Wat gebeurt er als je te snel afvalt?

Wat zijn de gevaren van te snel afvallen?

Oei, dat snelle afvallen, daar word ik een beetje onrustig van. Je ziet er weliswaar sneller resultaat op de weegschaal, maar ja, dat spiermassaverlies, daar zit ik echt mee. Mijn lichaam voelt dan gewoon minder stevig aan, weet je wel.

Toen ik in 2018 in mijn studententijd flink wat kilo's probeerde kwijt te raken voor de zomer, ging dat met extreme diëten. Ik verloor inderdaad snel gewicht, maar merkte daarna dat ik veel sneller moe was en zelfs dat ik moeite had om mijn sportroutine vol te houden. Dat was wel een beetje een domper.

En dan dat stofwisselingsverhaal, dat is ook zoiets. Grotere spieren verbranden toch meer calorieën, dus als je die kwijtraakt, gooi je als het ware de motor van je lichaam een beetje op een lagere stand. Ik heb gemerkt dat als ik op een rustiger tempo afval, ik veel meer energie heb en het langer volhoud. Dat voelt veel beter, echt.

Wat gebeurt er als je teveel afvalt?

Te snel of te veel afvallen is verlies van energie. Het lichaam schreeuwt om brandstof.

• Spierafbraak: Lichaam gebruikt spieren voor energie. Kracht verdwijnt.
• Vermoeidheid: Energielevels dalen dramatisch. Leven wordt zwaar.
• Hormonale chaos: Hormonen raken uit balans. Cyclus kan stoppen.
• Voedingstekorten: Essentiële voedingsstoffen ontbreken. Lichaam hapert.

Het is een teken dat je systeem overbelast is. Honger.

• Mogelijke oorzaken: Slechte eetgewoonten, stress, ziekte.
• Herstelplan: Geleidelijke gewichtstoename met focus op voedzame voeding.
• Professionele hulp: Arts of diëtist kan nodig zijn voor begeleiding.

Luister naar de signalen. Je lichaam is geen machine.

Hoe snel afvallen is gevaarlijk?

Meer dan 2 kg per week afvallen is gevaarlijk.

Het is weer zo'n nacht. Dat je naar het plafond staart en denkt aan de strijd. De drang om het snel te fixen, om resultaat te zien. Maar snel is een leugen. Een valkuil waar ik zelf ook ben ingetrapt.

Een gewichtsverlies van 0,5 tot 1 kg per week is veilig en vol te houden. Het voelt traag, pijnlijk traag soms. Maar je lichaam raakt niet in paniek. Het is de enige manier die echt werkt, op de lange termijn.

Die crashdiëten slopen je. Echt waar. Het is niet alleen vet dat je verliest. Het is meer.

• Je verliest spiermassa. Je lichaam begint zichzelf op te eten omdat het niet genoeg brandstof krijgt. Je wordt er zwak van, futloos.
• Voedingsstoffen tekort. Je haar kan uitvallen, je huid wordt dof. Je voelt je constant moe, leeg. Je mist de bouwstenen die je nodig hebt.
• Het risico op galstenen neemt enorm toe. Dat is iets wat mensen niet weten. Je lichaam kan de snelle afbraak van vet niet aan.
• Metabolisme vertraagt. Je lichaam gaat in overlevingsstand en verbrandt minder. Zodra je weer 'normaal' eet, kom je alles dubbel en dwars weer aan. Het jojo-effect is geen mythe.

En dan het mentale deel. De obsessie met eten, met de weegschaal. Het is een zware last. Snel afvallen is vaak vooral vocht en spiermassa, geen vet. Dat is de harde waarheid die niemand wil horen.

Hoeveel kilo afvallen is gevaarlijk?

Gewichtsverlies is alarmerend als het binnen een maand meer dan 5% van het lichaamsgewicht bedraagt, of binnen 6 maanden meer dan 10%. Dat zijn de grenzen die men stelt.

Het is midden in de nacht, en dan liggen die gedachten zo helder. Dat percentage... 5% in een maand. Het klinkt weinig, maar als je 80 kilo weegt, dan is dat 4 kilo. Dat voel je echt. Zomaar, onbedoeld.

Ik denk aan de keren dat de weegschaal zomaar minder aangaf. Niet door sporten, of anders eten. Gewoon... minder. Die angst dan, zo'n knoop in je maag. Want onverklaarbaar gewichtsverlies, dat is nooit goed.

Het is een signaal van je lijf, weet je. Een fluistering die schreeuwt. Het betekent dat er iets niet klopt, diep vanbinnen. En daar moet je naar luisteren, ook al is het eng.

• Veranderingen in je lichaam merk je: Kleren die ineens te los zitten, zonder dat je snapt waarom.
• De vermoeidheid die erbij kan komen: Zomaar, leeg zijn. Zonder energie.
• Een algemeen gevoel van 'niet pluis': Je voelt gewoon dat er iets anders is dan normaal.

Die 10% in zes maanden, dat is dan weer een ander verhaal. Dat sluipt erin. Je went eraan, aan dat lichtere gevoel. Misschien denk je zelfs even dat het goed is. Maar als het ongewenst is, is het een rode vlag. Altijd.

Ik weet nog goed dat mijn moeder ineens zoveel smaller werd. Ze zei steeds 'ach, het zal de leeftijd zijn'. Maar haar gewicht ging alsmaar verder naar beneden. Dat was alarmerend. We hadden eerder moeten ingrijpen. Daar denk ik dan aan.

Wat kan erachter zitten? Zo veel dingen, helaas. Sommige onschuldig, andere helemaal niet. Daarom moet je er echt naar laten kijken. Midden in de nacht, dan stapelen die zorgen zich op.

• Schildklierproblemen: Een overactieve schildklier versnelt je stofwisseling.
• Spijsverteringsproblemen: Je lichaam neemt voedingsstoffen niet goed op. Denk aan coeliakie of de ziekte van Crohn.
• Depressie of stress: Soms verlies je je eetlust als je mentaal niet goed bent. Je vergeet te eten.
• Onderliggende ziektes: Van ontstekingen tot ernstigere aandoeningen. Dat is de enge gedachte.

Die percentages zijn er niet voor niets. Ze zijn er om je een richtlijn te geven, om je te laten weten wanneer het tijd is om de stilte te doorbreken en hulp te zoeken. Dat is het belangrijkste. Luister naar je lijf. Dat is mijn les. Altijd.

Wat gebeurt er als je te snel te veel gewicht verliest?

Te snel te veel afvallen is vragen om problemen, echt waar. Je lichaam roept dan: "Hé, waar zijn mijn spullen gebleven?!" en raakt compleet van slag. Cruciale dingen zoals calcium, ijzer, vitamine D en vitamine B12 verdwijnen als sneeuw voor de zon. Zonder die bouwstenen loop je dan tegen een muur van ellende op.

Zonder die broodnodige vitamines en mineralen word je een wrak. Denk aan:

• Moeheid die zo diep zit dat je zelfs slapen vermoeiend vindt. Je bent gewoonweg kapot, net als mijn bankrekening na een maand met teveel impulsaankopen.
• Haaruitval alsof je een herfstboom bent, maar dan het hele jaar door. Je doucheputje verandert in een harige hel.
• Broze nagels die afbreken als goedkope kerstballen, en je botten? Die worden zo fragiel als een porseleinen theeservies van je oma. Pas maar op, straks waai je om.
• Je immuunsysteem stort in als een kaartenhuis in een orkaan. Een niesbui van de buurman en jij ligt al weer met griep op bed, zielig te wezen.

Maar wacht, er is meer ellende! Te snel die kilo's eraf jagen kan ook leiden tot:

• Galstenen, ja je leest het goed. Je lichaam gaat op hol en produceert stenen, wat een geintje.
• Spierverlies in plaats van vet. Je verliest niet alleen die zwembandjes, maar ook de spierkracht die je zo hard nodig hebt om de boodschappen naar binnen te sjouwen. Dan kan je je biceps wel vaarwel zeggen.
• Je stofwisseling gaat in de spaarstand, alsof hij wacht op betere tijden. Eet je daarna weer normaal? Hup, alles zit er dubbel en dwars weer aan. Jojo-effect, lekker dan!
• Elektrolyten onbalans, wat betekent dat de zouten en mineralen in je lijf een eigen feestje bouwen. Dat kan je hartritme in de war schoppen, en dan dans je niet zo lekker meer.
• Je humeur is net zo stabiel als een pudding op een surfplank, en je krijgt een hoofd zo zuur als een citroen. Leuk hoor, voor je omgeving!

Dus doe maar rustig aan met dat afvallen. Een pondje per week is echt al een hele prestatie, en dan blijft je lijf tenminste nog een beetje heel. Anders ben je straks wel slank, maar verder compleet de vernieling in.