Wat is multidisciplinaire samenwerking in de zorg?

Wat is multidisciplinaire zorgsamenwerking?

Weet je, multidisciplinaire zorgsamenwerking, da's zo'n woord dat je niet meteen snapt, vind ik. Klinkt heel officieel, hè? Maar eigenlijk, als je erbij stilstaat, is het gewoon mensen die samen nadenken over hoe ze iemand het beste kunnen helpen. Een soort puzzel, maar dan voor iemands welzijn.

Ik denk dan direct aan mijn oudtante Mien, afgelopen juni. Ze brak haar heup, zomaar thuis in haar appartementje in Utrecht. En toen moest er van alles geregeld worden. De huisarts, de fysiotherapeut, thuiszorg voor de medicatie en de wondverzorging. Allemaal verschillende mensen, met elk hun eigen ding.

Die moesten dus wel met elkaar praten, hè. Om te zorgen dat Mien precies de juiste hulp kreeg, zonder dat het door elkaar liep of dat ze dingen dubbel deden. Dat noemen ze dan zo’n Multidisciplinair Overleg, of gewoon MDO. Ik zat er zelf een keertje bij, in het zorgcentrum de Vliethof, daar spraken ze af.

Daarin bespreken al die zorgverleners, de fysio en de verpleegster en zo, wie wat precies doet voor de cliënt – in dit geval Mien. Wat voor zorg en welke ondersteuning. En dan leggen ze die afspraken vast. Dat wordt dan een soort roadmap, het zorgplan van Mien. Da’s echt belangrijk, vind ik.

Het geeft zo'n rust, weet je wel, dat alles zo netjes op elkaar is afgestemd. Geen verwarring of onduidelijkheid voor iemand die toch al kwetsbaar is. Gewoon een helder plan. Zoals een orkest dat samen een mooi stuk speelt, ieder zijn eigen instrument, maar samen klinkt het pas goed.

Wat is multidisciplinaire teamsamenwerking?

Het is diep in de nacht. De stilte drukt. Multidisciplinaire teamsamenwerking? Dat is heel direct: teams die bestaan uit individuen uit diverse vakgebieden, samengebracht om een gemeenschappelijk doel te bereiken. Zo simpel klinkt het. Maar de realiteit, die is vaak zoveel gelaagder, zoveel complexer in het donker.

Die verschillende vakgebieden, het is niet zomaar een mix. Het gaat over iemand met de cijfers, een ander met de menselijke kant, weer een derde met de technische blik. Ze brengen allemaal hun eigen wereld mee. Die werelden botsen soms, fluisteren samen op andere momenten. Het doel, dat bindt hen. Een nieuw project, een route voor een patiënt, de zorg die we anders willen. Het is een collectieve droom, of soms een gezamenlijke last.

Waarom doen we dit eigenlijk? Ik heb er lang over nagedacht, vooral als de dag zwaar was. Omdat één persoon, één blik, nooit genoeg is. Nooit. De wereld is te complex geworden. De vraagstukken vragen om meer dan enkel mijn eigen denkwijze, mijn eigen beperkte kennis. Het is de zoektocht naar een completer beeld, een oplossing die echt houdbaar is.

De uitdagingen zijn er altijd, zeker als je zo veel perspectieven probeert te verenigen. Soms is het trekken aan verschillende touwtjes. Maar er zijn ook momenten, zeldzame, dat het klikt en er iets moois ontstaat.

• Communicatie is de sleutel. Vaak is het moeilijk om elkaar te begrijpen, elk met hun eigen jargon. De woorden zijn hetzelfde, de betekenis niet.
• Verschillende prioriteiten. Wat voor de één cruciaal is, is voor de ander een detail. Dat kan schuren, echt.
• Leiderschap en coördinatie. Er moet iemand zijn die de verschillende stemmen bundelt, zonder ze te smoren. Dat is een kunst op zich, geloof me.

Toch, als het werkt, en God weet hoe zeldzaam die perfecte synergie soms lijkt, dan is de impact enorm. Groter dan de som van de delen, echt. Dat gevoel als een complex probleem opeens een heldere oplossing krijgt, juist omdat er zo veel invalshoeken waren...

• Innovatie en creativiteit. Nieuwe ideeën ontstaan vaak op de kruispunten van disciplines. Daar waar het wringt, daar groeit soms het beste.
• Betere besluitvorming. Meer informatie, meer perspectieven leiden tot robuustere keuzes. Dat is het idee.
• Hogere kwaliteit van output. Of het nu een product, een proces, of zorg is, de kwaliteit verbetert omdat het vanuit zoveel hoeken is bekeken.

Het is een constante dans, die samenwerking. Tussen individualiteit en eenheid. Tussen chaos en structuur. Hier, in de stilte, lijkt alles zo helder. Maar morgen, met het licht, beginnen we weer opnieuw met proberen die verschillende puzzelstukjes passend te maken. Hopend dat we iets beters creëren dan we alleen hadden gekund.

Wat betekent multidisciplinair samenwerken in de zorg?

Multidisciplinair samenwerken in de zorg betekent dat diverse zorgprofessionals de handen ineenslaan met de patiënt om samen de zorgdoelen te smeden en te realiseren. De patiënt, die zit zelf aan de knoppen, bepaalt hoe en wanneer die doelen aangepakt worden. De belangen van de patiënt staan hierbij voorop, als een vuurtoren in de mist.

Nou, multidisciplinair samenwerken, dat klinkt ingewikkeld, hè? Maar eigenlijk is het net zoiets als een Orkest van Zorgverleners, alleen dan zonder de strakke uniformen en de dirigent met dat stokje. Iedereen speelt z'n eigen partij, maar wel met hetzelfde melodietje in het achterhoofd: de patiënt beter krijgen. Of op z'n minst het leven iets dragelijker maken, nietwaar?

Denk eraan als een stel monteurs dat aan één auto sleutelt. De één doet de motor, de ander de banden, en weer een ander checkt de lampjes. Als ze niet praten, rijdt die auto straks misschien wel zonder wielen, maar met prachtig gepoetste koplampen. Samenwerking is de olie in de motor van de zorg. En nee, geen smeerolie die je op je patat doet, al zou dat voor de sfeer soms wonderen doen.

Hier een paar kernzaken die je echt moet onthouden:

• Patiënt is de Grote Baas: De patiënt mag bepalen, als een ware koning of koningin op zijn of haar troon. Deze persoon stuurt het hele circus aan. De zorgverleners zijn dan de lakeien, die netjes uitvoeren wat de koning verlangt.
• Verschillende hoofden, één doel: Een beetje zoals bij een quiz, maar dan eentje waar de inzet veel hoger is dan een blik knakworsten. Je hebt verschillende soorten denkers nodig:
  • De arts, die medische zaken als de bijbel kent.
  • De fysiotherapeut, die je botten en spieren weer aan het werk krijgt, vaak met een glimlach die aan het onnatuurlijke grenst, zelfs op maandagochtend.
  • De verpleegkundige, de spil waar alles om draait, de rots in de branding, vaak met meer mensenkennis dan een gemiddelde psycholoog en een engelengeduld.
  • De ergotherapeut, die ervoor zorgt dat je weer je sokken aan krijgt zonder te struikelen over je eigen voeten, wat toch een basisbehoefte is.
  • De diëtist, die je precies vertelt waarom je die extra bitterbal niet moet nemen, maar je toch begripvol aankijkt als je het wel doet, want menselijk, nietwaar?
• Doelen bepalen, als een chef-kok het menu: Ze gaan niet zomaar wat aanklooien. Er worden heldere doelen gesteld, als mijlpalen op een lange, hobbelige weg. Wil de patiënt weer zelf naar de supermarkt kunnen zonder een kruiwagen te hoeven gebruiken? Of eindelijk die verdraaide kattenbak legen zonder rugpijn die aanvoelt als een baksteen in je onderrug? Dat soort dingen.

Het is dus geen kwestie van ieder voor zich, zoals een stel duiven dat vecht om de laatste broodkruimel op het stadhuisplein. Nee, het is de collectieve hersenkracht van diverse professionals, die samen met die ene mens in het midden, die patiënt dus, de beste route uitstippelen. Een beetje zoals een navigatiesysteem, maar dan eentje met meer begrip en een beter humeur. En ja, zelfs met de beste intenties gaat er soms wel eens iets mis, want mensen zijn geen robots, toch? Het blijft mensenwerk, en dat is soms net zo voorspelbaar als het Nederlandse weer. Maar hey, zolang de patiënt er beter van wordt, is het toch mooi meegenomen? Nou ja, mooi. Het is vooral nodig, laten we eerlijk zijn. Want anders wordt het een potje waar zelfs mijn schoonmoeder nog van zou schrikken.