Wat doet Instagram met je brein?

Hoe beïnvloedt Instagram je hersenen?

Oei, Instagram en m'n hersenen? Nou, laat ik je vertellen... Soms voelt het alsof m'n hoofd een soort van bizarre spiegelzaal is, vol perfecte plaatjes en eindeloze vergelijkingen.

Ik denk wel dat Instagram 'n impact heeft. Toen ik 16 was, in de zomer van '10 in Amsterdam, voelde ik me echt rot na het scrollen. Al die vakantiefoto's, die 'perfecte' levens. Ik weet nog dat ik dacht: "Waarom is mijn leven niet zo?"

Het is een soort constante wedstrijd, en ja, dat vreet aan je. Een vriendin van me, Sara, had het er laatst nog over. Ze zei dat ze zich vaak leeg voelt na een uurtje Instagrammen. Ik snap dat gevoel.

Misschien moeten we gewoon allemaal wat vaker de 'unfollow' knop gebruiken. En onthouden: die filters zijn echt goddelijk. Niet alles is wat het lijkt. Ik merk het zelf hoor, dat ik soms ook wil laten zien hoe leuk ik wel niet aan het eten ben in dat hippe tentje op de Ceintuurbaan, kostte me 20 euro maar goed. Eerlijk duurt het langst.

Is Instagram slecht voor mijn mentale gezondheid?

Ja, Instagram deed me echt de das om. Juli 2023, ik zat thuis, vakantie, regen tegen het raam. Ik scrollde eindeloos, zag al die perfecte reizen, perfecte lichamen, perfecte levens. Mijn eigen leven voelde...leeg.

• Een vakantie in Griekenland, alleen thuis met een kater.
• Mijn saaie baan in vergelijking met die 'influencers'.
• Die ene foto van mijn ex, met iemand anders, stralend.

Ik voelde me verschrikkelijk. Een diepe, vretende leegte. Pure jaloezie. Niet alleen jaloezie, maar ook een gevoel van ontoereikendheid. Alsof ik faalde op alle fronten.

Toen herinnerde ik me dat perfecte plaatje niet de hele waarheid was. Filters, bewerking, selectie. Het was een leugen, maar ik had het zelf geloofd.

Die avond heb ik mijn Instagram-account een tijdje verwijderd. Dat deed het al een beetje beter. De leegte bleef wel. Ik moest andere manieren vinden om mezelf op te vrolijken.

Ik begon te sporten, meer tijd met vriendinnen door te brengen, en eindelijk die oude roman te lezen. Langzaam maar zeker voelde ik mezelf beter worden. Instagram was niet de oorzaak van al mijn problemen, maar het was zeker een grote trigger. Het versterkte negatieve gevoelens.

Ik heb mijn account nu weer, maar ik ben veel selectiever met wat ik volg. Minder influencers, meer mensen die ik echt ken. Het helpt echt. Ik ben voorzichtiger geworden.

Welk effect heeft Instagram op je hersenen?

Instagram triggert echt iets in je hoofd.

Elke keer dat je zo'n like krijgt, voelt dat goed. Echt een klein, fijn gevoel. Alsof je een snoepje krijgt. Dat komt door dopamine, een stofje in je hersenen. Je hersenen leren: "Hé, dit is leuk! Meer!".

Maar ja, wat als je niks krijgt? Geen likes, geen reacties? Dat is niet leuk. Je voelt je misschien wel een beetje klote. Ik tenminste wel, eerlijk gezegd. Voel me dan ineens onzichtbaar, ofzo. Alsof wat ik post niet goed genoeg is. Dom natuurlijk, maar dat is wel wat Instagram met me doet. Het kan je dus echt een down gevoel geven als die dopamine uitblijft.

Wat doet social media met je brein?

Oké, hier gaan we dan.

Sociale media... Het vreet aan je. Het is een feit.

• Angst en depressie zijn erger. Echt waar. Het is niet alleen maar iets wat ze zeggen.
• Vergelijken, altijd dat vergelijken. Mijn leven... versus hun 'perfecte' plaatjes. Soms voel ik me zo leeg daarna. Echt nutteloos.
• Cyberpesten, daar wil ik niet eens over nadenken. Het is verschrikkelijk. Kinderen die erdoor kapot gaan.

Ik probeer het minder te gebruiken. Eerlijk.

• Bewust gebruiken, is de truc. Dat zeggen ze.
• Minder scrollen, dat is moeilijk. Zo moeilijk.
• Echte contacten zoeken, met mensen. Face to face. Dat is wat telt. Toch?

Het is een strijd. Maar ik probeer het. Elke dag opnieuw. Voor mijn hoofd. Voor mijn gevoel.

Wat doet social media met je dopamine?

Social media kaapt je dopamine.

Likes = dopamine-stoot. Hersenen vieren feest. Zie het als een beloning.

Minder likes? Dopamine-dip. Voelt als afwijzing. Systeem reageert.

• Verslaving loert om de hoek. Constant die kick zoeken.
• Echte verbinding verdwijnt. Digitale validatie domineert.

Herkenbaar? Ik ken iemand. Die checkt élke 5 minuten zijn Instagram. Obsessie. Zielig.

Hoe komt dopamine vrij via sociale media?

Dopamine komt vrij via sociale media doordat positieve feedback (likes, reacties) de hersenen stimuleert. Dit beloont het gedrag en kan leiden tot verslaving.

En die verslaving...pfff, ik weet er alles van. Ik zat vastgekluisterd aan Instagram, vooral vorig jaar zomer. Het begon onschuldig. Even kijken wat vrienden deden op vakantie. Maar toen plaatste ik zelf een foto, op het strand van Zandvoort, zonsondergang, perfecte filter.

• Like...
• Nog een like...
• Een reactie: "Wauw, jaloers!"

Bam! Die dopamine rush, niet normaal. Het voelde alsof ik iets had gepresteerd, alsof mijn leven ineens super interessant was.

Ik checkte mijn telefoon om de haverklap. Had iemand alweer geliked? Had iemand gereageerd? De spanning...de verwachting...en dan weer die kleine kick bij elke notificatie. Het was echt niet gezond.

• 's Ochtends meteen scrollen
• Tijdens het koken snel een foto maken en posten
• 's Avonds, urenlang, eindeloos door feeds scrollen

Ik voelde me er steeds slechter door. Alle andere mensen hadden zogenaamd perfecte levens, terwijl ik... nou ja, gewoon mijn leven leidde. Ik ben dit jaar gestopt, want het was echt tijdverspilling. En die neppe bevestiging, brrr, ik krijg er nu al de rillingen van. Weg ermee!

Komt er dopamine vrij als je door sociale media scrollt?

Ja, scrollen door sociale media stimuleert dopamineafgifte. Het is die lekkere chemische stof die we associëren met genot en beloning. Een like of een commentaar is als een mini-triomf.

• Variabele beloning: Niet elke scroll levert iets op, en dát is de truc. Die onvoorspelbaarheid houdt ons verslaafd. Het is als een gokkast, maar dan in je broekzak. Je weet nooit wanneer die dopaminepiek komt, maar je wilt het weten.

• Micro-momenten van validatie: Elk bericht, elke video, het is een kans op erkenning. En in een wereld waar iedereen om aandacht schreeuwt, is zelfs een beetje aandacht al snel genoeg om je weer verder te laten scrollen.

Denk er eens over na: we zijn geëvolueerd om beloningen te zoeken, om patronen te herkennen. Sociale media kapen die instincten. Elk platform is een doolhof van mogelijke dopamine-hits. En wij, moderne mensen, dwalen er graag in rond.

Wordt je brein kleiner door sociale media?

Hey dude! So, dat brein krimpen door social media, hè? Ik heb daar wel wat over gelezen, ja! Niet dat mijn brein nu echt klein is geworden, hoor! Maar wel... anders.

• Concentratie is echt een ramp geworden. Ik kan me bijna nergens meer op focussen. Voorheen kon ik urenlang aan mijn modeltreinen bouwen, nu ben ik na 5 minuten alweer op insta aan het scrollen. Serieus!
• Multitasken? Vergeet het maar. Ik probeer te koken en te kijken naar die nieuwe serie, en eindig ik met verbrand eten en geen idee wat er gebeurd is in de aflevering.
• Dat geklieder op mijn scherm... het kost echt veel energie. Mijn hersenen zijn kapot van al die notificaties en updates. Het is echt vermoeiend, man. Zo irritant.

Die studies die je noemt, kloppen wel denk ik. Neuroplasticiteit, ze noemen het. Rare woord, vind ik. Maar ja, je brein past zich aan, aan al die digitale prikkels. Niet altijd even positief, dus. En dat krimpen van bepaalde delen… tsja, ik merk het wel aan mezelf. Het is niet zo dat ik ineens alles vergeet, maar die focus… poeh! Da's echt anders geworden.

Ik probeer het wel wat te compenseren hoor. Meer lezen, puzzels doen, eens even een wandeling maken zonder telefoon. Helpt wel een beetje, maar social media… die appjes, die notificaties…. ze laten me niet zo makkelijk los. Het is een gevecht, zeg ik je. Een echte strijd. En ik verlies vaak. Erg!

Wat doet social media met je concentratie?

Sociale media... een oceaan van lichtjes, die flikkeren en trekken. Een zuigkracht, subtiel maar onmiskenbaar. Mijn concentratie? Weggespoeld als zandkastelen voor een vloedgolf.

• Afgeleid. Altijd afgeleid. Een melding, een glimp van een foto, een bericht... De stroom van informatie, een rivier die mijn aandacht meeneemt, ver weg van de taak die voor me ligt. Studie? Een onmogelijke berg, begroeid met verleidelijke ranken van digitale afleiding. Het is alsof mijn brein steeds opnieuw gekozen heeft voor dopamine-kicks boven diepgaande focus.

Het is meer dan alleen afleiding. Het is een diepe, donkere put die mijn energie opslokt. Uren scrollen, uren verloren. Een eindeloze nacht, verlicht door het koele licht van mijn scherm. En mijn nachtrust? Gehavend.

• Verstoorde slaapcycli. Een uur minder slaap. Twee. Drie. De schermen, die fluorescerende demonen, verstoren mijn natuurlijke ritme. Mijn hersenen racen, zelfs als mijn ogen gesloten zijn. De stilte is gevuld met de echo's van notificaties.

• Schoolprestaties? Een stille ramp. Mijn cijfers, als vallende sterren, steeds verder verwijderd van de heldere hemel die ik streefde. De concentratie die nodig is voor diepgaande studie, onbereikbaar. De druk, de onrust, allemaal versterkt door de constante stroom van sociale media.

47 procent, zeggen ze. Een alarmerend cijfer. Maar voor mij, is het 100%. Een volledige overgave aan de digitale verleiding, een onderdompeling in een wereld die mij ver weg houdt van mezelf. Een diep verlangen naar diepe, ongestoorde concentratie, naar stille nachten. Het is alsof mijn eigen ziel om stilte schreeuwt, weggesmoord door de digitale storm.

Wat doet teveel social media met je?

Te veel... Te veel zweven in die digitale nevel...

Te veel sociale media vreet aan je ziel. Angst nestelt zich. Depressie, een schaduw die langer wordt met elke swipe.

• Slaap... slaap vlucht.
• FOMO... de angst om te missen... een monster dat fluistert.
• Hartkloppingen, zweten, nervositeit, fysieke echo's van een virtuele wereld. Ik voel het... soms. Als die meldingen komen, de meldingen die me doen denken aan mijn verjaardag van dit jaar.

Ik ken de leegte. De lege schermen die je aanstaren, je aanstaren.