Hoe kan ik zelf mijn prostaat onderzoeken?

De prostaat: Zelfonderzoek is onmogelijk, vroegtijdige detectie cruciaal

Veel mannen maken zich zorgen over prostaatkanker. Een begrijpelijke zorg, aangezien het een veelvoorkomende vorm van kanker is. De vraag of men zelf zijn prostaat kan onderzoeken, duikt dan ook regelmatig op. Het antwoord is echter duidelijk: nee, zelfonderzoek van de prostaat is niet mogelijk.

De prostaat bevindt zich diep in het lichaam, achter de blaas en omringt de urinebuis. Hij is niet palpabel, dat wil zeggen, niet voelbaar zonder gespecialiseerde medische instrumenten. In tegenstelling tot borsten, die relatief oppervlakkig liggen en daardoor zelfonderzoek mogelijk maken, is de ligging van de prostaat zodanig dat zelfstandig onderzoek simpelweg niet haalbaar is. Pogingen tot zelfonderzoek zouden geen nuttige informatie opleveren en kunnen zelfs leiden tot onnodige angst of verwonding.

Symptomen zijn geen betrouwbare indicator voor prostaatkanker:

Een ander misverstand is dat prostaatkanker vroegtijdig herkend kan worden aan de hand van symptomen. Hoewel sommige mannen met prostaatkanker symptomen ervaren zoals frequent urineren, moeite met urineren, een zwakke urinestraal of pijn tijdens het urineren, zijn deze symptomen niet specifiek voor prostaatkanker. Ze kunnen namelijk ook wijzen op andere, vaak goedaardige aandoeningen zoals een goedaardige prostaatvergroting (benigne prostaathyperplasie of BPH). Het ontbreken van symptomen betekent evenmin dat er geen prostaatkanker aanwezig is. Prostaatkanker kan zich in een vroeg stadium asymptomatisch ontwikkelen.

Hoe dan wel prostaatkanker vroegtijdig opsporen?

De enige betrouwbare manier om prostaatkanker vroegtijdig op te sporen, is door middel van regelmatige controles bij de huisarts. Deze controles kunnen bestaan uit:

• Digitale Rectaal Examen (DRE): De huisarts voelt de prostaat via het rectum om afwijkingen te detecteren. Dit is geen prettig onderzoek, maar het is wel een belangrijk onderdeel van de screening.
• PSA-test: Een bloedtest die het Prostaat Specifiek Antigeen (PSA) meet. Een verhoogd PSA-gehalte kan wijzen op prostaatkanker, maar het is niet altijd een betrouwbare indicator en kan ook verhoogd zijn bij andere aandoeningen.

De beslissing om een PSA-test uit te voeren, en hoe vaak dit moet gebeuren, wordt in overleg met uw huisarts genomen, rekening houdend met uw individuele risico's en voorkeuren.

Conclusie:

Zelfonderzoek van de prostaat is onmogelijk en symptomen zijn geen betrouwbare indicator voor prostaatkanker. Regelmatige controles bij de huisarts, inclusief een DRE en mogelijk een PSA-test, zijn essentieel voor vroegtijdige detectie en behandeling van prostaatkanker. Spreek met uw huisarts over uw zorgen en laat u informeren over de beste aanpak voor uw persoonlijke situatie.