Hoe krijg ik mijn kip van het broeden af?

Hoe krijg ik mijn kip van het broeden af? Directe stappen

Wanneer een hen hardnekkig op het nest blijft zitten, brengt dit ongewenste risicos voor de gezondheid met zich mee. Het begrijpen van de juiste methode om dit gedrag te stoppen helpt om de rust in het hok snel te herstellen. Ontdek effectieve handelingen om hoe krijg ik mijn kip van het broeden af succesvol toe te passen.

Hoe krijg ik mijn kip van het broeden af?

Het is een herkenbaar beeld voor veel kippenhouders: een hen die hardnekkig op het nest blijft zitten, weigert te bewegen en boos naar je pikt als je in de buurt komt. Om een kip broeds af maken, zijn er gelukkig verschillende vriendelijke doch effectieve methoden, zoals het regelmatig van het nest halen, het afsluiten van het legnest, of het tijdelijk apart zetten van de hen in een koele, kale ruimte zoals een hondenbench. Het gedrag kan te maken hebben met verschillende factoren, en het succes hangt vaak af van hoe snel je ingrijpt.

Broedsheid is een natuurlijk verschijnsel dat wordt gestuurd door het hormoon prolactine. In mijn beginjaren als kippenhouder dacht ik dat het wel vanzelf over zou gaan - een grote fout. Mijn favoriete hen bleef maar zitten en vermagerde zienderogen, wat me destijds flink wat stress bezorgde. Ongeveer 40% tot 50% van de hennen van bepaalde rassen vertoont minstens eenmaal per jaar dit hardnekkige gedrag. Zonder ingrijpen kan een hen wel 21 dagen of langer op het nest blijven zitten, zelfs een kip blijft op nest zitten zonder eieren, wat haar gezondheid ernstig ondermijnt (2).

Symptoomchecklist: Is je kip echt broeds of is er iets anders aan de hand?

Voor beginners is het soms lastig om te zien of een kip simpelweg een ei wil leggen, ziek is, of echt broeds gedrag vertoont. Een broedse hen herken je direct aan een aantal specifieke signalen. Let goed op de volgende kenmerken:

Het nest niet verlaten: De kip blijft dag and nacht op het nest zitten, ook zonder dat er eieren onder liggen.

Kloekende geluiden: Ze maakt een specifiek, zacht klokkend geluid als je haar benadert. Opgezette veren: Ze zet haar veren uit om groter en indrukwekkender te lijken. Agressie: Ze pikt naar je hand of naar andere kippen die in de buurt van het legnest komen. Kale borst: Ze plukt zelf veren van haar borst om de eieren directer met haar huidwarmte te kunnen verwarmen.

Als je kip slap is, haar ogen sluit en geen weerstand biedt wanneer je haar oppakt, is ze waarschijnlijk ziek en niet broeds. Een gezonde, broedse hen is juist heel alert en fel. Grijp direct in zodra je de checklist positief afvinkt. Hoe lang blijft een kip broeds hangt immers sterk samen met hoe snel je de hormoonspiegel laat dalen.

Stap-voor-stap handleiding: De kip broeds af maken in een bench

De meest effectieve en populaire methode die overal wordt aanbevolen, is de zogenaamde bench-methode. Het doel is simpel: de buik van de kip afkoelen om de aanmaak van het broedhormoon te stoppen. Dit is een veilige methode, mits correct uitgevoerd. Maar er is een addertje onder het gras. Als je de kip broeds af maken in bench verkeerd inricht, schiet de hen direct weer in haar broedmodus.

Volg deze stappen nauwkeurig om je hen snel en diervriendelijk te helpen:

1. Bereid een hondenbench voor: Gebruik een metalen draadbench. Plaats deze op een paar verhogingen (zoals bakstenen) zodat er frisse lucht onderdoor kan stromen.

2. Houd de bodem kaal: Leg absoluut geen stro, zaagsel of zachte doeken in de bench. Dit nodigt juist uit tot nestelen. Een kale draadbodem zorgt ervoor dat de warme buik van de kip afkoelt. 3. Plaats voer en drinkwater: Zorg dat er altijd vers water en een bakje voer hangen aan de zijkant van de bench. Dit dwingt haar om te staan om te eten en drinken (2). 4. Zet de bench op een heldere plek: Plaats de bench in het looppad van de andere kippen of in een goed verlichte ruimte. De drukte en het licht schudden haar wakker uit de broedtrans. 5. Laat haar drie dagen afkoelen: Houd de kip gemiddeld 72 uur in de bench. Laat haar daarna buiten. Begint ze direct weer te nestelen? Dan moet ze nog twee dagen terug.

Mijn persoonlijke blunder met de bench-methode

Toen ik deze methode voor het eerst probeerde, vond ik het zo zielig dat de hen op de kale draadbodem moest staan. Ik gaf toe aan mijn schuldgevoel en legde een klein plukje stro in de hoek. Een enorme fout. Binnen vijf minuten had ze het stro verzameld en zat ze weer dolgelukkig te broeden op een denkbeeldig ei. Pas toen ik het stro resoluut weghaalde en de bodem volledig kaal hield, daalde haar lichaamstemperatuur en was ze binnen twee dagen weer de oude.

Alternatieve methoden voor hardnekkige situaties

Mocht een bench geen optie zijn, dan zijn er gelukkig nog andere milde manieren om een broedse hen stoppen te realiseren zonder de hen te mishandelen. Je kunt beginnen met het handmatig van het nest halen van de kip. Doe dit minimaal vier tot vijf keer per dag. Zet haar direct bij de voerbak buiten het nachthok. Dit verlaagt de hormoonproductie stapje voor stapje.

Een andere optie is het afsluiten van het legnest. Dit kan echter frustratie opleveren als je andere kippen hebt die hun eieren nog moeten leggen.

Zorg er in dat geval voor dat de andere hennen een alternatieve legplek krijgen, of sluit de broedse kip tijdelijk op in een kaal hok of een grote, goed geventileerde doos met een stevige, koele ondergrond. Sommige houders kiezen er ook voor om de hen samen met een actieve haan op te sluiten in een aparte ren. De haan zal haar constant in beweging houden en afleiden, waardoor ze simpelweg geen tijd of rust krijgt om te blijven zitten (2).

Vergelijking van methoden om een kip broeds af te maken

Hondenbench met draadbodem

- Matig, de kip is apart maar ziet haar groepsgenoten

- Ideaal voor hardnekkige hennen en alle kippenrassen

- Zeer snel, meestal binnen 3 dagen effectief

Regelmatig van het nest halen

- Laag, mits de kip rustig wordt benaderd

- Alleen effectief bij beginnende of milde broedsheid

- Langzaam, kan wel 1 tot 2 weken duren

Legnest afsluiten

- Matig tot hoog voor de overige eierleggende hennen

- Alleen handig als je over voldoende alternatieve nesten beschikt

- Matig, kip zoekt vaak een andere donkere hoek

Hanna's strijd met de broedse leghen: Van frustratie naar succes

Hanna, een hobbymatige kippenhouder uit Gelderland, merkte dat haar favoriete Barnevelder hen weigerde het nachthok te verlaten en agressief naar haar pikte. Hanna maakte zich ernstig zorgen over de gezondheid van de kip omdat de hen stopte met eten en snel gewicht verloor.

In haar eerste poging probeerde Hanna de kip simpelweg elke avond van het nest te tillen en buiten te zetten. Het resultaat was deprimerend: zodra Hanna haar rug toekeerde, rende de hen met opgezette veren direct weer terug naar haar vertrouwde donkere hoekje.

Na een week van mislukkingen en opgelopen pikwonden, begreep Hanna dat de hen fysiek moest afkoelen om de hormonen te stoppen. Ze besloot een oude metalen hondenbench te lenen en zette deze op vier bakstenen midden in de ren.

Ze liet de bodem volledig kaal en hing water en voer op. Binnen 72 uur liep de hen weer vrolijk te scharrelen met de rest van de koppel, alsof er nooit iets was gebeurd.