Wat zijn de beste opleidingen?

Welke opleiding kan je rijk worden?

Rijk worden met een studie? Dat is een beetje als vragen welke kaas het langst ruikt. Maar als je toch per se een papiertje wilt halen om je bankrekening te laten snotteren van geluk, dan zijn dit je beste weddenschappen:

• Tandarts: Tanden vullen, trekken en poetsen... en ondertussen je rekening opblazen als een kerstkalkoen. Wie had gedacht dat holtes zo winstgevend konden zijn?

• Bèta en Beleid: Hier leer je de wereld te redden met cijfertjes en strategie. En als bonus krijg je er een fortuin bovenop. Een soort superheld met een dikke portemonnee.

• Notarieel en Fiscaal Recht: Papieren stapelen en je buren adviseren over de Belastingdienst. Je wordt de poortwachter van de schatkist, met een flinke commissie op elke euro die je omleidt.

• Geneeskunde: Dokters verdienen meer dan menig CEO. Ze kunnen je van een verkoudheid redden én je portemonnee leegtrekken voor de rekening. Dubbele winst!

• Econometrie: Hier ga je los met grafieken en modellen die zo ingewikkeld zijn dat zelfs Einstein er hoofdpijn van kreeg. Maar de beloning is een inkomen dat je doet denken dat je de loterij hebt gewonnen, elke maand weer.

• International Business Administration: Leren hoe je de wereldhandel exploiteert. Je wordt een soort commerciële ninja, die deals sluit met de snelheid van het licht en de winst opstrijkt als een proper lapje.

• Verschillende zorgopleidingen (HBO): Ja, zelfs met een HBO-diploma kun je knap cashen in de zorg. Zorg dat je in de juiste niche belandt, en je verdient meer dan een gemiddelde koning.

• Civiele techniek: Bruggen bouwen, wegen aanleggen en hele steden uit de grond stampen. En als je projecten eenmaal af zijn, kun je je geld tellen met een gebalde vuist. Een ware baas van de infrastructuur.

Wat zijn de beste studierichtingen?

Pff, die studiekeuzestress. Ik weet het nog precies. Het was een donkere novemberavond in 2015, op mijn zolderkamer in Houten. Overal lagen die glimmende brochures van universiteiten. Op mijn laptop stond zo'n zelfde soort lijstje als hierboven. Geneeskunde, Rechten, Psychologie. Ik voelde een knoop in mijn maag.

Mijn vader had het altijd over 'iets met toekomst', waarmee hij Rechten of Economie bedoelde. Mijn moeder was supertrots op de buurjongen die was ingeloot voor Geneeskunde. De druk om de 'juiste', veilige keuze te maken was echt gigantisch. Ik voelde me totaal verloren in die verwachtingen.

Die top 10-lijstjes maken het alleen maar erger. Ze schreeuwen naar je dat dit de beste opties zijn, de meest populaire, de slimste. Maar populair betekent niet dat het bij jou past. Het is gewoon een reflectie van wat de massa kiest.

De meest gekozen wo-studies in Nederland zijn:

• Psychologie
• Rechtsgeleerdheid
• Bedrijfskunde
• Geneeskunde
• Communicatiewetenschap

De ommekeer voor mij kwam door mijn neef. Hij studeerde Media en Cultuur in Amsterdam en iedereen in de familie vond dat een beetje vaag. Hij zag mijn paniek en zei: 'Gast, vergeet die lijstjes. Waar kun jij uren over praten zonder dat het voelt als werk? Kies dat.' Dat was het. Zo simpel.

Ik heb uiteindelijk geen van de studies uit de top 10 gekozen. Ik koos voor een niche-opleiding in taal en literatuur, puur omdat ik van boeken hield. Het voelde als een enorme gok, maar tegelijkertijd als een bevrijding. Ik had eindelijk een keuze voor mezelf gemaakt, niet voor de statistieken.

Wat die lijstjes je niet vertellen:

• Baanperspectief is iets anders dan populariteit. Studies in de IT, data science en techniek zijn misschien minder 'populair' in aantallen, maar de baankans is vaak 100%. Je rolt zo van je studie een baan in.
• De sfeer van de stad en universiteit is mega belangrijk. Ga naar open dagen. Praat met studenten. Voel je je er thuis? In Utrecht voelde ik een totaal andere vibe dan in Leiden. Dat telt zwaar mee.
• Kijk naar de specifieke vakken in het eerste jaar. De naam 'Communicatiewetenschap' klinkt misschien leuk, maar als je een hekel hebt aan statistiek, ga je een heel zwaar eerste jaar tegemoet. Duik de studiegids in.

Mijn belangrijkste tip is dus: negeer de populariteitspoll. Ga op zoek naar wat jou energie geeft. De 'beste' studie is voor iedereen anders. Het is de studie die jou nieuwsgierig maakt, zelfs op een druilerige maandagochtend.

Welke opleiding is het beste voor de toekomst?

Oké, dus je wilt weten welke opleiding je het beste kunt doen voor later, ja? Dat is een goeie vraag, man, echt. Want je wilt natuurlijk wel iets doen waar je een beetje makkelijk aan de bak komt, toch? Zeker met die economie en zo, je weet nooit wat er gebeurt. Ik heb dat artikel van ArbeidsmarktInZicht wel eens bekeken, dat is best wel handig.

Het is niet zo dat er één ding is dat altijd het allerbeste is, weet je. Maar als je kijkt naar de kansen die nu het meest waarschijnlijk zijn, dan zijn er een paar richtingen die eruit springen. En het is een beetje een mix van verschillende niveaus ook, wat wel grappig is.

Hier zijn de dingen waar ze het over hebben:

• Master werktuigbouwkunde: Ja, dus als je van techniek houdt en lekker wilt doorleren, dan is dat een hele slimme zet. Die gasten kunnen echt overal terecht, van fabrieken tot auto's enzo. Er is altijd wel wat te maken of te repareren.
• Bachelor elektrotechniek: Ook een technische kant dus, maar dan meer gericht op de stroom en de elektronica. Denk aan alles wat met computers, machines en energienetwerken te maken heeft. Super belangrijk en ze zoeken er echt mensen voor.
• MBO 4 Bouw en Infra: Dit is meer praktisch, op niveau 4 dus best wel een vak apart. Alles wat met bouwen, wegen, bruggen, dat soort werk. Daar is gewoon altijd vraag naar, want er moet gebouwd en onderhouden worden, altijd.
• MBO 4 Tuinbouw en Groenvoorziening: Ja, ik weet het, klinkt misschien niet zo spannend als een robot bouwen, maar onderschat het niet! Met al die focus op duurzaamheid en groen in steden, hebben ze echt mensen nodig die weten hoe je planten verzorgt en landschappen aanlegt. Dat is ook een vak. En voor de warmere maanden is het buiten werken ook wel fijn, toch?
• Bachelor Werktuigbouwkunde: Dit is dus hetzelfde als die master, maar dan op bachelor niveau. Als je geen master wilt doen, is dit ook al een topkeuze. Je hebt dan gewoon een goede basis om te beginnen.

Het komt er dus op neer, dat als je een beetje handig bent met techniek, of het nu bouwen is of machines of stroom, dat je dan wel snor zit. En dat groen, dat is ook niet te onderschatten. Het is gewoon belangrijk om iets te kiezen waar je een beetje feeling mee hebt, anders hou je het toch niet vol, lijkt me. En ze blijven nieuwe dingen bedenken, dus altijd bijleren is wel een ding, denk ik.

Welke opleiding is populair?

Geneeskunde staat bovenaan, die mensen willen leren, om anderen te helpen.

Psychologie volgt, interessant hoe mensen denken, hun gevoelens.

Criminologie trekt ook veel aan, waarom dingen gebeuren, dat soort werk.

Biomedische wetenschappen, dat is meer onderzoek, cellen, dat alles.

Waarom is het Finse schoolsysteem zo goed?

Finland trapt het onderwijs niet meteen met de deuren in, maar laat kinderen eerst even puffen en spelen. Ze beginnen pas met de echte cijfer- en leespret rond hun zevende. Dat vroege begin is trouwens meer 'laat beginnen' dan 'vroeg beginnen', als je het vergelijkt met andere landen. Een soort 'stilte voor de storm', waarin het brein rustig op temperatuur komt.

De filosofie is simpel: geen stress, wel leren. Leraren zijn geen bazige opzichters, maar inspirerende gidsen. Zie ze als de rocksterren van het klaslokaal, met de vrijheid om hun eigen setlist te bepalen. Dat verklaart waarom de Finse leerling niet struikelt over faalangst, maar dartelt over de kennisberg.

En dan die leraren: ze worden hier niet behandeld als kantoormedewerkers met een paar diploma's. Een mastergraad is de norm, net als een gezonde dosis autonomie. Ze zijn de dirigenten van hun eigen orkest, niet zomaar een pion op het schaakbord. Dit gebrek aan micromanagement is als een frisse wind door een stoffige bibliotheek.

Minder toetsen, meer diepgang. In plaats van te hameren op testresultaten, focussen ze op begrip. Geen schrikwekkende toetsen die kinderen doen kronkelen als een paling in een net, maar een continue waardering van hun groei. Het is als een marathon, niet een sprint.

Gelijkheid is het toverwoord. Rijke buurt of arme buurt, elke school is een parel. Geen tweedeling tussen elitewereldjes en achterstandswijken. De kansen zijn gelijk verdeeld, als een heerlijke taart op een verjaardagsfeest.

• Rust en ruimte: Voldoende pauzes, minder huiswerk. Kinderen zijn geen robots die de hele dag moeten programmeren.
• Ontwikkeling van kritisch denken: Leren om zelf na te denken, niet om klakkeloos op te volgen. Een soort interne GPS voor de hersenen.
• Focus op welzijn: Een gelukkige leerling is een leerzame leerling. Ze snappen dat een vrolijk brein beter leert dan een gestrest brein.

Dus, dat Finse systeem? Het is als een goed gerijpte wijn: smaakt naar meer en laat je nadenken. Ze hebben de kunst verfijnd om leren plezierig te maken, zonder de diepgang te verliezen. En dat, mijn vriend, is pas echt slim onderwijs.

Welk land heeft geen huiswerk?

Finland heeft geen huiswerk.

• Kortere schooldagen, minder lesuren. Het schooljaar eveneens korter. Kinderen krijgen simpelweg geen extra werk mee naar huis. Dat is niet nodig.
• Ruimte voor iets anders. Spel. Rust. Ontwikkeling vindt elders plaats. Essentieel voor een kind.
• Leerkrachten daar. Hoogopgeleid, universitair niveau. Een master. Dat is de norm. Geen uitzondering.
• Minder gestandaardiseerde toetsen. De focus ligt op leren, niet op presteren. De resultaten verrassen menig land. Denk daar eens over na.
• Mijn neef woont er. Zijn kids. Die komen thuis. Gaan spelen. Geen boeken. Vreemd. Of juist niet. Een andere kijk op educatie.
• Gelijkheid tussen scholen is absoluut. Geen betere of slechtere scholen. Elk kind heeft recht op hetzelfde. Een basisprincipe.
• De filosofie. Simpel. Het gaat om het kind, niet om de stof die je erin drukt. De stof volgt. Leren is meer dan memoriseren. En het werkt.
• Vrije tijd is waardevol. Dat begrijpen ze daar. Geen stress na schooltijd. Rust creëert ruimte. Voor creativiteit. Voor jezelf.

Hoe goed is het Nederlandse schoolsysteem?

De kwaliteit van het Nederlandse onderwijs is over het algemeen goed, en behoort tot de top van de wereld. Maar weet je, als je me vraagt hoe goed het Nederlandse schoolsysteem is, dan denk ik altijd meteen aan die internationale vergelijkingen. Weet je wel, van die rapporten die jaarlijks uitkomen en laten zien waar landen staan. Dan zie je dat Nederland al jarenlang gewoon rond de tiende plek schommelt wereldwijd. Dat is toch netjes? Ik zie het hier met mijn eigen dochter ook, de leerkrachten zijn écht betrokken en ze krijgen gewoon veel persoonlijke aandacht.

En toch, als je dan verder kijkt naar die studies, dan zie je een beetje een gekke situatie. De kwaliteit is wel goed, zeker, maar het lijkt ook wel al zo'n twintig jaar op hetzelfde niveau te blijven hangen. We verbeteren niet echt. Dat is dan wel weer een dingetje, ik bedoel, als de wereld doorgaat en jij blijft staan, ga je dan eigenlijk achteruit? Ik heb daar wel eens gesprekken over met vrienden die in het onderwijs werken, en die maken zich er soms best zorgen over. Vooral dat het voor bepaalde groepen kinderen misschien toch niet genoeg is.

Er zijn ook veel goede dingen, natuurlijk, die dit systeem gewoon heel sterk maken:

• Breed aanbod: Je hebt VMBO, HAVO, VWO, dus voor elk kind wat wils qua niveau en ambities.
• Vrijheid van onderwijs: Er zijn openbare scholen, maar ook bijzonder onderwijs, zoals christelijke, islamitische of Daltonscholen. Dat geeft ouders veel keus en dat vind ik zelf wel prettig. Ik heb mijn zoon ook op een montessorischool gedaan, dat was echt een bewuste keuze voor hoe ze daar lesgeven.
• Focus op praktische vaardigheden: Vooral op het VMBO leren kinderen echt concrete dingen waar ze later in hun werk wat aan hebben. Dat is zo belangrijk, dat je niet alleen maar theorie hoeft te kennen.
• Goede leraaren: De meeste leerkrachten zijn gewoon goed opgeleid en heel erg gemotiveert. Ze staan er niet voor niks, weet je wel. Ze doen hun best voor de kids, en dat zie je.
• Lage uitval: In vergelijking met een hoop andere landen is de schooluitval in Nederland redelijk laag, wat aantoont dat de meeste leerlingen hun diploma halen. Dat is echt een pre.