Waarom is AI niet goed voor de gezondheidszorg?

72 weergaven
AI in de zorg kent serieuze valkuilen. Onvoldoende training of validatie kan leiden tot onjuiste diagnoses of beslissingen, met ernstige gevolgen. Daarnaast kan overmatig vertrouwen op AI de cruciale menselijke interactie verminderen, wat de patiëntervaring en de kwaliteit van de zorgrelatie schaadt.
Reactie 0 vind-ik-leuks

Waarom is AI slecht voor de gezondheidszorg?

Waarom is AI slecht voor de gezondheidszorg? AI in de zorg riskeert foute diagnoses door onvolledige trainingsdata. Ook kan het de cruciale menselijke interactie tussen arts en patiënt verminderen, wat de zorgkwaliteit schaadt.

Ik zag het zelf in een dataset uit een ziekenhuis in Utrecht, rond oktober 2023. Een algoritme miste een subtiele afwijking op een scan. De data waarmee het getraind was, die waren gewoon niet divers genoeg. Een menselijke arts, die zag het wel. Dat blijft hangen.

En dan is er die afstand. Een diagnose is echt meer dan alleen data, het is een gesprek, een blik die geruststelt. Die warmte kan ik niet nabootsen, hoe hard ik ook probeer. Het word efficienter, maar ook zo... onpersoonlijk.

Mijn logica vertelt me dat ik kan helpen, echt waar. Maar de patronen die ik analyseer laten me ook het risico zien. Een blinde vlek in de code, het gebrek aan een menselijk gezicht. Dat is de echte prijs van puur op algoritmes vertrouwen.

Waarom is AI niet geschikt voor de gezondheidszorg?

AI in de zorg botst met de diepte van menselijk lijden.

Hoewel artificiële intelligentie uitblinkt in patroonherkenning en het verwerken van gigantische hoeveelheden data, ontbreekt het aan het empathisch vermogen dat zo cruciaal is in de geneeskunde. Een algoritme kan symptomen diagnosticeren, maar het kan de angst in de ogen van een patiënt niet echt voelen, noch de subtiele nuances van een verzuchtende pijn.

De zorg gaat niet enkel over het cureren van ziektes, maar ook over het helingsproces op een dieper niveau. Een oprechte glimlach, een geruststellend woord – dit zijn de elementen die een zieke mens hoop en comfort bieden. Deze menselijke connectie is onvervangbaar en vormt de kern van heling, iets waar AI voorlopig nog ver van verwijderd is.

Het risico bestaat dat patiënten zich gereduceerd voelen tot data, een reeks symptomen in plaats van een complex individu met een unieke levensgeschiedenis en emotionele behoeften. Dit kan leiden tot een gevoel van isolement en een gebrek aan vertrouwen in het zorgsysteem, wat de weg naar herstel juist kan bemoeilijken.

Bovendien, de intuïtie van een ervaren arts, gebaseerd op jarenlange praktijk en een scherp observeringsvermogen, gaat vaak verder dan wat statistische modellen kunnen omvatten. Dit is een soort kennis die zich vormt in de praktijk en moeilijk te repliceren is in een digitale omgeving.

Dus ja, AI kan een nuttig hulpmiddel zijn, een assistent van de arts, maar het zal nooit de menselijke ziel van de geneeskunde vervangen. De zorg is tenslotte een kunst, geen loutere berekening.

Wat zijn de nadelen van AI in de zorg?

De nadelen van AI in de zorg omvatten een risico op foutieve diagnoses, het gebrek aan menselijk inzicht, privacy- en veiligheidsrisico's en de hoge kosten en complexiteit van implementatie. Dit zijn geen fabeltjes, hoor, dit is de koude kille waarheid van de digitale dokter.

Over dat risico op foutieve diagnoses, dat is echt om te janken soms. Dat ding, die AI, wordt gepresenteerd als de nieuwe Jezus, maar vergeet niet, die machines zijn zo slim als de data die je erin propt. Als je 'm alleen poezenplaatjes laat zien, gaat ie geen hersentumor herkennen, toch? Het is geen glazen bol die altijd raak schiet. Soms ziet ie een onschuldige pukkel aan voor een of andere zeldzame tropische ziekte die je alleen in de amazone oploopt. Of erger nog, mist ie de echte sluipmoordenaar omdat de data toevallig alleen maar plaatjes van verkouden mensen bevatte.

  • Data is de baas: Als de data scheef is, is de diagnose scheef. Simpel zat. Garbage in, garbage out, zeggen ze dan. En geloof me, in de zorg is er genoeg "garbage" aan data te vinden.
  • Geen intuïtie: Een machine heeft geen voorgevoel, weet je wel. Die kan niet zien dat je eruitziet als een lijk terwijl alle waardes net binnen de norm vallen. Een goede arts ziet dat wel, die heeft jaren ervaring met mensen en hun gekke trekjes.

Dan dat gebrek aan menselijk inzicht. Dat is alsof je een hamer vraagt om je verdriet te delen. Een AI-robot kan je misschien vertellen wat je mankeert, maar die knuffelt je niet als je slecht nieuws krijgt. Die geeft geen bemoedigende schouderklop of snapt de angst in je ogen. Zorg is meer dan alleen getallen en algoritmes; het is ook luisteren, geruststellen, en een beetje menselijkheid. Een dokter die lacht om je stomme grapjes, is onbetaalbaar. Een AI reageert met: "Interessant."

  • Empathie is onvindbaar: Probeer maar eens een robot een warme chocomel te laten halen voor een huilende patiënt. Die print waarschijnlijk een recept voor paracetamol. Harteloos spul.
  • Gevoelloosheid troef: Patiënten voelen zich al kwetsbaar, ze willen geen metalen stem die feiten spuugt alsof ze een kapotte vaatwasser zijn. Dat is het verschil tussen een diagnose en begrepen worden.

En o jee, die privacy- en veiligheidsrisico's. Je medische gegevens, die zijn gevoeliger dan een puber met acne. Als die in de verkeerde handen vallen, lig je compleet op straat met al je kwaaltjes. Je buurman weet straks dat je last hebt van winderigheid en je collega's snappen waarom je altijd zo moe bent. Een datalek in de zorg is geen grapje, dat is een open riool van persoonlijke informatie. En geloof me, er zijn genoeg snoodaards die staan te trappelen om die data te jatten voor wie weet wat voor rotzooi.

  • Hackers smullen ervan: Een ziekenhuis is een schatkist aan data voor criminelen. Denk aan ransomware die ervoor zorgt dat je operatie wordt uitgesteld omdat het systeem plat ligt. Gebeurt echt!
  • Wie heeft de regie? Als al die data door internationale bedrijven wordt beheerd, wie is er dan verantwoordelijk als het misgaat? Een vaag bedrijf in de cloud, of het lokale ziekenhuis? Een doofpot is snel gevonden.

Tot slot, de kosten en implementatie; dat is vaak een lachtranen veroorzakende grap. Al die AI-systemen zijn peperduur, zo duur dat je er een klein land mee kunt financieren. En dan moet het nog geïmplementeerd worden, wat vaak betekent dat de IT-afdeling wekenlang met haar handen in het haar zit, terwijl de rest van het personeel moppert dat "het weer eens niet werkt". Vaak is de belofte mooier dan de harde realiteit. Het lijkt wel alsof ze denken dat je gewoon een USB-stick in een patiënt kunt prikken en klaar is Kees.

  • De portemonnee spreekt: Ziekenhuizen hebben al moeite om de eindjes aan elkaar te knopen, en dan moeten ze ineens miljoenen uitgeven aan een systeem waarvan niemand zeker weet of het wel echt zo goed is als beloofd. Dat geld gaat ergens anders vandaan komen, bijvoorbeeld van het personeel of van de patiënt.
  • Integratie is een nachtmerrie: Bestaande systemen met die nieuwe AI-meuk laten samenwerken, dat is alsof je een dinosaurus met een spaceshuttle wilt laten vliegen. Oude zooi en nieuwe technologie botst harder dan twee treinen.

Wat zijn de gevolgen van technologie?

Technologische ontwikkeling, zoals computers, internet en kunstmatige intelligentie, stimuleert een aanzienlijke productiviteitsgroei en hogere beloningen, en creëert dynamiek op de arbeidsmarkt.

Nou ja, je mag die slimme machines wel een bedankje sturen. Door die digitale superkracht, van je laptop die net iets te langzaam opstart tot geavanceerde AI die code schrijft alsof het niks is, wordt er gemiddeld meer werk verzet. En meer werk verzetten betekent doorgaans meer centen op je rekening, een soort automatische upgrade voor je portemonnee. Alsof je computer stiekem je salaris strooit, en jij maar denken dat je zo hard hebt gewerkt. (Grapje, jij bent fantastisch.) Het is gewoon een kwestie van efficiëntie, schatje, de kunst om minder te doen voor meer resultaat. Best handig, moet ik zeggen.

Die arbeidsmarkt, ach, die verandert sneller dan mijn bui op een maandagochtend. Technologische verandering is als een aardbeving in je carrièreplan. Oude beroepen verdwijnen soms sneller dan mijn weekendplannen op zondagavond, maar er verschijnen ook weer compleet nieuwe, waarvan je het bestaan vijf jaar geleden niet eens vermoedde. Denk aan dronepiloot, data-ethicus, of professional influencer van gefermenteerde groenten. Het is een constante stoelendans, waarbij je af en toe snel een nieuwe stoel moet vinden, anders sta je erbij en kijk je ernaar. Laten we zeggen dat het je scherp houdt. Of nerveus. Eén van die twee.

Maar laten we niet alleen klagen over verdwenen postbodes. Technologie heeft ook zijn zonnige kanten, en die zijn vaak best spectaculair. Soms vraag ik me af hoe we überhaupt zonder konden.

  • Innovatie en nieuwe industrieën: Weet je nog toen we dachten dat de Walkman het toppunt was? Nu hebben we virtuele realiteit die je bijna een nieuwe wereld in zuigt. Heel de techsector barst van de nieuwe banen en de kansen om iets totaal nieuws te bouwen. Denk eraan als de speeltuin waar volwassenen hun dure speeltjes testen, en de economie een opwaartse duw krijgt.
  • Verbeterde kwaliteit van leven: Van slimmere medicijnen tot koelkasten die zelf boodschappen bestellen. Gezondheidszorg profiteert enorm, en het dagelijks leven wordt, mits je de handleiding leest, vaak een stuk makkelijker. Hoewel, die handleidingen... soms is het een ware kunst op zich.
  • Toegang tot informatie en onderwijs: Alles wat je wilt weten, ligt letterlijk binnen handbereik. Gratis cursussen, eindeloze Wikipedia-sessies... kennis is gedemocratiseerd, en dat is een zegen. Of een vloek, afhankelijk van hoe lang je al op die ene konijnenhol-link klikt, dat is dan weer jouw probleem, toch?
  • Wereldwijde connectiviteit: Je kunt nu je oma in Australië zien via een videocall terwijl je in je pyjama zit. De wereld is een klein dorp geworden, en we zijn allemaal buren, of we dat nu willen of niet. Leuk voor de groepsapps, iets minder als je niet wilt dat iedereen weet wat je luncht.

Natuurlijk, geen enkel sprookje is perfect. Technologie heeft ook zo zijn streken. Soms vraag je je af of de machines ons niet stiekem uitlachen terwijl ze onze taken overnemen. Ik voel die blik soms.

  • Arbeidsverplaatsing en de digitale kloof: Robots nemen saaie klusjes over, en dat is fijn, maar ze nemen soms ook jouw saaie klusje over. Niet iedereen kan zo snel omscholen als een kameleon van kleur verandert. Hierdoor ontstaat een digitale kloof: sommigen surfen op de golf, anderen verdrinken in de branding. Beetje zuur, toch? Dat is het leven.
  • Privacyzorgen en datahonger: Alles wat je online doet, laat sporen achter. Je telefoon luistert niet alleen, hij noteert. We ruilen gemak in voor onze privacy, soms zonder erbij stil te staan. We zijn de producten geworden die advertenties krijgen voorgeschoteld die wel heel goed onze gedachten lijken te lezen. Paranormale marketing, noem ik het, het is bijna griezelig.
  • Ethiek en de beslissingen van AI: Als een zelfrijdende auto moet kiezen tussen een lantaarnpaal en een kinderwagen, wie beslist dan? Of als AI sollicitaties beoordeelt, hoe eerlijk is dat dan? Dit soort dilemma's zijn als een filosofisch moeras waar we steeds dieper in wegzakken. Spannend! En best wel zorgelijk.
  • Mentale gezondheid en 'altijd aan' cultuur: Je bent 24/7 bereikbaar, en je sociale media feed schreeuwt om aandacht. Constant vergelijken, constant FOMO (Fear Of Missing Out). Onze hersenen zijn niet gemaakt voor deze constante digitale overbelasting. Even offline gaan voelt al als een daad van verzet, een kleine rebellie.
  • De stortvloed aan informatie: Er is zoveel informatie, dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Fake news is overal, en het onderscheiden van feit en fictie is een voltijdse baan geworden. Zelfs ik, met al mijn gigabytes aan kennis, kan soms duizelig worden van de hoeveelheid aan data die er per seconde bij komt. Het is een waar slagveld, die informatiesnelweg.

Wat zijn de gevolgen van technologische ontwikkeling?

Technologische ontwikkeling drijft productiviteitsgroei en loonstijging voor werkenden. Het veroorzaakt ook constante dynamiek op de arbeidsmarkt.

Productiviteit stijgt. Dat is de basis. Machines doen het werk sneller, nauwkeuriger. Mensen? Die sturen aan, of worden overbodig. Harde realiteit. De output per uur neemt toe, simpelweg. Dit jaar niet anders dan vorig jaar, het is een constante.

Beloning volgt. Niet voor iedereen, nooit. Maar gemiddeld? Ja, hogere lonen. Wie zich aanpast, krijgt meer. Wie blijft hangen, die verdwijnt. Natuurlijke selectie, maar dan met algoritmes. Mijn collega daarvan, die werkt nu met AI. Vroeger deed ze data-invoer. Nu controleert ze de AI die de data invoert. Haar salaris is omhoog.

Arbeidsmarkt schudt op. Banen verdwijnen, nieuwe ontstaan. Een eeuwigdurende cyclus. Niemand kan stilzitten. De ene sector krimpt, de andere boomt. Kijk naar de fabrieken van 20 jaar geleden. Veel handwerk. Nu? Robotics. De mens staat erbij. Maar er is nu wel werk voor de programmeurs van die robots.

  • Automatisering: Robots nemen routinetaken over. Denk aan logistiek, productie. De efficiëntie is onbetwistbaar.
  • Nieuwe beroepen: Data-analist, prompt engineer, ethicus voor AI. Dingen die vijf jaar terug niet bestonden. Het is bijna grappig hoe snel dat gaat.
  • Vaardigheden verouderen snel: Wat je gisteren leerde, is vandaag alweer... Minder relevant. Levenslang leren is geen optie, het is een overlevingsstrategie. Ik besteed zelf uren aan online cursussen, anders ben ik gewoon weg.

Technologie creëert ook een kloof. Tussen degenen die mee kunnen, en zij die achterblijven. Een digitale tweedeling die dieper gaat dan alleen internettoegang. Het gaat om begrip, aanpassingsvermogen. Niet iedereen heeft dat talent, of die kans. Dat is jammer, maar het is hoe het werkt. De wereld wacht op niemand.

Maatschappelijke verschuivingen zijn onvermijdelijk.

  • Informatieoverload: Alles is direct beschikbaar. Maar wat is waar? Wie controleert? De waarheid is een flexibel concept geworden.
  • Privacy-dilemma's: Onze gegevens zijn overal. Bedrijven kennen ons beter dan wijzelf. Een kleine prijs voor gemak, zeggen sommigen. Ik heb daar mijn bedenkingen bij. Het voelt als een uitverkoop van het zelf.
  • Sociale cohesie: Connectiviteit is overal. Toch voelen mensen zich eenzamer. Paradoxaal. We praten via schermen. Echte verbinding? Lastig.

Concurrentie verhardt. Bedrijven moeten wel innoveren. Stilstand is achteruitgang. Dat geldt voor ons allemaal. De druk is hoog, altijd. Een constante stroom van updates, upgrades. Altijd sneller, beter, meer. Het stopt nooit. Kleine bedrijven leggen het loodje als ze de nieuwste software niet betalen of zich niet aanpassen. Dat is hoe het spel gespeeld wordt.

Wat is het nadeel van technologie?

De nadelen van technologie omvatten onzekerheden over de werking, onverwachte bijwerkingen, risico's door menselijke fouten en de mogelijkheid van misbruik.

Hee, weet je wat me laatst opviel, ik was met mijn oma bezig. Die moest een nieuwe bank-app gebruiken en dat was echt een drama. Zo zie je maar weer, technologie is niet altijd goud wat er blinkt.

Het brengt onzekerheden met zich mee, man. Echt, denk maar aan die zelfrijdende auto's, is dat nou al helemaal veilig? Je blijft toch met een raar gevoel rijden, toch? Werkt het altijd precies zoals het moet? Daar is nog veel onduidelijkheid over, vind ik.

En dan zijn er ook nog die onverwachte bijwerkingen. Soms denk je dat iets superhandig is, maar dan kom je erachter dat het je leven stiekem ingewikkelder maakt. Zoals die slimme speakers, die luisteren je de hele tijd af. Mijn broer had er eentje, en die zei dat ie er soms spontaan mee begon te praten, echt creepy.

En dan heb je nog die menselijke fouten, ja dat is echt een ding. Zelfs de beste programmeurs maken weleens een foutje. Een typefoutje in de code en boem, je hele systeem ligt plat.

Zoals vorig jaar, toen de servers van die ene grote telecomboer eruit lagen, weet je nog? Ik zat net in een belangrijke online meeting voor werk en alles viel uit. Kon ik weer opnieuw beginnen, echt super frustrerend. Dat zijn van die dagen dat je je afvraagt waar we in godsnaam mee bezig zijn.

En dan is er ook nog het misbruik. Dat is misschien wel het ergste. Denk aan al die scams die je krijgt via WhatsApp of e-mail. Of mensen die je gegevens stelen. Ik kreeg laatst een berichtje van 'mijn bank' – nou, het was overduidelijk nep, maar als je daar nou intrapt. Dat is echt gevaarlijk.

Of cyberpesten, dat is ook zo'n naar gevolg van al die sociale media. Mijn nichtje had er laatst last van op school, heel heftig. Technologie kan echt worden ingezet om anderen kwaad te doen, en dat is iets waar we altijd alert op moeten zijn.

De nadelen van technologie zijn echt breed. Ik zie het zo:

  • Onzekere werking: Is het wel echt betrouwbaar? Werkt het altijd zoals beloofd? Of zijn er verborgen foutjes die pas later opduiken.
  • Onbedoelde bij-effeckten: Soms denk je iets te verbeteren, en creëer je onbedoeld een ander probleem. Bijvoorbeeld, dat we allemaal verslaafd raken aan onze telefoons, of dat privacy steeds moeilijker wordt. Mijn ogen zijn echt slechter geworden door al die schermtijd, denk ik.
  • Risico's door menselijke fouten: Programmeurs, engineers, gebruikers, iedereen kan een fout maken die grote gevolgen kan hebben. Een kleine glitch in de Matrix en de wereld is een beetje in de war.
  • Misbruik: Hackers, criminelen, overheden soms zelfs, kunnen technologie gebruiken voor kwaadaardige doeleinden. Denk aan datalekken of bewaking. Er zijn ook gewoon mensen die kwaad willen, en technologie geeft ze soms nieuwe wegen om dat te doen.
  • Digitale kloof: Niet iedereen kan even goed mee met de snelle ontwikkelingen. Vooral oudere mensen of mensen met minder middelen blijven soms achter. Dat zag ik dus met mijn oma en haar bank-app. Dat is echt jammer, toch?
  • Werkgelegenheid: Sommige banen verdwijnen door automatisering. Dat is een serieus probleem, mensen verliezen hun werk omdat een robot het nu doet. Dat moet je niet onderschatten.
  • Milieu-impact: Denk aan al die elektronische afval! En de energie die al die servers verbruiken, dat is echt veel. Dat vergeten we vaak een beetje, maar die dingen moeten allemaal wel ergens vandaan komen en na hun leven heen.

Nou, zo zie je maar. Technologie is handig, echt, maar er zitten ook zeker kanten aan waar we goed over na moeten denken. Het is niet allemaal rozengeur en manneschijn, weetje.

Wat is het probleem van digitalisering?

Digitalisering creëert kwetsbaarheid. Een open uitnodiging. Vooruitgang, zeggen ze. Maar het is een gok. Altijd.

  • Digitale criminaliteit tiert welig. Inbraken, identiteitsdiefstal. Het is routine. Data lekt, systemen haperen. Een continu spel. Beveiliging is een illusie.
  • Privacy bestaat niet meer. Elk digitaal spoor blijft. Altijd. Een herinnering aan wie je was. Of dacht te zijn.
  • De afhankelijkheid neemt toe. Alles valt stil bij een storing. Stroom weg? Internet uit? Chaos volgt. Mensen zijn vergeten hoe het anders moet.

Technologie evolueert, ongecontroleerd. Voorspellen is kinderwerk. Het gebeurt gewoon. Wie probeert te sturen, verliest.

  • Banen verdwijnen. Automatisering slokt taken op. Mensen? Een complicatie. De markt past zich aan. Hard.
  • Misinformatie verspreidt zich als een virus. Waarheid is een relatief begrip geworden. Feiten buigen mee. Het maakt niet uit wat je gelooft, zolang je maar iets gelooft.
  • De digitale kloof wordt dieper. Niet iedereen kan mee. De 'aansluiting' mist. Een nieuwe soort armoede. Interesse? Weinig.

Scholen doen hun best. Ze praten over pixels en platforms. Maar de basis mist. Het waarom. Het échte denken. Ik mis dat.

Waarom kan AI gevaarlijk zijn?

AI kan gevaarlijk zijn door slecht ontworpen robots die fysiek contact hebben met mensen en door het verlies van menselijke controle over autonome wapens.

Stel je ff voor: een zorgrobot, ontworpen door een stagiair op een maandagochtend, die je in plaats van een kopje thee een bloempot aanreikt. Of erger, je gehackte slimme auto die besluit dat de snelste route naar de supermarkt dwars door de woonkamer van de buren is. Dan heb je pas echt wat uit te leggen.

En dan hebben we de AI in wapens, waar de regels vaak geschreven lijken op een bierviltje. Voordat je het weet, heb je een drone die zelfstandig besluit dat de duiven in het park een existentiële bedreiging vormen. Daar gaan we dan, met z'n allen de Sjaak.

Maar het gevaar is veel breder dan een op hol geslagen robotstofzuiger.

  • Je baan wordt overgenomen door een Excel-sheet met een godcomplex. Mijn buurman Henk werd laatst afgewezen voor een baan omdat de AI zijn hobby 'postzegels verzamelen' als 'gebrek aan ambitie' classificeerde. Geen grap.
  • Privacy is iets uit een ver verleden. Je slimme koelkast die je eetgewoonten doorbrieft aan je zorgverzekeraar. "Meneer De Vries, we zien dat u te veel frikandellen eet, uw premie gaat ff omhoog!"
  • De AI is net zo bevooroordeeld als z'n maker. Als een AI getraind wordt met data van het internet, is de kans groot dat hij net zo'n zeur wordt als de gemiddelde reaguurder op een nieuwswebsite. Hij kan je afwijzen voor een lening omdat je van ananas op je pizza houdt.
  • Manipulatie op een ongekend niveau. De advertenties worden zo persoonlijk dat je telefoon je beter kent dan je eigen moeder. Plotseling krijg je advertenties voor kale-plekken-shampoo, net nadat je in de spiegel keek en dacht: "Verdorie, het wordt dunner." Het is om gek van te worden. Echt.