Wat als je een tentamen niet haalt op hbo?

Wat als je een tentamen niet haalt hbo: Herkansen

Studenten ervaren vaak zorgen bij het behalen van een onvoldoende voor een vak. Het is belangrijk om de specifieke regels van jouw opleiding te begrijpen om studievoortgang te waarborgen. Ontdek de procedures voor wat als je een tentamen niet haalt hbo en de eisen voor je studiepunten om onnodige vertraging of het stopzetten van je opleiding te voorkomen.

Wat gebeurt er precies als je een tentamen niet haalt op het hbo?

Als je een tentamen op het hbo niet haalt, is er geen man over boord. Je krijgt meestal één of twee herkansingen per schooljaar. Je studiepunten - de bekende ECTS - voor dat vak worden pas toegekend als je een voldoende (5,5 of hoger) haalt. Dat is de basis, maar hoe het verder loopt, hangt af van jouw specifieke situatie.

Veel studenten raken direct in paniek bij een onvoldoende. Nergens voor nodig. Veel hbo-studenten struikelen wel eens over een tentamen in het eerste jaar. ^[1] De sleutel is om rustig te blijven en direct te kijken naar de regels van jouw hogeschool, want die verschillen per opleiding.

De Onderwijs- en Examenregeling (OER) is je beste vriend

Iedere hogeschool heeft andere regels, en die staan allemaal verzameld in de Onderwijs- en Examenregeling (OER). Dit document - dat vaak ergens verstopt staat op het intranet van je school - is letterlijk het wetboek van jouw opleiding. Hierin staat precies hoe vaak mag je een tentamen herkansen hbo per studiejaar. Meestal zijn dit 2 of 3 kansen in totaal, dus inclusief je eerste poging.

In de OER vind je ook informatie over uitzonderlijke situaties. Heb je bijvoorbeeld door ziekte of familieomstandigheden een tentamen gemist of verknald? Dan heb je soms recht op een extra kans via de zogenaamde hardheidsclausule. Het is een flinke pil om te lezen, maar het kan je studie redden.

Gevolgen tentamen niet gehaald propedeuse vs latere jaren

De impact van een niet gehaald tentamen hangt volledig af van het jaar waarin je zit. In het eerste jaar ligt de druk aanzienlijk hoger dan in de hoofdfase van je studie. Laten we eerlijk zijn: de regels zijn strenger in het begin om te filteren wie de opleiding aan kan.

Het gevreesde Bindend Studieadvies (BSA) in je eerste jaar

In het eerste jaar (je Propedeuse) krijg je te maken met het Bindend Studieadvies (BSA). Haal je te weinig studiepunten, dan moet je helaas stoppen met de opleiding. Controleer goed wat is bsa hbo op jouw school; meestal ligt dit tussen de 45 en 50 van de 60 te behalen punten.^[2] Een onvoldoende betekent dus dat je die 5 of 6 ECTS van dat vak nog niet binnen hebt.

Zak je voor één vak? Dan is er meestal nog niets aan de hand, zolang je de rest wel haalt. Maar let op: sommige opleidingen hebben kernvakken die je verplicht moet halen voor een positief BSA, ongeacht je totale aantal punten. Check dit altijd in je studiegids.

Studievertraging en planning in het tweede, derde of vierde jaar

Zit je in latere jaren? Dan hoef je niet meer bang te zijn voor een negatief BSA, maar loop je wel het risico op studievertraging. Je moet het vak later opnieuw volgen of opnieuw afronden, wat flinke invloed kan hebben op je planning. Soms mag je bijvoorbeeld pas aan je stage of minor beginnen als je alle vakken uit het tweede jaar hebt afgerond.

Het gevaar hier is dat vakken zich gaan opstapelen. Als je in het derde jaar nog tentamens uit het tweede jaar moet herkansen, wordt je tentamenweek een hel. Het is dus cruciaal om een tentamen onvoldoende wat nu zo snel mogelijk weg te werken.

Tentamen onvoldoende wat nu? Het stappenplan voor succes

Je hebt het cijfer gezien en het is een onvoldoende. Balen. Maar wat is nu de beste strategie om ervoor te zorgen dat je de herkansing wel knalt? Ik zie vaak dat studenten de fout maken om het vak weg te stoppen en pas een week voor de herkansing weer open te slaan. Dat werkt dus niet.

1. Plan de herkansing direct en wacht niet te lang

Plan de herkansing direct in je agenda. Wacht niet te lang met opnieuw studeren, zodat de lesstof nog vers in je geheugen zit. Als de herkansing pas over drie maanden is, probeer dan toch wekelijks de stof even te herhalen. Hoe langer je wacht, hoe meer je opnieuw moet leren van nul af aan.

2. Vraag altijd om het tentamen in te zien

Vraag feedback aan de docent en ga altijd naar het inzagemoment. Vraag de docent om je tentamen in te zien, want zo ontdek je precies welke vragen je fout had en waarom. Was het de theorie die je niet begreep, of las je de vraag verkeerd? Soms ontdek je tijdens de inzage zelfs dat een docent een vraag verkeerd heeft nagekeken, wat je zomaar een half punt kan opleveren!

3. Praat met je studieadviseur of studieloopbaanbegeleider (SLB'er)

Praat met je studieadviseur of SLBer en bespreek waarom het niet is gelukt. Zij kunnen je helpen met betere studeerstrategieën en kijken of je wellicht recht hebt op extra aanpassingen. Denk hierbij aan extra tijd bij dyslexie of speciale regelingen bij persoonlijke omstandigheden zoals faalangst of problemen thuis.

Hoe vaak mag je een tentamen herkansen hbo?

De standaardregel op de meeste hogescholen is dat je per studiejaar recht hebt op twee tentamenkansen per vak: de reguliere kans en één herkansing. Haal je het vak in dat jaar niet? Dan moet je het vak in het volgende studiejaar opnieuw doen. Je krijgt dan opnieuw de kansen die voor dat jaar gelden.

Maar pas op: curriculumwijzigingen kunnen roet in het eten gooien. Als de hogeschool besluit het vak in het nieuwe studiejaar te veranderen of te schrappen, moet je vaak een vervangend (en soms moeilijker) vak volgen. Check dus altijd bij je opleiding wat de consequenties zijn bij een hbo tentamen niet gehaald als je een vak meeneemt naar het volgende jaar.

Advies op maat voor jouw situatie

Iedere situatie is anders. Wil je gericht advies over jouw specifieke onvoldoende en hoe je nu verder moet? Vertel me dan eens iets meer over je huidige situatie. Als je onderstaande vragen beantwoordt, kan ik je veel gerichter helpen met een plan van aanpak:

Welk jaar van de opleiding volg je? (Zit je in het spannende eerste jaar met het BSA, of zit je al in de hoofdfase van je studie?) Om hoeveel vakken gaat het? (Is het één lastig vak, of dreigt er een grotere achterstand en studievertraging?) Wat is de reden dat je het tentamen niet hebt gehaald? (Heb je de stof simpelweg niet goed begrepen, kwam je tijd tekort tijdens de toets, of speelden er persoonlijke omstandigheden mee?)

Met deze informatie kan ik je gerichte tips geven om het de volgende keer wél te halen en je studiepunten veilig te stellen!

Soorten toetsen en hoe je ze het best kunt herkansen

Niet elk tentamen is hetzelfde. Een schriftelijke kennistoets vraagt om een heel andere voorbereiding bij een herkansing dan een praktijkopdracht of een projectverslag.

Schriftelijk tentamen (Multiple Choice / Open vragen)

• Relatief kort; focussen op de specifieke hoofdstukken waar je tijdens de inzage punten op verloor

• Vastgelegd in de toetsroosters, meestal aan het eind van het volgende blok of in een speciale herkansingsweek

• Maak oefententamens onder tijdsdruk en focus op begripsvorming in plaats van stampen

• Alleen samenvattingen lezen in plaats van actief oefenen met oude tentamenvragen

Projectverslag of Portfolio ⭐

• Kan veel tijd kosten omdat je vaak adviezen van de beoordelaar moet verwerken in een bestaand document

• Vaak flexibeler of gekoppeld aan een reparatiedeadline enkele weken na de eerste beoordeling

• Vraag een kort feedbackgesprek aan met de beoordelaar om punt voor punt de rubrics door te lopen

• Alleen de spelfouten aanpassen en de inhoudelijke kritiek uit het beoordelingsformulier negeren

Praktijktoets of Assessment

• Gemiddeld; vereist vooral veel trainen en rollenspellen oefenen met medestudenten

• Vaak lastig te plannen vanwege benodigde assessoren en ruimtes; vindt meestal pas in het volgende semester plaats

• Neem jezelf op op video tijdens het oefenen en analyseer je eigen lichaamstaal en communicatie

• De zenuwen niet onder controle hebben, waardoor je zwarte-gaten-momenten krijgt tijdens het assessment

Het omslagpunt van Lisa in haar eerste jaar Commerciële Economie

Lisa, een 19-jarige studente aan de Hogeschool van Amsterdam, zakte in haar eerste blok voor het vak Marketingmanagement met een 4,2. Ze raakte compleet in paniek over haar Bindend Studieadvies (BSA) en dacht er serieus over na om met de opleiding te stoppen, omdat ze dacht dat ze het niveau niet aan kon.

Ze besloot haar studieadviseur te mailen en ging met knikkende knieën naar het inzagemoment. Daar ontdekte ze haar grootste fout: ze had de begrippen wel uit haar hoofd geleerd, maar kon ze niet toepassen op de casusvragen. Ook bleek dat ze te veel tijd had verspild aan de multiple choice vragen.

Met de tips van de SLB'er gooide ze haar studeerstrategie om. In plaats van haar boek samenvatten, ging ze samen met een studiegenoot oefencasussen maken en elkaar overhoorvragen stellen. Ze plande dagelijks twee uur in de bibliotheek in de drie weken voor de herkansing.

Het resultaat? Ze haalde de herkansing met een dikke 7,5 en haalde dat jaar 54 van de 60 ECTS, ruim voldoende voor een positief BSA. Haar tip aan medestudenten: ga altijd naar de inzage, zelfs als je je schaamt voor je cijfer.