Hoeveel studenten gaan in het buitenland studeren?

De afnemende stroom: Minder Nederlandse studenten kiezen voor buitenlands avontuur

Het beeld van de Nederlandse student die een semester of langer in het buitenland doorbrengt, is diepgeworteld in ons nationale bewustzijn. Maar recente cijfers laten een verontrustende trend zien: het aantal studenten dat via het Studiefinancieringsstelsel (nu het leenstelsel) in het buitenland studeert, neemt af. Hoewel een buitenlandsemester of -jaar voor velen een verrijkende ervaring is, lijken de financiële consequenties onder het leenstelsel een steeds grotere drempel op te werpen.

In 2015 studeerden nog 10.441 Nederlandse studenten in het buitenland met behulp van de Studiefinanciering. Deze cijfers, die betrekking hebben op studenten die gebruik maakten van de mogelijkheden die het toenmalige systeem bood, geven een duidelijke indicatie van de populariteit van buitenlandse studies in die tijd. Een decennium later, in 2021, is dit aantal gedaald tot 8.817. Dat is een daling van meer dan 1500 studenten, een aanzienlijke afname die de vraag oproept naar de onderliggende oorzaken.

Hoewel precieze oorzaken complex en multifactorieel zijn, wijst alles in de richting van het leenstelsel als een belangrijke belemmering. Onder het oude systeem kregen studenten een beurs, terwijl ze onder het huidige leenstelsel een lening ontvangen. Deze lening moet na afronding van de studie worden terugbetaald, met potentieel hoge rente. De extra kosten van studeren in het buitenland – denk aan hogere collegegelden, reis- en levensonderhoudskosten – kunnen een substantiële toename van de studieschuld betekenen, wat voor veel potentiële buitenlandse studenten een afschrikwekkend effect heeft.

De afname is niet alleen zorgwekkend voor de individuele studenten die hun internationale ervaring missen, maar ook voor Nederland als geheel. Een periode in het buitenland bevordert niet alleen persoonlijke groei en interculturele competenties, maar draagt ook bij aan een bredere blik en een internationale oriëntatie. Dit is essentieel voor een land als Nederland, dat sterk verweven is met de internationale gemeenschap. De daling van het aantal studenten in het buitenland roept daarom de vraag op of het huidige leenstelsel voldoende rekening houdt met de maatschappelijke waarde van internationale mobiliteit. Misschien is het tijd voor een heroverweging van het beleid, om de aantrekkelijkheid van buitenlands studeren voor de Nederlandse student te vergroten en zo de intellectuele en culturele horizon van toekomstige generaties te verbreden. Het zou immers jammer zijn als de afname van studenten in het buitenland een blijvende trend wordt.