Hoe veilig is ChatGPT?

Hoe veilig is ChatGPT? Data, privacy en risico's

Hoe veilig is ChatGPT hangt af van hoe u deze slimme AI-assistent gebruikt en hoe u omgaat met gegevensbeveiliging en digitale bescherming. Het is essentieel om de mogelijke risicos rond privacy en ongeoorloofd gebruik goed te begrijpen. Ontdek hoe u verantwoord omgaat met deze technologie om ongewenste incidenten te voorkomen.

Hoe veilig is ChatGPT in de praktijk?

Hoe veilig ChatGPT is, hangt volledig af van de context waarin je de tool gebruikt en welk type gegevens je deelt. Voor dagelijkse taken zoals brainstormen of teksten herschrijven is de chatbot prima bruikbaar, maar er kleven duidelijke risicos aan het invoeren van gevoelige informatie en het blindelings vertrouwen op de antwoorden.

Omdat deze kunstmatige intelligentie (AI - Artificial Intelligence) is getraind met een enorme hoeveelheid data, beschikt het systeem over bergen informatie die gevaarlijk kunnen worden als ze in verkeerde handen vallen. Kwaadwillenden kunnen ChatGPT bovendien inzetten om razendsnel overtuigende teksten of code te genereren voor schadelijke doeleinden. Zelfs voor ervaren professionals vormt dit een uitdaging.

Bijna 77% van de werknemers plakt regelmatig vertrouwelijke bedrijfsgegevens in publieke AI-tools, vaak via onbeheerde persoonlijke accounts zonder dat de IT-afdeling dit ziet. Eerlijk gezegd schrok ik behoorlijk toen ik voor het eerst merkte hoe makkelijk ik zelf een bijna-vertrouwelijke klantmail in het invoerveld kopieerde puur uit gemakzucht. Dat moment opende mijn ogen direct.

Welke risico's vormen kwaadwillenden en misbruik?

ChatGPT heeft ingebouwde veiligheidsfilters om gevaarlijke verzoeken te blokkeren, maar criminelen vinden regelmatig omwegen om de chatbot toch voor schadelijke doeleinden te gebruiken. Vooral bij phishing en social engineering biedt chatgpt misbruik door kwaadwillenden een enorme versnelling in schaal en overtuigingskracht.

Vroeger herkende je een nepmail direct aan de gebrekkige grammatica en vreemde zinsbouw. Die tijd is voorbij. Het aantal door AI gegenereerde phishingaanvallen dat traditionele spamfilters omzeilt, is met een factor 14 gestegen. Kwaadwillenden gebruiken taalmodellen om foutloze, hypergepersonaliseerde berichten te schrijven die precies de interne toon van een bedrijf nabootsen, waardoor ontvangers veel sneller in de val trappen. Toch denken veel mensen dat cybercriminelen ChatGPT vooral gebruiken om ingewikkelde virussen te programmeren. In werkelijkheid zit het grootste gevaar in het razendsnel opzetten van geloofwaardige oplichtingscampagnes op grote schaal.

Phishing en social engineering op grote schaal

Door publieke gegevens van sociale media te combineren met de schrijfsnelheid van een chatbot, kunnen aanvallers binnen enkele minuten honderden gerichte lokmails opstellen. Deze berichten vragen bijvoorbeeld om een snelle factuurbetaling of een wachtwoordreset. Omdat de stijl zo natuurlijk overkomt - en zelfs inspeelt op recente projecten van een organisatie - verlagen medewerkers sneller hun digitale schild.

Hoe veilig zijn jouw gegevens en privacy?

Bij de gratis en standaard betaalde versies van ChatGPT worden jouw gesprekken standaard opgeslagen en kunnen ze worden gebruikt om toekomstige modellen te trainen, tenzij je dit handmatig uitschakelt. Gevoelige bedrijfsgeheimen of persoonsgegevens lopen hierdoor een van de grootste risico's van chatgpt om onderdeel te worden van de trainingsdata.

Zeven van de negen grootste AI-chatbots gebruiken chatgeschiedenis standaard voor modeltraining zonder daar vooraf expliciet toestemming voor te vragen. Wanneer je een gesprek verwijdert, duurt het bovendien tot 30 dagen voordat de gegevens definitief van de servers verdwijnen. Wat veel gebruikers over het hoofd zien - en ik maakte diezelfde denkfout in het begin - is dat een betaald Plus-abonnement je meer snelheid en functies geeft, maar geen extra privacybescherming biedt ten opzichte van de gratis variant. Het echte verschil voor chatgpt privacy en beveiliging zit in de zakelijke licenties of het handmatig aanpassen van je privacy-instellingen.

Bij het verwerken van persoonsgegevens en zakelijke documenten lopen veel gebruikers onnodig risico op overtreding van de privacywetgeving.

Trainingsdata, datalekken en AVG-wetgeving

Onder de Europese privacywetgeving (AVG - Algemene Verordening Gegevensbescherming) mag je niet zomaar namen, adressen of medische gegevens van klanten delen met externe servers buiten jouw controle. Gebeurt dit wel, dan is er formeel sprake van een datalek. Daarbovenop komt het risico dat jouw eigen account wordt gehackt als je geen tweestapsverificatie gebruikt, waardoor kwaadwillenden je volledige chatgeschiedenis kunnen inzien.

Kun je vertrouwen op de antwoorden van ChatGPT?

Nee, de informatie die ChatGPT genereert is niet altijd betrouwbaar omdat de chatbot antwoorden voorspelt op basis van waarschijnlijkheid in plaats van feitelijke verificatie. Het systeem kan overtuigend klinkende onwaarheden verzinnen, een fenomeen dat bekendstaat als hallucineren.

Vooral bij vragen die gebaseerd zijn op een onjuiste aanname, loopt het foutpercentage op tot wel 46,7% bij moderne taalmodellen. Zeldzame feiten of specifieke statistieken worden zelfs in 15 tot 40% van de gevallen verzonnen. Ik heb zelf eens meegemaakt dat ik midden in de nacht met brandende ogen een juridisch rapport zat te controleren, om er na een uur achter te komen dat drie wetsartikelen die de chatbot vol zelfvertrouwen citeerde helemaal niet bestonden. Pure tijdverspilling. Gebruik de tool daarom als sparringpartner of schrijfhulp, maar nooit als enige bron van waarheid voor belangrijke beslissingen.

Hoe gebruik je ChatGPT op een veilige manier?

Je maakt het gebruik van ChatGPT direct een stuk veiliger door het delen van vertrouwelijke data te vermijden, je privacy-instellingen aan te passen en belangrijke feiten altijd handmatig te controleren. Met een paar eenvoudige gewoontes verklein je de kans op datalekken en fouten aanzienlijk.

Zelden heb ik zon groot verschil in veiligheid gezien door slechts twee instellingen te wijzigen. Begin met het uitschakelen van de optie waarmee jouw chats worden gebruikt om het model te verbeteren, of gebruik de functie voor tijdelijke chats (Temporary Chat) wanneer je gevoeligere onderwerpen bespreekt.

Daarnaast is het verstandig om bedrijfsnamen, bedragen en persoonsgegevens eerst te anonimiseren voordat je een tekst plakt. En vergeet dat ene cruciale detail niet waar ik eerder naar verwees bij het kopiëren van teksten: schakel altijd tweestapsverificatie (2FA) in op je account, zodat een gelekt wachtwoord niet direct leidt tot openbare toegang tot al je eerdere prompts en geuploade documenten.

Kortom, de vraag is chatgpt gevaarlijk hangt vooral af van jouw eigen voorzichtigheid: de tool is een krachtige assistent zolang jij de regie houdt over wat je deelt en wat je gelooft. Behandel elk gesprek alsof het op een openbaar prikbord hangt, blijf kritisch op de uitkomsten en bouw vaste controlemomenten in je werkproces.

ChatGPT Free en Plus versus Zakelijke versies (Team en Enterprise)

ChatGPT Free en Plus (Consument)

• Verwijderde chats blijven tot 30 dagen bewaard op de servers voor veiligheidscontroles.
• Alleen individuele beveiliging via wachtwoord en optionele tweestapsverificatie.
• Geen standaard verwerkersovereenkomst (DPA) beschikbaar voor zakelijk gebruik met klantdata.
• Gesprekken worden standaard gebruikt voor training, tenzij je dit handmatig uitzet in de instellingen.

ChatGPT Team en Enterprise (Zakelijk)

• Instelbare bewaartermijnen en bij Enterprise opties voor directe verwijdering (Zero Data Retention).
• Centraal beheer voor IT-admins met Single Sign-On (SSO) en uitgebreide audit-logs.
• Inclusief verwerkersovereenkomst (DPA) en geavanceerde versleuteling (AES-256 en TLS 1.2+).
• Bedrijfsgegevens en prompts worden standaard uitgesloten van modeltraining.

Hoe een marketingbureau in Utrecht een datalek voorkwam

Sanne, projectmanager bij een middelgroot marketingbureau in Utrecht, merkte dat haar team massaal ChatGPT gebruikte om klantrapportages en campagnestrategieen samen te vatten. Omdat iedereen met een eigen gratis account werkte, belandden vertrouwelijke omzetcijfers van klanten ongemerkt op externe servers.

In eerste instantie probeerde Sanne het gebruik van de chatbot volledig te verbieden binnen het kantoornetwerk. Dat werkte averechts: gefrustreerde collega's schakelden simpelweg over op hun prive-telefoon via 4G om toch hun deadlines te halen, waardoor het zicht op de datastromen helemaal verdween.

Sanne besefte dat verbieden geen zin had en besloot het proces anders in te richten. Ze schafte zakelijke Team-licenties aan waarbij data niet wordt gebruikt voor training, en stelde een vaste regel in waarbij klantnamen en financiële cijfers eerst worden vervangen door fictieve codes.

Binnen drie weken daalde het onbeheerde gebruik van prive-accounts op kantoor naar nul, terwijl het team nog steeds gemiddeld 4 uur per week bespaarde op rapportages zonder risico op AVG-boetes.