Welke vakken krijg je bij psychologie?

Welke vakken krijg je bij psychologie: De 9 kernvakken

Welke vakken krijg je bij psychologie is een belangrijke vraag die een essentieel onderdeel vormt van je voorbereiding op een succesvolle academische carrière. Het begrijpen van de verschillende onderwerpen helpt je om een weloverwogen keuze te maken en mogelijke uitdagingen tijdens de studie te herkennen. Bereid je goed voor op het universitaire curriculum.

Een breed overzicht van de bachelor Psychologie

De vakken die je krijgt bij psychologie hangen af van je universiteit, maar de kernonderwerpen zijn overal vrijwel hetzelfde. Je leert hoe mensen denken, voelen en zich gedragen in verschillende sociale en biologische contexten. Er is echter een specifiek type vak waar bijna elke student vroeg of laat mee worstelt - en dat uiteindelijk je hele loopbaan bepaalt - waarover ik meer vertel in de sectie over onderzoeksmethoden hieronder.

De meeste bacheloropleidingen psychologie in Nederland besteden ongeveer 20% van hun curriculum aan onderzoeksmethodologie en statistiek.^[1] Dit klinkt misschien als veel wiskunde, maar het is essentieel om menselijk gedrag objectief te kunnen meten. Naast deze technische vakken duik je in de fundamenten van de menselijke geest via vakken zoals sociale psychologie, ontwikkelingspsychologie en biologische psychologie.

Het eerste jaar: De fundamenten van menselijk gedrag

In het eerste jaar (de propedeuse) maak je kennis met de belangrijkste stromingen binnen de psychologie. Het doel is om je een brede basis te geven voordat je jezelf gaat specialiseren. De opbouw is vaak thematisch en intensief. Je leert niet alleen uit boeken, maar krijgt ook een goed beeld van wat je leert bij de studie psychologie door zelf deel te nemen aan kleine experimenten.

Inleiding in de Psychologie en Sociale Psychologie

Dit zijn vaak de eerste vakken die je volgt. Bij Inleiding in de Psychologie krijg je een vogelvlucht over de geschiedenis van het vakgebied en de belangrijkste theorieën. Sociale Psychologie richt zich op hoe mensen elkaar beïnvloeden. Waarom conformeren we ons aan een groep? Hoe ontstaan vooroordelen? Het zijn vragen die direct te maken hebben met de wereld om ons heen.

Ontwikkelingspsychologie en Biopsychologie

Ontwikkelingspsychologie kijkt naar de groei van de mens - van baby tot oudere. Je leert hoe kinderen taal verwerven en hoe onze persoonlijkheid verandert naarmate we ouder worden. Biopsychologie (of biologische psychologie) gaat over de hardware van ons gedrag: de hersenen, neuronen en hormonen. Zonder kennis van de hersenstructuur kun je menselijk gedrag simpelweg niet volledig begrijpen.

De gevreesde vakken: Statistiek en Onderzoeksmethoden

Hier is het dan: het vakgebied waar ik eerder naar verwees. Veel studenten kiezen psychologie omdat ze met mensen willen werken en schrikken zich rot als ze de eerste week een dik boek over statistiek op hun bureau zien liggen. Juist bij de vraag welke vakken krijg je bij psychologie blijkt statistiek - en dit is de harde realiteit waar velen op stuklopen - de ruggengraat van de wetenschappelijke psychologie te zijn. Zonder cijfers is psychologie slechts een mening.

Het uitvalpercentage in het eerste jaar van de studie psychologie ligt in Nederland gemiddeld tussen de 20% en 25%.^[2] Een aanzienlijk deel van deze uitval heeft te maken met de zwaarte van de statistiekvakken. Ik weet nog goed dat ik zelf urenlang naar een computerscherm vol SPSS-output staarde en me afvroeg waarom ik niet gewoon geschiedenis was gaan studeren. Mijn ogen brandden en de frustratie was enorm toen mijn eerste analyse keer op keer foutmeldingen gaf. Pas na maanden viel het kwartje: statistiek is niet je vijand, maar een gereedschap om de waarheid boven tafel te krijgen.

Je leert in deze vakken hoe je een experiment opzet, hoe je data analyseert en hoe je kunt bepalen of een resultaat significant is of berust op toeval. Het is droge kost, maar als je eenmaal begrijpt hoe je patronen in menselijk gedrag kunt bewijzen met data, voelt dat als een superkracht.

Jaar twee en drie: Verdieping en keuzeruimte

Na het eerste jaar wordt het programma vaak interessanter en specifieker. Je krijgt vakken die dieper ingaan op psychische stoornissen, menselijke interactie in organisaties en de complexe werking van het geheugen. In het derde jaar heb je vaak veel meer vrijheid om je eigen pad te kiezen. Dan merk je pas echt welke vakken je hebt bij een psychologieopleiding die bij jouw interesses passen.

Klinische Psychologie en Neuropsychologie

Bij Klinische Psychologie leer je over de diagnostiek en behandeling van stoornissen zoals depressie, angst en schizofrenie. Dit is voor velen de reden om de studie te gaan doen. Neuropsychologie gaat een stap verder en onderzoekt wat er gebeurt in de hersenen bij hersenletsel of aandoeningen zoals dementie. Het is een vakgebied waar biologie en psychologie elkaar perfect ontmoeten.

Arbeids- en Organisatiepsychologie

Niet iedereen wil therapeut worden. Arbeids- en Organisatiepsychologie richt zich op mensen in hun werkomgeving. Hoe motiveer je medewerkers? Wat maakt een goede leider? Hoe voorkom je een burn-out in een team? Deze vakken zijn zeer gewild in de zakelijke wereld en bieden vaak een uitstekend carrièreperspectief buiten de zorg.

In het derde jaar heb je bij de meeste universiteiten tot wel 50% keuzevrijheid in je vakkenpakket via minoren en keuzevakken.^[3] Dit is het moment om je voor te bereiden op je master of om juist eens over de grenzen van je eigen vakgebied heen te kijken, bijvoorbeeld door vakken in criminologie of sociologie te volgen.

Theoretische versus Praktische vakken

Theoretische Fundamenten

Meestal via tentamens met meerkeuze- of open vragen

Sociale psychologie, Persoonlijkheidsleer, Cognitieve psychologie

Het begrijpen van modellen, concepten en historische stromingen

Methodologische & Praktische Vakken

Verslagen, praktijktoetsen en het uitvoeren van eigen data-analyses

Statistiek, Gespreksvoering, Testtheorie, Academisch schrijven

Het aanleren van vaardigheden om onderzoek te doen of gesprekken te voeren

Thijs en de strijd met de cijfers in Groningen

Thijs, een 19-jarige eerstejaarsstudent in Groningen, begon aan psychologie met de droom om later topsporters te coachen. Hij had een hekel aan wiskunde op de middelbare school en hoopte dat hij daar nu eindelijk vanaf was.

De eerste maand was een koude douche. Terwijl hij genoot van de colleges sociale psychologie, raakte hij volledig in paniek bij de statistiekopdrachten. Hij begreep niets van termen als 'standaarddeviatie' en 'p-waarden' en overwoog serieus om te stoppen.

In plaats van op te geven, sloot hij zich aan bij een werkgroepje en besloot hij elke dag een uur extra te oefenen in de bibliotheek. Hij realiseerde zich dat statistiek gewoon een taal is die hij nog niet sprak.

Na acht weken haalde hij een 7 voor zijn eerste tentamen methodenleer. Hij merkte dat zijn zelfvertrouwen groeide en dat hij nu zelfs de krantenkoppen over wetenschappelijk onderzoek met een kritische blik kon lezen.