Wat kun je doen als je niet slaagt?

0 weergaven
Het moment dat je hoort dat je gezakt bent voor je examen is een flinke tegenslag. Jaarlijks zakt ongeveer 9 tot 11 procent van de eindexamenkandidaten. Er is een cruciale valkuil bij het kiezen van je vervolgstap die veel leerlingen missen bij het Vavo.
Reactie 0 vind-ik-leuks

Wat te doen als je niet slaagt? Opties na zakken

Als je te maken krijgt met een negatieve uitslag voor je eindexamen, ontstaat er vaak direct onzekerheid over je vervolgstappen. Het is belangrijk om rustig te blijven en alle beschikbare opties zorgvuldig af te wegen. Lees verder om te ontdekken wat te doen als je niet slaagt en welke keuzes je helpen om alsnog je diploma te behalen.

Wat te doen als je niet slaagt: De eerste schok en je directe opties

Als je niet slaagt voor je eindexamen, is dat flink balen. Je vraagt je af: gezakt voor eindexamen wat nu? Je hebt gelukkig meerdere goede opties. Je kunt kiezen voor een herkansing in het tweede tijdvak, je examenjaar overdoen op je eigen school, of losse vakken halen via het Vavo.

Het moment dat je hoort dat je gezakt bent, voelt vaak als het einde van de wereld. Adem in. Jaarlijks zakt ongeveer 9 tot 11% van de eindexamenkandidaten.[1] Het is een flinke tegenslag - en dat mag je best even voelen - maar het betekent absoluut niet dat je vastzit. Maar er is een cruciale valkuil bij het kiezen van je vervolgstap die veel leerlingen missen - ik leg dit verderop uit in het gedeelte over het Vavo.

Laten we eerlijk zijn: die eerste dagen zijn gewoon rot. Ik weet nog goed hoe gefrustreerd ik zelf was toen ik destijds onverwacht onvoldoendes terugkreeg. Je schaamt je misschien, of je hebt direct stress over studievertraging. Dat is heel normaal.

Praat erover met je ouders, vrienden of de schooldecaan. Voordat je definitieve keuzes maakt, is het cruciaal om rustig alle voor- en nadelen op een rij te zetten. Wat nu? Overleg met je school welk advies zij hebben voor jouw specifieke situatie.

Herkansing tweede tijdvak eindexamen: Een snelle uitweg?

De snelste route naar je diploma is de herkansing tweede tijdvak eindexamen. Als je net op een of twee vakken bent gestruikeld, kun je in het tweede tijdvak een extra examen maken om je cijfer op te halen.

Veel leerlingen denken dat een herkansing altijd de logische keuze is. Dat klopt vaak, maar er is een belangrijke uitzondering. Als je voor vier vakken een zware onvoldoende hebt, is de kans op succes in het tweede tijdvak simpelweg te klein. Je hebt dan meer baat bij een structurele oplossing in plaats van een last-minute sprint.

Voor degenen die wel herkansen, ligt het slagingspercentage niet algemeen vast op een percentage als een wisselend percentage.[2] Dit percentage lijkt misschien wat laag, maar bedenk wel dat je maar een paar weken hebt om een heel vak op te halen. Focus je volledig op dat ene struikelblok.

Vavo opleiding volgen na zakken: Vrijheid en verantwoordelijkheid

Wat als je op meerdere vakken bent gezakt, maar echt niet het hele jaar wilt overdoen? Dan is vavo opleiding volgen na zakken vaak een uitstekende optie.

Via een ROC of speciale Vavo-instelling volg je alleen de lessen voor de vakken die je nog niet hebt gehaald. Je behaalt dan zogenaamde deelcertificaten. Zodra je alle benodigde certificaten hebt, wissel je deze in voor een volwaardig middelbareschooldiploma.

Hier is die cruciale valkuil die ik eerder noemde: de vrijheid van het Vavo. Soms is er te veel vrijheid. Ik heb studenten gezien die enorm profiteerden van de volwassen aanpak, maar ook studenten die compleet vastliepen door het gebrek aan dagelijkse structuur. Je moet behoorlijk zelfstandig kunnen plannen om hier succesvol te zijn.

MBO als alternatieve route

Misschien ben je helemaal klaar met de theorie van de middelbare school en weet je niet precies wat te doen als je niet slaagt. In sommige gevallen kun je, ondanks dat je gezakt bent, toch doorstromen naar het MBO.

Dit hangt wel sterk af van je leeftijd en je overgangsbewijzen. Vanaf 16 jaar kun je vaak starten met een MBO-entreeopleiding op niveau 1. Heb je een overgangsbewijs van klas 3 naar 4 van de HAVO of het VWO? Dan is niveau 2 of soms zelfs niveau 3 vaak al mogelijk.

Veel mensen zien dit onterecht als falen. Onzin. Een praktische MBO-opleiding sluit vaak veel beter aan bij wat studenten eigenlijk willen doen, en levert uiteindelijk sneller een gerichte baan op dan jarenlang worstelen met theorie die je niet ligt.

Opties als je niet slaagt voor examen: Wat past bij jou?

Elke route naar je diploma heeft zijn eigen dynamiek. Hier zie je de belangrijkste verschillen tussen de meest gekozen opties.

Jaar overdoen op eigen school

  1. Bekende, veilige omgeving met je eigen docenten en vertrouwde routines
  2. Je volgt alle vakken opnieuw, 5 dagen per week, ongeacht eerdere cijfers
  3. Leerlingen die veel structuur nodig hebben en jonger zijn dan 18 jaar

Vavo (Voortgezet Algemeen Volwassenenonderwijs)

  1. ROC of Vavo-college met oudere medestudenten en een volwassen aanpak
  2. Alleen lessen voor je gezakte vakken, wat veel vrije tijd oplevert
  3. Zelfstandige leerlingen die geen zin hebben in een volle schoolweek

Staatsexamen maken na gezakt te zijn

  1. Thuisstudie, met examens op een door de overheid aangewezen locatie
  2. Volledig zelf in te delen zonder verplichte lesuren of aanwezigheidsplicht
  3. Zeer gedisciplineerde leerlingen of leerlingen met zware faalangst op school
Als je discipline en structuur lastig vindt, is je eigen school vaak de veiligste keuze. Ben je de schoolse omgeving echter helemaal zat en redelijk zelfstandig, dan biedt het Vavo de perfecte brug naar je vervolgstudie.

De omslag van Daan: Van gezakt naar gemotiveerd

Daan, een 17-jarige HAVO-scholier uit Utrecht, zakte in mei onverwacht voor wiskunde en economie. Hij baalde enorm, was bang voor de reactie van zijn vrienden, en zag een compleet extra jaar op zijn middelbare school echt niet zitten omdat hij zich te oud voelde voor de zesde klas.

In eerste instantie wilde hij direct gaan werken. Hij schreef zich impulsief uit bij zijn school. Dit bleek een grote fout - zonder startkwalificatie kwam hij alleen in aanmerking voor ongeschoold werk met weinig perspectief en minimumloon.

Na een maand vakkenvullen viel het kwartje. Hij had een diploma nodig, maar wilde niet terug naar zijn oude docenten. Na overleg met een decaan ontdekte hij het Vavo, waar hij zich alleen voor zijn twee onvoldoendes hoefde in te schrijven via een uitbestedingsregeling.

Daan haalde acht maanden later zijn deelcertificaten met ruime voldoendes. Het Vavo gaf hem de zelfstandigheid die hij zocht, en doordat hij maar twee dagen per week les had, kon hij daarnaast werken. Dat verloren jaar werd uiteindelijk zijn meest leerzame periode.

Snelle samenvatting

Gezakt voor eindexamen wat nu?

Haal eerst diep adem. Bespreek je cijferlijst direct met je schooldecaan om te kijken of een herkansing in het tweede tijdvak realistisch is, of dat je beter naar structurele opties zoals het Vavo kunt kijken.

Hoeveel kost een vavo opleiding volgen na zakken?

Als je via je oude middelbare school wordt uitbesteed aan het Vavo, betaalt de overheid meestal de kosten. Schrijf je jezelf direct in, dan betaal je lesgeld dat vaak rond de 1200 euro per jaar ligt, afhankelijk van het aantal vakken.

Is het slim om een MBO-opleiding te kiezen in plaats van Vavo?

Absoluut, zeker als je liever praktisch bezig bent. Let wel op de toelatingseisen; je hebt vaak minimaal een overgangsbewijs naar het vierde jaar of een bepaalde leeftijd nodig om op niveau 2 of hoger te starten.

Volgende stappen

Bepaal je herkansingsstrategie slim

Focus in het tweede tijdvak alleen op het examen als je maximaal twee vakken hoeft op te halen; anders is een langere route veiliger.

Benieuwd naar de mogelijkheden? Lees meer over opties als je niet slaagt voor examen.
Onderzoek de Vavo-route via je school

Vraag je decaan altijd naar de uitbestedingsregeling, zodat je Vavo-kosten gedekt worden door de overheid in plaats van dat je zelf collegegeld betaalt.

Falen is slechts feedback

Ongeveer 10% van alle leerlingen zakt jaarlijks; het verlies van een jaar voelt nu zwaar, maar is op een hele carrière slechts een kleine rimpeling. [3]

Informatiebronnen

  • [1] Ocwincijfers - Jaarlijks zakt ongeveer 9 tot 11% van de eindexamenkandidaten.
  • [2] Rijksoverheid - Voor degenen die wel herkansen, ligt het slagingspercentage niet algemeen vast op een percentage als een wisselend percentage.
  • [3] Ocwincijfers - Ongeveer 10% van alle leerlingen zakt jaarlijks; het verlies van een jaar voelt nu zwaar, maar is op een hele carrière slechts een kleine rimpeling.