Hoeveel procent van de leerlingen gaat naar de universiteit?

Hoeveel procent van de leerlingen gaat naar de universiteit? Onbekend

Statistieken over hoeveel procent van de leerlingen gaat naar de universiteit zijn momenteel niet vastgesteld. Het ontbreken van deze officiële gegevens over de doorstroom naar het wetenschappelijk onderwijs beïnvloedt het inzicht in de instroom. Raadpleeg actuele publicaties om weloverwogen conclusies te trekken over trends in het hoger onderwijs.

Wat doet een vwo-leerling na het eindexamen?

Het percentage vwo-leerlingen dat uiteindelijk naar de universiteit gaat, kan het best worden begrepen door direct naar de doorstroomcijfers te kijken. Hoewel velen denken dat het vwo een directe, rimpelloze snelweg naar de collegebanken is, ligt de werkelijkheid genuanceerder. Het hangt namelijk sterk af van het gekozen instroommoment en individuele keuzes zoals een tussenjaar.

Ongeveer twee derde van de geslaagde vwo-scholieren kiest ervoor om direct na het behalen van het diploma door te stromen naar de universiteit. Dit betekent dat het wetenschappelijk onderwijs (wo) nog altijd de populairste bestemming is voor deze groep. Toch kiest een aanzienlijk deel bewust voor een andere route, wat aangeeft dat de klassieke verwachting niet voor iedereen opgaat.

In mijn eigen ervaring als mentor zag ik elk jaar hoe die maatschappelijke druk op vwoers drukte. Iedereen nam aan dat mijn leerlingen blindelings voor het wo zouden kiezen. Mijn handen trilden soms als ik zag hoe doodsbang sommigen waren om toe te geven dat ze daar helemaal nog niet klaar voor waren. Die worsteling is reëel. Niet iedereen wil of kan direct die academische diepte in.

De verdeling tussen universiteit, hbo en het tussenjaar

Als we dieper in de cijfers duiken, valt op hoe de rest van de vwo-gediplomeerden de overstap naar het hoger onderwijs vormgeeft. Ongeveer 10 procent van de geslaagden stroomt niet door naar het wetenschappelijk onderwijs, maar kiest bewust voor een hbo-bacheloropleiding. De praktijkgerichte aanpak van een hogeschool sluit soms simpelweg beter aan op hun manier van leren.

De grootste verschuiving zit echter in de groep die na het behalen van het diploma (tijdelijk) stopt met school. Maar liefst 24 procent van de geslaagde vwoers staat na het eindexamen niet direct ingeschreven in het onderwijs. Dit aanzienlijke deel kiest veelal voor een tussenjaar om te reizen, te werken of extra na te denken over hun definitieve studiekeuze.

Lange tijd dacht ik zelf ook dat een gap year tijdsverpilling was en dat je het ritme van studeren direct moest vasthouden - een misvatting waar ik snel van ben teruggekomen. Jongeren die eerst een jaar rust nemen, beginnen vaak een stuk volwassener aan hun universitaire bachelor. Wel moet je er direct rekening mee houden dat de totale doorstroom naar het wo na dat vliegwieljaar uiteindelijk oploopt tot zon 81 om 19 procent in de verhouding tot het hbo.

Veranderingen in studiekeuzes door de jaren heen

Het gedrag van vwo-scholieren is de afgelopen jaren sterk beïnvloed door politieke en maatschappelijke veranderingen, zoals de invoering en afschaffing van het sociaal leenstelsel. Waar de directe doorstroom naar de universiteit in 2016 nog piekte op 74,8 procent, is dat aandeel de laatste jaren stabieler geworden rond de 66 procent. De dynamiek rondom studiefinanciering heeft jongeren kritischer gemaakt.

Bovendien is de totale instroom in het Nederlandse hoger onderwijs over een langere periode bekeken flink gestegen. Waar in 2013 nog slechts 28 procent van de Nederlandse bevolking tussen de 15 en 75 jaar een hbo- of universiteitsdiploma had, was dat aandeel in 2023 al gegroeid naar 36 procent. Dit betekent dat het bezit van een hogeronderwijsdiploma steeds meer de standaard wordt in de beroepsbevolking.

Directe bestemming na het behalen van het vwo-diploma

Niet elke vwo-scholier kiest voor dezelfde route na de middelbare school. De keuzes variëren tussen directe academische verdieping, praktijkgericht onderwijs of een adempauze.

Universiteit (Wetenschappelijk Onderwijs) ⭐

• Blijft de populairste hoofdroute, al is er meer spreiding na een tussenjaar
• Ongeveer twee derde (circa 66 procent) van de geslaagden start direct
• Sterk theoretisch, analytisch en gericht op wetenschappelijk onderzoek

Hoger Beroepsonderwijs (Hbo)

• Trekt een stabiele, specifieke groep vwo'ers aan die bewuster voor de praktijk kiest
• Ongeveer 10 procent van de vwo-gediplomeerden kiest hier direct voor
• Praktijkgericht, beroepsgerichte stages en concrete casuïstiek

Tussenjaar / Niet direct ingeschreven

• Sterk in populariteit gestegen als bewuste adempauze voor de universiteit
• Ongeveer 24 procent van de geslaagden staat niet ingeschreven
• Geen actieve studie; invulling via werk, reizen of studiekeuzetrajecten

Het keuzeproces van Thijs: Van vwo-stress naar de juiste studie

Thijs, een 18-jarige vwo-scholier uit Utrecht, voelde enorme druk om direct naar de universiteit te gaan. Zijn hele familie had een academische achtergrond, maar hij twijfelde diep en was bang snel nalaatbaar of nijdend af te haken.

Zijn eerste plan was om direct te starten met Rechtsgeleerdheid. Maar tijdens de matchingsdagen merkte hij dat de enorme stapels droge tekst hem nu al benauwden. Hij meldde zich halsoverkop af en besloot niks te doen.

In plaats van lijdzaam toe te zien, nam hij een tussenjaar om te werken in de horeca. Daar ontdekte hij dat hij de logistiek en bedrijfsvoering achter het restaurant stiekem fascinerend vond.

Na dat jaar schreef hij zich in voor Bedrijfskunde aan de universiteit. Hij startte met hernieuwde motivatie en hield de studie moeiteloos vol, dankzij de volwassenheid die hij in zijn tussenjaar had opgedaan.