Kun je aankomen als je te weinig eet?

Kan je afvallen als je minder eet?

Pfff, afvallen... Minder eten, ja, logisch toch? Maar wacht even, het is niet zo simpel. Ik herinner me een tijd, uhm, 's zomers in Zeeland, dat ik super weinig at (zo'n yoghurtje en een appel per dag, schaam), en tóch niks afviel! Sterker nog, ik voelde me alleen maar ellendig en kreeg vreetbuien 's avonds.

Het rare is, je kan dus ook aankomen als je te weinig eet. Dat hoor je niet vaak. Iedereen denkt dat het dan aan je metabolisme ligt, dat dat op een soort spaarstand gaat.

Nou, volgens mij zit het anders. Denk aan al die "onzichtbare" calorieën, bijvoorbeeld die ene koekje dat je toch stiekem pakt. Of een dieet dat je gewoon niet vol kan houden. En soms houdt je lichaam gewoon meer vocht vast. Dat heb ik zelf ervaren, echt frustrerend! Het is niet enkel minder eten, je moet het goed doen.

Kan je verdikken van te weinig eten?

Ja, je kan verdikken van te weinig eten, hoe paradoxaal het ook moge klinken. Het lichaam is een ingenieus systeem.

• Je metabolisme vertraagt: Als je te weinig eet, schakelt je lichaam over op een soort spaarstand. Het wil energie vasthouden, dus het verbrandt minder calorieën. Dit heet metabole adaptatie. Het is een soort overlevingsmechanisme, net als toen mijn overgrootouders de oorlog meemaakten.

• Spierverlies: Te weinig eten, vooral te weinig eiwitten, kan leiden tot spierverlies. Spieren verbruiken meer calorieën dan vet, zelfs in rust. Dus minder spieren betekent een lager metabolisme.

• Hormonale disbalans: Een tekort aan calorieën kan je hormonen in de war schoppen. Denk aan cortisol (stresshormoon) dat stijgt, wat kan leiden tot vetopslag, met name rond de buik. Leptine, het verzadigingshormoon, kan dalen, waardoor je meer honger krijgt en sneller naar ongezonde snacks grijpt.

• "Rebound effect": Na een periode van extreem weinig eten, is de kans groot dat je weer meer gaat eten. Je lichaam schreeuwt om energie! Dit kan leiden tot overeten en snelle gewichtstoename. En vaak komt dat gewicht er in de vorm van vet bij. Denk hier aan de uitdrukking "van je dieet vet worden".

En bedenk: je lichaam is geen machine, maar een organisch geheel dat streeft naar evenwicht. Als je het te veel dwarszit, komt het terugvechten. Die strijd is zelden prettig, laat staan goed voor je figuur. Elk pondje komt dan 3 keer zo hard aan.