Wat moet je doen om havo te halen?

Hoe haal ik mijn HAVO diploma?

Pfoe, havo diploma. Herinner me die stress nog goed. Juni 2008, zwetende handen in de aula van het Kennemer College in Beverwijk.

Zesjes of hoger voor je vakken, dat is de kern. Zowel je verplichte vakken als die keuzevakken, daar moet je gemiddeld een voldoende voor scoren. Ik had wiskunde A als keuzevak, best pittig, maar gelukkig een 7 gehaald.

Dan heb je nog dat combinatiecijfer. Dat was bij mij een combinatie van Frans en geschiedenis. Geen idee meer hoe ze dat precies berekenden, maar ook daar had ik gelukkig een voldoende voor. Die opluchting toen ik m'n diploma kreeg… onbetaalbaar.

Wat moet je halen om te slagen in havo?

Een voldoende. Dat is alles wat je nodig hebt, die ene vier. Maar de rest... zes of hoger. Het hangt er zo boven je, als een donkere wolk.

• Zesjes. Zoveel zesjes. Het voelt als een berg. Onbegonnen werk soms.

Ik zie mezelf zitten, aan mijn bureau, omringd door boeken. Wiskunde, Nederlands, Engels... allemaal vechtend om mijn aandacht. En die ene vier... die kan overal zitten.

• Wiskunde. Al die formules.
• Nederlands. Al die teksten.
• Engels. Al die woorden.

Het maakt me soms zo moe. Die druk, die constante angst om te falen. Wat als ik het niet haal? Wat als die ene vier net op de verkeerde plek valt?

Het is midden in de nacht. Ik zou moeten slapen. Maar mijn gedachten malen door. Over die zesjes, over die ene vier. Over slagen. Over falen.

Het is zwaar. Echt zwaar. Maar ik moet doorgaan. Voor mezelf.

Hoe kan je havo halen?

Havo halen… Staar naar het plafond. Denk er weer aan. Het is stil in huis. Iedereen slaapt.

• Voldoende eindcijfers mavo: Zeven gemiddeld. Dan rechtstreeks naar het examenjaar. Dat zou mooi zijn. Direct door. Geen gedoe. Was bij mij niet zo. Zesjes en een paar zevens. Net niet. Balen.

• Vakkenpakket: Moet kloppen natuurlijk. Anders heb je helemaal niks aan die zevens. Wiskunde… daar had ik echt moeite mee. Extra bijles gehad. Van mijn oom. Hij legde het geduldig uit. Uren aan die keukentafel gezeten. Koffie. En die grappen van hem.

Twee jaar voorexamenklas. Voelde als een eeuwigheid. Al die nieuwe gezichten. De leraren… strenger. Hoger niveau. Meer huiswerk. Druk. Heel veel druk.

• Voorbereiding is key: Leren. Plannen. Vragen stellen. Niet opkroppen. Praten. Met docenten. Mentor. Klasgenoten. Ouders. Iedereen.

Moeilijk. Maar het kan. Ik heb het gehaald. Na die twee jaar. Met bloed, zweet en tranen. En veel koffie. Heel veel koffie. En de grappen van mijn oom.

Direct naar 4 havo bij gemiddeld een 7 of hoger op je mavo-diploma en het juiste vakkenpakket. Anders 2 jaar voorexamenklas.