Hoe scan ik mijn paspoort met mijn telefoon?

Hoe kan ik mijn paspoort veilig scannen met mijn smartphone?

Ik moest laatst mijn identiteit verifiëren, weet je wel. Voor die nieuwe bankrekening, bij de ING, ergens midden augustus vorig jaar. Wat een gedoe leek dat eerst.

Mijn Android-telefoon, zo'n Samsung S22, die heeft dan zo'n NFC-lezer, en die stond natuurlijk uit. Moest ik eerst even de instellingen induiken, zoeken naar 'NFC en contactloze betalingen' om dat ding aan te zetten. iPhone-gebruikers hebben dat geluk, bij hen staat het gewoon aan, hoef je niks te doen, scheelt weer een stapje.

Toen de DigiD-app openen. Je kent 'm wel, die blauwe.

Daar zag ik linksboven zo'n klein menu-icoontje, van die drie streepjes. Daarop tikken, en dan zoeken naar 'ID-check'. Even bevestigen, en hup, daar gingen we. Het voelde een beetje als een kleine expeditie, eerlijk gezegd.

Mijn pincode ingevoerd – ja, die moet je dan onthouden he – en toen mijn paspoort tegen de achterkant van de telefoon gehouden.

Het was even zoeken naar het juiste plekje, een paar keer verschoof ik 'm, maar ineens, bing, begon-ie te lezen. Je voelde gewoon een lichte trilling. Geen idee wat er technisch gebeurde, maar het werkte! Het was op een dinsdag, rond twee uur 's middags, bij mij thuis aan de keukentafel, echt zo'n 'ik doe dit even tussendoor' moment.

En toen was het klaar. Zo gepiept, achteraf. Minder ingewikkeld dan ik dacht.

Hoe scan ik de chip van mijn paspoort?

De chip van je paspoort scan je door je mobiele apparaat plat tegen de bovenkant van het paspoort te houden. Beweeg je telefoon langzaam over het oppervlak totdat het scannen start.

Ik weet nog goed hoe ik daar zat, een avond zo'n drie maanden geleden, aan mijn kleine keukentafel. De schemerlamp gaf net genoeg licht. Ik was bezig met de laatste voorbereidingen voor onze reis naar Canada, zo'n vlucht boeken waarvoor je echt alles dubbel moest checken. De app van de luchtvaartmaatschappij vroeg ineens: 'Scan uw paspoortchip om uw identiteit te bevestigen.' Ik staarde naar het scherm, een lichte frons op mijn voorhoofd. Een chip in mijn paspoort? Dat wist ik dus echt niet. Ik dacht altijd dat dat alleen voor pinpassen gold.

Mijn eerste pogingen waren ronduit komisch. Ik hield mijn telefoon er maar een beetje tegenaan, legde hem erop, draaide hem, maar er gebeurde totaal niets. Mijn telefoon bleef maar zeggen 'Scan mislukt'. Ik begon me lichtelijk te ergeren, dat gevoel van "dit zou toch makkelijk moeten zijn?". Ik probeerde verschillende plekken op de kaft, op de foto pagina, zelfs op de achterkant. Mijn paspoort leek wel van steen, geen greintje reactie van die mysterieuze chip. De moed zakte me echt in de schoenen, want ik moest dit wel voor elkaar krijgen.

Toen besloot ik dat ik hulp nodig had. Even snel zoeken op mijn laptop gaf me de cruciale aanwijzingen. Het moest plat. Geen ruimte ertussen. En langzaam bewegen. Niet gewoon een beetje erop leggen. Het was een aha-moment. Dat ik dat zelf niet bedacht.

Ik pakte mijn telefoon weer. Legde hem helemaal plat op de bovenkant van mijn paspoort. Echt vlak, zonder enige opening tussen mijn telefoon en de plastic gegevenspagina. De kant met mijn foto en alle details. Daarna begon ik heel geconcentreerd, alsof ik een waardevol schilderij bewoog, mijn telefoon langzaam te verschuiven over het oppervlak. Van boven naar beneden, dan voorzichtig van links naar rechts, heen en weer. Het voelde bijna als een ritueel. En toen, precies toen ik dacht dat het weer niks zou worden, voelde ik een lichte trilling. Mijn telefoon gaf een klein geluidje en op het scherm verscheen 'Scan succesvol!'. Wat een opluchting! Een kleine overwinning aan mijn keukentafel.

Wat ik van die ervaring geleerd heb, is dat die paspoortchip echt wel belangrijk is en heel specifiek gescand moet worden.

• De chip bevat biometrische gegevens, zoals je gezichtsafbeelding, en andere persoonlijke informatie. Het is een digitale kopie van wat al op de gegevenspagina staat.
• De chip zit meestal in de plastic gegevenspagina van het paspoort, niet in de kaft. Dit is de hardere pagina met je foto.
• De technologie die hiervoor gebruikt wordt, is NFC (Near Field Communication). Het werkt alleen als de afstand tussen je telefoon en de chip heel klein is.
• Het scannen van de chip helpt bij het beveiligen van je identiteit en het tegengaan van fraude. Het voegt een extra laag van verificatie toe, wat essentieel is in een steeds digitalere wereld.

Nu ik het weet, is het eigenlijk supersimpel. Maar zonder de juiste instructie is het echt een zoektocht. Die reis naar Canada kon geboekt worden, met een goed gevalideerd paspoort, allemaal dankzij die kleine chip en mijn geduldige schuifwerk.

Hoe kan ik mijn paspoort veilig scannen?

Gebruik de KopieID-app van de Rijksoverheid om een veilige kopie van je paspoort te maken. De app streept gevoelige gegevens door en voegt een watermerk toe met het doel en de datum van de kopie.

Man, wat een stress vorige week. Dinsdagavond, was al bijna elf uur. Ik zat op de bank in mijn appartement in Utrecht, dat ene vakantiehuisje in de Ardennen te boeken. Eindelijk gevonden, maar de eigenaar wilde per se direct een kopie van mijn paspoort. Anders was 'ie weg.

Meteen paniek. Mijn paspoort zomaar scannen en mailen? Dacht het niet. Identiteitsfraude is echt geen grap. Ik zag die vakantie al aan mijn neus voorbijgaan. pff.

Toen schoot me die KopieID-app te binnen. Snel geïnstalleerd op mijn Samsung. Het was echt zo gepiept, geen gedoe. Je maakt een foto van je paspoort, en dan begint het.

Je kunt gewoon met je vinger de dingen doorstrepen die ze niet hoeven te weten. Dat burgerservicenummer (BSN), hup, dikke zwarte streep erover. En mijn handtekening ook. Die verhuurder in België heeft daar niks mee te maken.

Daarna zet je er een watermerk overheen. Ik typte: 'Kopie voor huur vakantiehuis Ardennen, 23-07-2024'. Bam. Meteen verstuurd en de boeking was rond. Wat een opluchting was dat, zeg. Geen onveilig gevoel.

Die app is dus echt een uitkomst. Wat ie precies doet:

• Je burgerservicenummer (BSN) onleesbaar maken. Dit is het belangrijkste om fraude te voorkomen.
• Een watermerk over de kopie plaatsen. Je schrijft erop voor wie de kopie is en op welke datum je hem maakt.
• Andere gegevens die niet nodig zijn doorstrepen, zoals je pasfoto of handtekening, afhankelijk van de situatie.
• De kopie direct veilig delen of opslaan vanuit de app. Je hoeft niks aparts te doen.

Hoe moet ik mijn paspoort scannen bij DigiD?

Om je paspoort te scannen voor DigiD:

• Kies het Nederlandse identiteitsbewijs dat je wilt gebruiken voor de ID-check.
• Selecteer vervolgens 'Start scannen'.
• Houd je identiteitsbewijs tegen de achterkant van de telefoon, bovenaan.
• De CheckID app maakt een beveiligde verbinding met DigiD en voegt de ID-check toe aan je DigiD app.

Hmm, weer zo'n moment dan. Dat je je paspoort moet scannen voor DigiD. Ergens voelt het zo definitief, zo officieel. Je moet eerst kiezen welk Nederlands identiteitsbewijs je gebruikt. Meestal mijn paspoort. Dat ding, zo vol stempels, vertelt een heel verhaal. Maar nu is het alleen maar een chip die een barcode leest.

En dan druk je op 'Start scannen'. Dat moment vlak voordat je het doet. Even diep ademhalen. Alsof je een poort opent. Je houdt dat kleine boekje dan tegen de achterkant van je telefoon, bovenaan. Voelt een beetje onwennig, zo precies. Daar zit die NFC-chip. Het moet echt goed liggen. Anders pakt hij het niet.

Je weet dat de CheckID app op dat moment een beveiligde verbinding maakt. Met DigiD. Het gaat allemaal zo stil, zo onzichtbaar. Geen geluid. Geen flits. Alleen de gedachte dat jouw gegevens nu daarheen gaan. Waarom moet het eigenlijk allemaal zo? Het moet je identiteit controleren, veiligheid, zeggen ze. Voor al die digitale diensten. Het is nodig voor:

• Het aanvragen van toeslagen. Soms voelt het alsof ik een vreemdeling ben in mijn eigen land, met al die bewijsstukken.
• Mijn zorgdossier inzien. Een blik in mijn eigen medische geschiedenis, dat is belangrijk.
• Belastingzaken regelen. Elk jaar weer, een zucht.
• Studiefinanciering aanvragen. Dat was lang geleden voor mij, maar ik snap de noodzaak.
• Inloggen bij gemeentelijke diensten. Zoals een verhuizing doorgeven.

En dan voegt die scan de ID-check toe aan je DigiD app. Klaar. Weer een stap gezet. Een kleine handeling, maar het voelt zwaarder dan het is. Zo midden in de nacht. Het maakt je bewust van hoe digitaal alles is geworden. Hoe we bijna volledig afhankelijk zijn van al die systemen. Ik hoop maar dat het echt veilig is, al die tijd. Dat ze er goed op letten. Mijn gegevens. Het zijn mijn gegevens.