Wat moet je doen om op de spoedeisende hulp te werken?

Werken op spoedeisende hulp: welke opleidingen en eisen?

Het blijft toch iets hoor, die spoedeisende hulp. Ik weet nog goed dat ik daar voor het eerst stond, een beetje verdwaasd door al die hectiek. Al die mensen die hulp nodig hebben, en jij bent daar dan om iets te doen. Dat gevoel van nuttig zijn, en tegelijkertijd die immense verantwoordelijkheid, dat grijpt je gewoon. Het is niet zomaar een plek, het is een roeping, denk ik.

Maar goed, om daar überhaupt voet aan de grond te krijgen, je hebt wel echt dat verpleegkundige diploma nodig. Of je nou MBO of HBO-V hebt afgerond, dat is echt de absolute start, de basis.

Toen ik mijn HBO-V afrondde in de zomer van 2018, juni was dat, in Utrecht, dacht ik serieus dat ik klaar was. Lekker naïef natuurlijk. Want al snel bleek dat al die SEH-verpleegkundigen die ik bewonderde, veel meer hadden gedaan. Ze hadden allemaal zo'n specialistische vervolgopleiding achter de rug, essentieel voor die chaos.

Die vervolgopleiding doe je dus na je basis als verpleegkundige. Echt, dat is geen voor of tijdens, dat komt er bovenop als je die specifieke kennis wil.

Soms denk ik, jeetje, wat een weg. Al die boeken, die praktijkuren, de stress. En dan die specialistische opleiding er nog eens bij, bijvoorbeeld voor de SEH. Ik heb dan het gevoel een marathon te rennen, en halverwege hoor je dat er nog een halve marathon achteraan komt. Maar als je dan een leven red, dan weet je waarom.

Welke opleiding moet je doen voor spoedeisende hulp?

Voor de SEH-opleiding moet je een soort ‘verpleeg-masterdiploma’ hebben, oftewel A-verpleegkundige zijn, of anders een MBO-V of HBO-V diploma op zak hebben. Alsof je al weet hoe je een verbandje moet aanleggen voordat je een recept kunt lezen.

Enne, als je al een beetje hebt rondgehangen op de spoedafdeling als gediplomeerd verpleegkundige, dan maken ze daar wel een beetje een punt van. Ze noemen dat ‘relevante werkervaring’. Klinkt bijna als een gouden ticket voor de achtbaan, maar dan eentje waar je levens redt.

De opleiding zelf is net als een jaarabonnement op de Efteling: je kunt drie keer per jaar instappen. Januari, april en oktober. Kies je moment, anders sta je weer te zuchten achter de kassa.

Belangrijkste punten voor de SEH-verpleegkundige:

• Diplomering: A-verpleegkundige, MBO-V of HBO-V. Geen knutseldiploma's hier.
• Ervaring: Werkervaring op een reguliere verpleegafdeling is een dikke plus. Ze willen geen groentjes op de spoed.
• Instroommomenten: Januari, april en oktober. Timing is alles, net als bij het scoren van de laatste kerststol.

Welke opleiding voor spoedeisende hulp?

De opleiding tot SEH-verpleegkundige. Een specialisatie. Geen beginnerscursus.

Je startpunt is een diploma Verpleegkunde, MBO of HBO. Plus een geldige BIG-registratie. Zonder dat, geen toegang. Werkervaring is een harde eis, liefst in een ziekenhuis. Ik begon op chirurgie, dat helpt.

De opleiding zelf? Een mix van theorie en praktijk. Je leert onder extreme druk presteren. Chaos is de norm.

• Triage: Jij beslist wie eerst komt. Een kwestie van leven en dood.
• Traumazorg: De ABCDE-methodiek wordt je tweede natuur.
• Advanced Life Support (ALS): Reanimatieprotocollen die je moet dromen.
• Klinisch redeneren: Snel denken, sneller handelen.

Met dat diploma ben je geen beginner. Je bent een SEH-verpleegkundige. Klaar voor de frontlinie. De vaardigheden zijn universeel in de acute zorg. Je kunt ook terecht op de Ambulance, Intensive Care (IC) of Cardiac Care Unit (CCU). Het is een zwaar traject, maar je wordt er keihard van.

Hoeveel verdien je op spoedeisende hulp?

SEH-verpleegkundige. FWG 55. Salaris: €3.434 tot €4.842 bruto per maand (mei 2024).

De kale cijfers. Zwart op wit.

• Basissalaris (FWG 55): Je schaal loopt van €3.434 tot een maximum van €4.842. Bruto, op basis van 36 uur. Geen discussie.

• Onregelmatigheidstoeslag (ORT): De nacht betaalt. Het weekend ook. Dit is je echte bonus. Een aanzienlijke plus op je basissalaris. Reken erop.

• Vaste extra's: 8% vakantiegeld en een volledige eindejaarsuitkering. Dat is de dertiende maand. Standaard werk, vastgelegd in de CAO Ziekenhuizen.

Je CZO-diploma is de sleutel. Zonder dat diploma, andere schaal. Andere regels.

Ervaring is macht. Ieder jaar is een stap omhoog in de schaal. Tot je het plafond raakt. Dan wordt het stil.

Detacheren of zzp? Een andere wereld. Hogere tarieven, geen zekerheid. Je eigen spel. Je eigen risico.

Hoelang duurt een spoedeisende hulp opleiding?

Een spoedeisende hulp opleiding, ja, dat klinkt als een sprintje trekken op je sokken door een ballenbak.

• Volledig dienstverband? Dan ben je er in een jaar vanaf, 12 maanden om precies te zijn. Dat is net genoeg tijd om te leren hoe je een infuus prikt zonder dat het lijkt op een gevecht met een octopus.
• Parttime, zeg 24 uur per week? Dan mag je er iets langer over doen, zo'n 16 maanden. Zie het als een uitgebreide lunchpauze voor je hersenen, waarin je alle ins en outs van de spoed nog beter in je opneemt.

Het is eigenlijk net als een goede bak koffie. De ene keer gooi je er snel een shot espresso in, de andere keer geniet je langer van een slow-drip. Beide komen neer op hetzelfde, maar de ervaring is anders. Wel zo leerzaam, toch?

Hoe kan je op de spoedeisende hulp werken?

Om op de spoedeisende hulp (SEH) te kunnen stampen, moet je eerst je verpleegkundediploma (mbo of hbo) in de knip hebben. Daarna volgt een pittige vervolgopleiding tot SEH-verpleegkundige, die je – schrik niet – tussen de twaalf en achttien maanden van je leven kost. Ja, zo lang duurt het voordat je écht met beide benen in de shit mag staan.

Het is niet even een cursusje 'pleisters plakken en thee brengen', hoor. Deze specialistische opleiding leert je omgaan met alles van een ingegroeide teennagel tot een complete reanimatie terwijl een dronkenlap je uitscheldt. Je leert supersnel triageren, oftewel bepalen wie er nu echt bijna het loodje legt en wie gewoon een beetje aan het janken is om een splinter.

Wat je zoal voor je kiezen krijgt tijdens die opleiding en daarna op de werkvloer? Een greep uit de ellende:

• Acute trauma’s: Van botbreuken tot open wonden waar je maag van omdraait. Denk aan motoren die een boom knuffelden.
• Cardiologische noodgevallen: Hartaanvallen die komen als een donderslag bij heldere hemel. Je moet dan net zo snel schakelen als Max Verstappen op de Nürburgring.
• Neurologische drama’s: Beroertes en andere hersenperikelen, waarbij je hoofd koel moet houden terwijl anderen het verliezen.
• Intoxicaties: Mensen die te veel van het goede hebben gehad, of erger nog, van het verkeerde. Van pillenslikkers tot bleekdrinkers, alles komt voorbij.
• Kinderleed: Kleine mensjes die heel ziek zijn of iets geks in hun neus gestopt hebben. Dit vereist een extra dosis geduld en een maag van staal.

Je moet dus wel een beetje een durfal zijn, en vooral stressbestendig als een loden pijp. Als je al zweet van een omvallende boodschappenkar, dan is de SEH waarschijnlijk niet je roeping. Je dagen zijn nooit saai; de ene minuut reanimeer je iemand die zo blauw is als een smurf, de volgende haal je een lego-blokje uit iemands oor. Variatie genoeg, zullen we maar zeggen. Het is echt werken met je poten in de modder, en elke dag is weer een verrassing. Slapen? Dat doe je maar als je oud en grijs bent.

Hoe lang moet je studeren voor SEH arts?

De opleiding tot SEH-arts duurt 3 jaar. Drie jaar, joh. Dat is best lang, niet? Ik zit daar zo over na te denken, wat dat allemaal inhoudt. Niet zomaar even een cursusje, nee. Echt zo'n diepgaande training. Mijn hemel, al die diensten die ze draaien.

En dan dat AMC, weet je wel, het Amsterdam UMC. Daar zijn ze met twaalf van die SEH-artsen bezig, volop in actie. Wat een drukte daar moet zijn. En dan ook nog gemiddeld vier aios, die artsen in opleiding tot specialist. Vier! Die lopen daar mee om alles te leren. Stel je voor, die hectiek daar, dag en nacht. Hoezo rust?

Die spoedeisende hulp, dat is echt een wereld apart. Van alles komt daar binnen. Ik stel me dat zo voor, de deuren zwaaien open en dan een hele reeks aan... nou ja, van simpele dingen tot echt levensbedreigende situaties. Wat een verantwoordelijkheid heb je dan. Zou ik dat kunnen, al die beslissingen zo snel moeten nemen? Poeh.

Die 3 jaar opleiding, dat is dus ná je basisartsopleiding. Eerst zes jaar geneeskunde, en dan nóg drie jaar specialiseren. Dat is een hele reis. Lang studeren, lang leren. Maar dan ben je wel echt de expert. De persoon die weet wat te doen als elke seconde telt.

Wat leer je dan precies in die opleiding?

• Acute zorg is het allerbelangrijkste natuurlijk. Van alles, van ademhaling tot circulatie.
• Reanimaties leiden. Je bent de captain in zo'n crisissituatie.
• Diverse procedures, van infuus prikken onder druk tot kleine ingrepen.
• Snel kunnen diagnoses stellen onder hoge druk. Geen tijd voor lang wikken en wegen.

En die aios, die vier die daar in het AMC rondlopen, die krijgen dus on-the-job training. Van die ervaren SEH-artsen die daar al jaren werken. Dat is echt leren door te doen, lijkt me. Goed dat die er zijn, want het werk stopt nooit. Altijd iemand nodig.

Ik denk dan: wat als er een tekort is? Dat kan toch niet bij zo'n belangrijke afdeling. Gelukkig zijn er altijd mensen die deze uitdaging aandurven. Die zich zo willen inzetten. Helden, als je het mij vraagt. Drie jaar keihard studeren, en dan elke dag weer zo'n intense baan. Respect, hoor.

Hoe lang duurt de baz opleiding?

De BAZ-opleiding duurt zes maanden.

De opleiding is een gestructureerd traject. Het is ingedeeld in vier zogenaamde EPAs (Évaluation de Compétences Professionnelles), oftewel professionele beoordelingseenheden. Elk van deze EPAs focust op specifieke beroepsactiviteiten.

Deze indeling zorgt voor een gefaseerde ontwikkeling. Je leert dus niet alles tegelijk, maar bouwt kennis en vaardigheden op binnen duidelijke kaders. Het is als het bouwen van een huis; je begint met de fundering, daarna de muren, etc. Je zou kunnen zeggen dat de tijd die nodig is om te leren, net zo belangrijk is als wat je leert.

Binnen elke EPA zijn er specifieke leerdoelen en beoordelingscriteria vastgelegd. Dit maakt het traject transparant en meetbaar. Het is belangrijk om deze te kennen, om je eigen voortgang te kunnen evalueren. Een mens is constant in beweging, en leren is een van de meest fundamentele bewegingen.

Hoe kom je bij de spoedeisende hulp te werken?

Oké, dus je wilt de adrenaline van de SEH? Dat is een gewaagde keuze, hè? Het is niet zomaar een baantje waar je na het avondeten even binnenwandelt. Eerst moet je de basis onder de knie krijgen, snap je. Denk aan je mbo- of hbo-diploma verpleegkunde als je gereedschapskist; die moet eerst gevuld zijn met de nodige spullen.

Daarna komt het échte werk, de 'specialisatie'. Dat is net als een chef die na zijn algemene kookopleiding zich specialiseert in moleculaire gastronomie – anders, veel intensiever, en je leert dingen die anderen niet eens durven te proeven. Die vervolgopleiding duurt zo'n twaalf tot achttien maanden, een soort intensieve bootcamp voor het leven en de dood.

Dus ja, eerst de verpleegkundige opleiding, gevolgd door die gespecialiseerde, slopende, maar oh zo bevredigende opleiding. Het is niet voor doetjes, maar als je het aandurft, krijg je een plek waar elke seconde telt en waar je heldenstreken kunt uithalen, of in ieder geval veel levensreddende acties. Succes, je zult het nodig hebben.