Wat te doen als je niet weet welke opleiding je hebt?

Welke opleiding heb ik? Vind het antwoord hier!

Oei, dat is een goeie. Ik heb eigenlijk geen "officiële" opleiding die ik kan opnoemen, weet je. Mijn pad was meer een beetje... kronkelig. Ik heb dingen gedaan, geleerd, door te doen.

Ik herinner me nog goed dat ik na de middelbare school echt even niet wist waar ik heen moest. Vrijwilligerswerk in Spanje, dat was wel een ding. Klonk toen heel avontuurlijk, en dat was het ook wel.

En dan dat project in Frankrijk, waarbij ik echt leerde hoe je moet improviseren. Geen vastomlijnd lesprogramma hoor, meer gewoon, de handen uit de mouwen steken.

Ik ben erachter gekomen dat je soms de beste lessen leert als je gewoon ergens induikt, zonder te veel na te denken over een "diploma" of zo. Het is de ervaring die telt.

Wat te doen als je niet weet wat te studeren?

Oké, die vraag weer. Wat moet ik in hemelsnaam gaan studeren? Het voelt alsof iedereen een plan heeft, een route, en ik sta hier maar. Alsof mijn hele toekomst afhangt van één keuze. Absurd.

Mijn telefoon staat vol met screenshots van open dagen. Ik ga nooit.

Gewoon gaan werken is een optie. Geld. Is altijd handig. In een café of een magazijn, maakt niet uit. Je leert tenminste omgaan met een baas en klanten die denken dat ze alles weten. Dat is ook een vaardigheid, toch? Plus, met dat geld kun je iets doen.

Wat dan? Gaan reizen. Cliché, ik weet het. Iedereen gaat naar Azië om ‘zichzelf te vinden’. Mijn neef deed dat, kwam terug en wist het nog steeds niet. Hij was wel heel bruin. Maar je leert wel zelf je was doen en niet opgelicht worden. Dat is ook wat waard.

Of iets met meer... impact?

• Vrijwilligerswerk doen. Klinkt zo nobel. Maar je kunt naar het buitenland om met dieren te werken. Of hier in de buurt bij de Voedselbank. Je ziet tenminste een andere kant van de wereld dan je eigen bubbel.
• Een nieuwe taal leren. Serieus, Spaans of zo. Of Japans, voor de uitdaging. Dan kun je tenminste iets wat niet iedereen kan. Staat goed op je cv, voor die baan die ik later blijkbaar moet hebben. Je kunt een cursus doen in het buitenland. Twee vliegen in één klap.

En dan is er nog die saaie, verstandige optie. Zo'n studiekeuzeprogramma volgen. Een soort proeverij van studies. Verschillende hogescholen en universiteiten bieden dit aan, zoals het 'Maak de juiste keuze'-traject van de Hogeschool Utrecht. Dan word je tenminste aan het handje meegenomen. Misschien is dat wat ik nodig heb. Iemand die het gewoon voor me beslist. Grapje. Soort van.

Hoe kom ik erachter wat ik wil studeren?

Kijk, dit is echt belangrijk, hè? Studiekeuze, man. Ik weet nog dat ik er helemaal gek van werd. Zo veel opties, en dan dat gevoel dat je iets moet kiezen wat je de rest van je leven gaat doen. Naja, dat is dus niet zo. Maar goed, hoe pak je het aan?

Eerst, wat kun je goed? En dan bedoel ik echt, wat vind je leuk om te doen. Ben je creatief? Hou je van cijfers? Ben je een beetje een sociaal dier, of werk je liever alleen? Schrijf dat allemaal eens op. Denk ook aan dingen als: met je handen werken, dingen uitzoeken, mensen helpen, dingen organiseren.

Dan, wat wil je later een beetje doen? Want een studie is wel een opstapje, natuurlijk. Zonder te diep in de materie te duiken, denk eens na over wat voor soort werk je ambieert. Werk je graag met je handen, in een kantoor, buiten, met veel mensen? En, net zo belangrijk, welke waarden vind je belangrijk in je werk? Geld, status, iets goeds doen voor de wereld, flexibiliteit, vrijheid?

Neem de tijd, echt. Ga niet over één nacht ijs. Bezoek open dagen. Praat met studenten. Ga een dagje meelopen als het kan. De meeste hogescholen en universiteiten hebben tegenwoordig wel van die dingen. Echt, dat helpt enorm om een beeld te krijgen. En luister naar je gevoel. Als je ergens naartoe gaat en je denkt, "dit is het," dan kan dat best wel eens kloppen.

En dat is dus waar het om gaat, kies voor jezelf. Laat je niet te veel beïnvloeden door wat anderen vinden, of wat je ouders denken dat goed voor je is. Uiteindelijk ben jij degene die die studie gaat doen en er hopelijk iets moois van gaat maken.

Oh, en nog iets heel belangrijks: een studiekeuze is GEEN definitieve beslissing voor het leven. Serieus. Ik ken genoeg mensen die na een paar jaar switchen, of die een heel andere carrièrepad inslaan na hun studie. Het is geen doodvonnis als het niet meteen perfect is. Je kunt altijd nog bijleren, een master doen, omscholing, weet ik veel.

En als je echt geen idee hebt? Een tussenjaar is ook een optie! Serieus. Ga reizen, werk een jaar, doe vrijwilligerswerk. Zo krijg je ook weer nieuwe inzichten en kom je er misschien achter wat je écht wilt. Klinkt misschien gek, maar het kan heel verhelderend werken. Dus, maak je niet te druk, oké?