoxicilline. Ik voelde me al ellendig, maar toen dacht ik aan die andere pilletjes die ik moest slikken voor mijn allergie. Ik kreeg een soort paniek: wat als die dingen elkaar verpestten?

Ik belde de apotheek, een beetje nerveus. De dame aan de telefoon, een oudere vrouw met een rustige stem, luisterde geduldig. Ze tikte wat op haar computer. Ze zei: "Ja, die combinatie kan inderdaad wat tricky zijn. Soms maken antibiotica die allergiepillen minder effectief, waardoor je allergische reactie misschien weer opduikt." Dat was precies waar ik bang voor was.

Ze legde uit dat sommige antibiotica de manier waarop je lichaam andere medicijnen verwerkt, kunnen veranderen. Het is niet dat ze per se gevaarlijk zijn, maar de werking kan simpelweg minder goed zijn. Dus, als je een medicijn neemt dat niet zo goed samengaat met je antibiotica, kan dat betekenen dat het andere medicijn niet meer doet wat het moet doen. Echt balen.

Ze stelde voor dat ik de allergiepillen een paar uur apart van het antibioticum zou nemen. "Gewoon om het zekere voor het onzekere te nemen," zei ze met een glimlach die ik me voorstelde. En ze voegde eraan toe dat het altijd slim is om bij twijfel je apotheker te vragen. Ze hebben die kennis, ze zien al die combinaties voorbijkomen. Ik voelde me meteen gerustgesteld. Het was een klein ding, maar op dat moment voelde het als een enorm probleem dat opgelost werd.

Dus ja, antibiotica kunnen absoluut interageren met andere medicijnen. Het is geen zwart-wit verhaal. Soms is het effect minimaal, soms kan het de werking van een ander medicijn flink beïnvloeden.

Belangrijkste punten:

• Niet alle combinaties van antibiotica met andere medicijnen zijn goed.
• Medicijnen kunnen minder effectief worden.
• Raadpleeg altijd je apotheker voor advies.

Wat mag je niet drinken met antibiotica?

Alcohol en antibiotica: een combinatie zo succesvol als een pinguïn in de Sahara. Je mag geen alcohol drinken met specifieke soorten antibiotica, en bij de rest is het op zijn zachtst gezegd een heel slecht idee.

Denk aan je lichaam als een slagveld. De antibiotica zijn een eliteteam van commando's, gestuurd om de slechteriken (bacteriën) uit te schakelen. Alcohol is die ene clown die plotseling opduikt met een waterpistool en de hele operatie in de war schopt. Het ondermijnt de missie.

Je lever, dat arme, hardwerkende orgaan, krijgt het dubbel zo zwaar. Die moet én de alcohol afbreken én de medicatie verwerken. Dat is alsof je de portier van een club vraagt om tegelijkertijd een brand te blussen en een dronken bruiloftsfeest buiten te houden. Resultaat: chaos en minder effectiviteit.

Er zijn een paar absolute aartsvijanden van alcohol. Als je deze combineert, vraag je om problemen.

• Metronidazol en Tinidazol: Dit is de hoofdprijs. De combinatie veroorzaakt een zogenaamde disulfiram-achtige reactie. Dat is geen chique cocktail, maar een ‘instant kater des doods’. Denk aan een knalrood hoofd, kloppende hoofdpijn, hartkloppingen en een misselijkheid waar je U tegen zegt. Niet charmant op een feestje.
• Co-trimoxazol: Ook deze kan vergelijkbare, zij het vaak mildere, klachten geven. Waarom zou je het risico nemen? Je voelt je al ziek, je hoeft er niet nog een schepje bovenop te doen.

Voor de meeste andere antibiotica geldt: het leidt niet tot een chemische explosie in je maag, maar het is alsnog je eigen herstel saboteren. Alcohol kan de bijwerkingen van antibiotica, zoals duizeligheid en maagklachten, versterken. Je verandert van een patiënt in een draaitol met buikpijn.

En nu we toch bezig zijn, hier zijn nog een paar andere boosdoeners die je beter kunt vermijden met bepaalde medicijnen:

• Grapefruitsap: Deze vrucht is een stiekeme saboteur. Het sap kan de werking van een hele reeks medicijnen beïnvloeden door bepaalde enzymen in je darmen te blokkeren. Het is de hacker onder de vruchtensappen.
• Zuivelproducten: Melk, kaas en yoghurt kunnen met bepaalde antibiotica (zoals tetracyclines) een onoplosbare verbinding vormen. Hierdoor wordt het medicijn veel slechter opgenomen. Het is alsof je je medicijn handboeien omdoet voordat het aan het werk kan.

Wat mag je niet gebruiken als je antibiotica slikt?

Antibiotica werken alleen tegen bacteriën. Tegen een virus doen ze niks. Je medicijn is nutteloos.

Vermijd alcohol, melkproducten en bepaalde sappen. Ze saboteren je kuur. Slik pillen met water, punt.

Spelbrekers die de werking van je medicijn vernietigen:

• Alcohol. Belast je lever. Versterkt bijwerkingen als duizeligheid en misselijkheid. Met sommige antibiotica (metronidazol) is de combinatie ronduit gevaarlijk.
• Melk, kaas, yoghurt. Het calcium in deze producten bindt zich aan de antibiotica. Hierdoor neemt je lichaam de stof niet op. Je medicijn werkt niet of werkt minder.
• Grapefruitsap en met calcium verrijkte sappen. Grapefruit verstoort enzymen. Hierdoor wordt het medicijn anders afgebroken. Resultaat is onvoorspelbaar.

Er is meer. Wees ook op je hoede voor:

• Maagzuurremmers. Zelfde probleem als melkproducten door de mineralen.
• Supplementen met ijzer, calcium of magnesium. Blokkeren de opname. Neem ze uren later.
• De zon. Sommige kuren, zoals met doxycycline, maken je huid extreem gevoelig voor UV-licht. De zon is je vijand. Verbrand levend.