Waarom word ik altijd ziek in het vliegtuig?

Waarom word ik altijd ziek na een vlucht? De mysterieuze ziekte van het vliegtuig.

De gevreesde "vliegtuigziekte": het overkomt velen. Net als je je verheugt op je vakantie of zakenreis, word je na aankomst getroffen door een verkoudheid, griep of andere infectie. Is het toeval, of schuilt er meer achter dit fenomeen dan alleen pech? De gerecyclede lucht is vaak aangewezen als schuldige, maar het verhaal is complexer dan alleen zwevende ziektekiemen.

Het klopt dat de lucht in een vliegtuig gerecycled wordt. Dit betekent dat een aanzienlijk deel van de lucht in de cabine constant gefilterd en opnieuw gecirculeerd wordt. Hoewel moderne systemen voorzien in HEPA-filters (High-Efficiency Particulate Air) die tot 99,97% van de deeltjes uit de lucht filteren, waaronder virussen en bacteriën, zijn ze niet perfect. Een klein percentage kan toch door de filters glippen. Bovendien kunnen deze filters verstopt raken, waardoor hun efficiëntie afneemt.

De lage luchtvochtigheid in de cabine speelt een belangrijke rol. Droge lucht irriteert de slijmvliezen in de neus en keel, waardoor ze kwetsbaarder worden voor infecties. Virussen en bacteriën krijgen zo gemakkelijker vat op je lichaam. Dit effect wordt versterkt door de vaak lage luchtcirculatie in de cabine, waardoor de concentratie van ziektekiemen lokaal kan oplopen.

Maar het probleem ligt niet alleen in de lucht. De nauwe, afgesloten ruimte van een vliegtuig is een ideale kweekvijver voor virussen en bacteriën. Je zit urenlang dicht bij andere mensen, van wie sommigen mogelijk al besmet zijn. Hoesten, niezen en praten verspreiden minuscule druppeltjes die ziektekiemen bevatten. Deze verspreiding wordt bevorderd door de gedwongen luchtcirculatie, hoewel deze juist bedoeld is om de lucht te reinigen.

Ook je eigen gedrag speelt een rol. Vermoeidheid door de reis, stress en een gebrek aan slaap verzwakken je immuunsysteem, waardoor je vatbaarder bent voor ziektes. De verandering in luchtdruk en de uitdroging door de lage luchtvochtigheid dragen hieraan bij. Het eten en drinken aan boord, vaak op basis van verwerkte producten, draagt mogelijk ook bij aan een verzwakt immuunsysteem.

Kortom, het "altijd ziek worden in het vliegtuig" is waarschijnlijk niet te wijten aan één enkele factor. Het is een samenspel van gerecyclede lucht, lage luchtvochtigheid, dicht opeengepakte passagiers, verzwakt immuunsysteem door reisstress en mogelijk minder hygiënische omstandigheden. Goede hygiënemaatregelen (handen wassen, desinfecteren), voldoende hydratie en een goede nachtrust voor en na de vlucht kunnen de kans op ziekte significant verminderen.