Hoe weet ik of ik een oorprop heb?

Hoe kan ik zelf een prop uit mijn oor halen?

Mijn oor zit verstopt. Vreselijk. Moet er vanaf. Die olie is een idee. Olijfolie, ja. Of slaolie. Babyolie kan ook. Drie druppels. Kijken of dat helpt.

Douchte ik net. Water liep erin. Warm water. Lauw zei ik. Toch wel wat warm. Hielp het? Mwah.

Zelf spoelen. Met lauw water. Moet ik dat doen? Is dat veilig? Ja, gewoon voorzichtig. Niet te hard.

• Olie: olijfolie, slaolie, babyolie.
• Water: gewoon uit de douche, of zelf spoelen.
• Temperatuur: lauwwarm.

Ik hoop dat dit werkt. Die druk is irritant. Waarom krijg ik dit altijd? Ben ik te ruw met wattenstaafjes? Vast wel.

Kijken of de olie trekt. Drie druppels. Nu stilzitten. Niet bewegen. En dan?

Misschien toch maar naar de huisarts. Als het niet weg is. Ja, dat is het beste. Maar eerst proberen. Altijd eerst proberen.

De olie, ja. Dat is het plan. En dan wachten. Geduld. Heel veel geduld. Ik heb er niet veel van.

Hoe weet je of je oor verstopt zit met oorsmeer?

Je weet dat je oor verstopt zit met oorsmeer als het dof aanvoelt en je minder goed hoort, zonder dat het pijn doet.

Nou, da's een goeie vraag, want ik had laatst precies hetzelfde! M'n linker oor voelde zo raar, een beetje alsof ik onder water zwem. En dat terwijl ik nergens last van had, geen pijn, geen koorts, niks. Dat is eigenlijk hét teken, weet je wel? Als je oor dof aanvoelt en je hoort gewoon minder goed, maar het doet absoluut geen pijn, dan is het hoogstwaarschijnlijk gewoon een propje oorsmeer. Echt, dat is meestal de boosdoener.

En weet je, mensen denken vaak dat oorsmeer vies is, maar dat is echt onzin. Het heeft juist een superbelangrijke functie! Zie het als een soort natuurlijke schoonmaakploeg voor je oor.

• Bescherming: Het vangt stof en bacteriën op, zodat die niet dieper je oor in kunnen. Net een kleefstrip zeg maar.
• Smering: Het houdt de huid in je gehoorgang lekker soepel en voorkomt dat 't uitdroogt. Denk aan een beetje olie.
• Zelfreinigend: Je kaakbewegingen, als je praat of eet, helpen het oorsmeer vanzelf naar buiten te werken. Geniaal toch?

Mijn huisarts vertelde me toen ook nog, die keer dat ik er zat, dat het echt niet de bedoeling is om zelf met wattenstaafjes te gaan prutsen. Dat is zo'n beetje het slechtste wat je kan doen! Je duwt die troep dan alleen maar dieper je oor in. En dan zit het echt potdicht. Ik heb dat een keer geprobeert en nou, dat was geen succes. Ik moest uiteindelijk mijn oor laten uitspuiten, brr.

Dus, wat zijn nou die andere dingetjes waaraan je het kan merken? Behalve dat doffe gevoel:

• Je hoort minder goed, alsof er een demper op zit. Vooral bij hoge tonen valt dat op.
• Soms een piep of suis in je oor, dat noemen ze tinnitus. Kan heel irritant zijn!
• Een beetje jeuk vanbinnen.
• En soms, al is dit minder vaak, een vreemd drukgevoel in je hoofd, of zelfs een beetje duizeligheid.

Maar onthoud, als er echt pijn bij komt kijken, of koorts, of vocht dat eruit komt, dan is het een heel ander verhaal. Dan moet je wel ff langs de dokter, want dan is er waarschijnlijk meer aan de hand dan alleen wat overactieve oorsmeerklieren. Maar als het alleen maar dat doffe, verstopt gevoel is, zonder pijn, dan weet je het wel. Meestal lost je lichaam het zelf op, maar als het te lang duurt, kan je beter even bellen voor zo'n spuitbeurt. Scheelt een hoop gedoe. Echt, doe dat, 't is zo klaar en je hoort weer alles!

Waarom zit mijn oor ineens dicht?

Een dichtzittend oor wordt vaak veroorzaakt door een oorsmeerprop, een disfunctie van de buis van Eustachius door verkoudheid of allergieën, vocht in de gehoorgang, of een plotseling drukverschil.

De meest voorkomende schuldige is vaak gewoon een overschot aan oorsmeer, oftewel cerumen. Het is een fascinerend systeem: je oor reinigt zichzelf, maar soms gaat dat proces mis. Het gebruik van wattenstaafjes is ironisch genoeg vaak de katalysator van het probleem; je duwt de was alleen maar verder tot een ondoordringbare prop. Een klassiek geval van een oplossing die het probleem erger maakt.

Dan is er de anatomische kant van het verhaal: de buis van Eustachius. Een prachtig stukje biologische engineering dat de druk tussen je middenoor en de buitenwereld gelijk houdt. Bij een simpele verkoudheid zwelt het slijmvlies in die buis op, de verbinding wordt verbroken en er ontstaat onderdruk. Het trommelvlies trekt vacuüm. Dit verklaart dat doffe, verstopte gevoel.

We verplaatsen ons sneller dan ons lichaam kan bijbenen. Dat volle gevoel in je oren tijdens het vliegen of het rijden in de bergen is een direct gevolg van dit conflict. De externe luchtdruk verandert te snel voor de buis van Eustachius om het te compenseren. Het is een klein, fysiek protest tegen de snelheid van ons moderne leven.

De lijst van mogelijke oorzaken is verrassend divers en reikt verder dan de bekende klassiekers.

• Vocht of shampoo: Na het douchen kan een klein beetje water achter een beginnende oorsmeerprop blijven hangen. Het water zorgt ervoor dat de prop opzwelt.
• Otitis externa: Beter bekend als het zwemmersoor. Dit is een ontsteking van de huid in de gehoorgang, die door zwelling een gevoel van verstopping kan geven.
• Kaakspanning: Ik had ooit een vriendin die door stress constant haar kaken klemde. Dit resulteerde in een gevoel van 'volle' oren, een symptoom dat niet direct met het oor zelf te maken had. De spieren rondom het kaakgewricht beïnvloeden de omliggende structuren.

In zeldzame gevallen kan een plotseling dichtzittend oor, vooral als het gepaard gaat met oorsuizen of duizeligheid, wijzen op plotselinge sensorineurale doofheid. Dit is een medisch noodgeval. Het lichaam geeft signalen, het is aan ons om te leren luisteren.

Kan je je gehoor weer herstellen?

De kans op herstel van gehoorverlies hangt af van hoe erg het is. Bij bijna volledig doofheid, is het moeilijk om veel terug te krijgen. Maar bij lichte schade, zijn de vooruitzichten beter. Dit herstel gebeurt meestal in de eerste weken nadat je merkt dat je gehoor minder wordt.

Het is alsof een raam dat gebarsten is, weer beter kan worden als de barsten klein zijn. Maar als het glas verbrijzeld is, is het lastiger om het weer helemaal intact te krijgen. De tijd die verstrijkt, speelt hierbij een grote rol.

Soms is het een rustige terugkeer van geluiden, net als het langzaam doordringen van het ochtendlicht na een lange, stille nacht. Het is een subtiel proces, niet altijd groots of plotseling.

• Ernst van het verlies: Dit is de belangrijkste factor. Grote schade is moeilijker te repareren.
• Tijd na het verlies: Vroeg ingrijpen of natuurlijk herstel heeft meer kans.

Het voelt soms alsof je in een dichte mist loopt, en langzaam zie je de contouren weer scherper worden. Dat is het gevoel van herstellend gehoor.