Hoe herken je huidkanker in je neus?

Wat zijn de symptomen van huidkanker op of in de neus?

Tja, dat is best een lastige vraag, weet je. Ik heb zelf die hele neuskanker nog niet meegemaakt, gelukkig. Maar ik herinner me wel dat mijn buurvrouw, mevrouw Jansen, die woonde op de hoek bij de bakker, daar mee worstelde. Ze had het jaren geleden, ik denk ergens in 2015.

Ze had altijd zo'n verstopte neus, al maandenlang, en niemand wist precies wat het was. Artsen zeiden steeds verkoudheid, maar het ging maar niet over. En ze kreeg ook steeds vaker van die vreselijke hoofdpijn, echt aan één kant van haar gezicht, dat trok ze echt heel erg.

Op een gegeven moment begon ze ook bloed en pus uit haar neus te krijgen, zo'n nare gele smurrie, soms met wat rode sliertjes erin. Dat was het moment dat ze doorverwezen werd en toen bleek het dus toch foute boel te zijn, neuskanker. Ze zei dat het zo vaag begon, dat je het echt niet doorhad.

Wat is een voorstadium van huidkanker op de neus?

Actinische keratose. Zonneschade. Een voorstadium van huidkanker op de neus.

De zon laat zijn sporen na. Actinische keratose is zo'n spoor. Een ruw, schilferig plekje. Je voelt het vaak voordat je het ziet. Een waarschuwing. Meestal genegeerd.

Iedereen denkt aan oude mensen met van die vlekken. Dat klopt. Maar ik zie het ook bij dertigers. Zonnebankgeneratie. Die rekening komt altijd. Soms vroeg.

Kenmerken zijn simpel.

• Locatie: Neus, voorhoofd, oren, handen. Alles wat de zon pakt.
• Gevoel: Schuurpapier. Hardnekkig. Krab het weg en het komt terug.
• Uiterlijk: Rood, bruin, huidkleurig. Een klein, onbeduidend korstje.
• Risico: Ongeveer 10% ontaardt in een plaveiselcelcarcinoom. Een statistiek, tot het jouw statistiek is.

De behandeling is geen pretje. Ze vriezen het weg met stikstof. Of je smeert een crème die de huid kapotmaakt om het te genezen. Paradoxiaal. Je betaalt de prijs voor onzorgvuldigheid.

Hoe verwijder je basaalcelcarcinoom op de neus?

Basaalcelcarcinoom op de neus wordt chirurgisch verwijderd (excisie) onder plaatselijke verdoving, gericht op een goed cosmetisch resultaat. Als directe sluiting van de wondranden niet mogelijk is, wordt een plastiek toegepast.

Nou goed, die neus dus. Dat plekje zit er gewoon, ik zie het elke ochtend. Ze gaan het eruit snijden, dat is duidelijk. Chirurgische excisie, dat is de term. Pfff, klinkt ingrijpend voor zo'n klein ding. Maar het is met een plaatselijke verdoving, daar ben ik dan wel weer blij om. Helemaal onder narcose, nee dank je wel. Dat gedoe met bijkomen, echt niet.

Het moet er netjes uitzien, dat is wel echt belangrijk. Het is je neus! Midden in je gezicht. Ze hadden het over het beste cosmetische resultaat. Dat is wat ik wil horen. Als er een groot litteken blijft, dan is dat... ja, dat is gewoon niet fijn. Ik zag laatst zo'n foto van iemand, jeetje.

Maar wat als het gat te groot is, hè? Dan kunnen ze het niet zomaar dichtnaaien. Dan moet er een plastiek komen. Dat is toch een soort reconstructie dan? Van een andere plek dan? Of ze schuiven wat huid?

• Excisionsmethode:
  • De arts snijdt de tumor weg, inclusief een kleine marge gezonde huid eromheen.
  • Dit weefsel gaat dan naar het lab om te controleren of alles weg is.
  • Het doel is altijd om de tumor radicaal te verwijderen en tegelijkertijd de vorm van de neus zo goed mogelijk te behouden. Best een kunstje.
• Mogelijke reconstructies (plastiek):
  • Huidtransplantatie: Stukje huid van elders (bijvoorbeeld achter het oor of van de hals) wordt gebruikt om het gat te dichten. Klinkt wel logisch, daar zie je het minder.
  • Verscheidingsplastiek (flap): Een stukje huid met onderliggend vetweefsel van dichtbij de neus wordt verschoven om het defect te vullen. Ze doen dan net alsof het een puzzel is, denk ik.

Soms doen ze ook Mohs micrografische chirurgie. Die hadden ze ook genoemd. Dan haalt de dermatoloog laagje voor laagje weg en kijkt meteen onder de microscoop. Dat is echt millimeterwerk. Zo weten ze precies wanneer alles weg is en hoeven ze niet onnodig veel weg te halen. Vooral op plekken zoals je neus, waar elke millimeter telt. Scheelt weer met herstel en zo.

Mijn zus had het op haar schouder, die kreeg gewoon bestraling. Maar op een neus is dat toch anders. Bestraling kan ook hoor, maar dan vooral als opereren lastig is, of bij oudere mensen. Of als er een reden is dat chirurgie niet kan.

Andere opties, minder gangbaar voor de neus vaak:

• Cryotherapie: bevriezen met vloeibare stikstof. Voor heel oppervlakkige plekjes, maar op de neus wil je geen rare vlekken.
• Curettage en elektrodesiccatie: wegschrapen en dichtbranden. Ook meer voor kleine, oppervlakkige types.
• Topische crèmes: crèmes met medicatie die de kankercellen afdoden. Ook vooral voor hele oppervlakkige vormen. Werkt dan maandenlang, ik weet niet of ik dat zou willen.

Nee, voor de neus is echt dat chirurgisch weghalen de eerste keuze. Het moet gewoon goed weg zijn en er fatsoenlijk uitzien. Daarna goed de zon vermijden, natuurlijk. Dat is een les die ik echt geleerd heb. SPF elke dag. Altijd. Echt.

Hoe merk je dat je kanker in je neus hebt?

Neuskanker merk je vaak aan subtiele signalen. Let op pus uit de neus, soms vergezeld van bloed. Een andere aanwijzing is een aanhoudende verstopte neus die niet verdwijnt. Ook hevige pijnaanvallen aan één kant van het gezicht zijn een belangrijk symptoom.

Oh, die gedachte aan kanker... zo eng altijd. En dan in je neus? Wie denkt daar nou aan, hè? Pus uit je neus, dat klinkt zo vies, maar als er dan bloed bij zit, dan is het wel meteen alle alarmbellen, toch? Alsof je neusvleugels schreeuwen: "Hallo, hier is iets grondig mis!" Ik krijg er rillingen van. Mijn oude buurvrouw, die had altijd van die rare bloedneuzen, maar dat was gewoon de warmte, zei ze. Maar dit is anders.

Een verstopte neus die niet overgaat, dat is typisch zo'n ding waar je eerst niks achter zoekt. Denk je aan een verkoudheid, of hooikoorts, of gewoon te veel gesnoten. Maar als het blijft? Dagen, weken, maanden? Dan moet je echt alert worden. Ik ken mezelf, ik zou dan eerst tien verschillende neussprays proberen, haha. Maar dit is blijkbaar een signaal dat je niet moet negeren.

En die pijnaanvallen aan één kant van het gezicht, alsof er iemand met een ijspriem in je wang prikt, of zo. Dat lijkt me echt hels. Mijn zus had laatst zo'n migraine, dacht ze, maar dan zit het toch vaak aan beide kanten, of verspringt het. Eén kant, specifiek? Dat is verdacht, ja. Ik had eens kiespijn aan één kant en dacht meteen aan het ergste, gelukkig was het maar een gaatje. Maar stel je voor, dat het meer is.

Het zit niet alleen in je neus zelf, hè, maar ook in de neusbijholtes, dat wist ik niet. Paranasale sinuskanker, klinkt zo technisch. De holtes rondom de neus dus. Je hebt verschillende soorten kankers daar, niet één standaard ding.

• Plaveiselcelcarcinoom is het meest voorkomend. Dat groeit uit de cellen die de binnenkant van je neus en sinussen bekleden. Best raar om te bedenken.
• Er zijn ook adenocarcinomen, die komen dan weer uit klieren.
• En zelfs melanoom, ja, ook in de neus. Best bijzonder eigenlijk, melanoom associeer je toch vooral met de huid in de zon, nietwaar?

Wat zijn dan de risicofactoren, vraag ik me dan af. Denk je meteen aan roken, tuurlijk. Mijn opa rookte als een schoorsteen, is toch oud geworden, maar ja, je weet het nooit.

• Roken is echt een boosdoener, helaas. Net als die shisha-rook, denk ik.
• Houtstof! Werknemers die veel met hout werken, dat is een bewezen risico. Die meubelmakers, ofzo.
• Nikkelstof, ook zoiets specifieks. Wie komt daar nou mee in aanraking, behalve in de industrie?
• HPV-virus, daar schrik ik altijd van. Dat is ook gelinkt aan keelkanker en zo, nu dus ook neus? Waar eindigt het?

Andere symptomen? Want dit waren er drie, maar er is vast meer.

• Verdoofd gevoel in een deel van het gezicht. Klinkt als een zenuw die klem zit, maar dat kan dus ook meer zijn.
• Wazig zien of dubbelzien, of een uitpuilend oog. Dat is pas echt eng, als het je zicht aantast.
• Pijn in tanden die niet weggaat, of zelfs loszittende tanden. Serieus? Ik dacht dat dat alleen bij een slechte mondhygiëne hoorde.
• Een zwelling of knobbel op je gezicht, of in je nek. Logisch, een tumor kan groeien.
• Gehoorverlies in één oor. Ik dacht altijd dat dat door te veel harde muziek kwam, niet door zoiets in je neus.
• Bloedneuzen die steeds terugkomen. Mijn neus bloedt snel, maar dit is dan constant?

Diagnose, dat is de volgende stap als je zoiets vermoedt. Ze gaan dan niet zomaar wat roepen.

• Kijkonderzoek door een KNO-arts. Met zo'n lampje en camera, lekker diep kijken.
• Biopsie, daar kom je niet onderuit. Een stukje weefsel weghalen en onder de microscoop. Dat is de enige manier om zeker te zijn, hè?
• Scans, zoals een CT-scan of een MRI. Die maken plaatjes van binnen, om te zien hoe groot het is en of het zich heeft verspreid.

Het is gelukkig zeldzaam, dat dan weer wel. Maar ja, zeldzaam is nog steeds bestaand, toch? Als je het hebt, ben je er niet minder ziek door. En de behandelingen, die zijn intens. Operatie, bestraling, chemo. Zware kost allemaal. Jeetje. Ik moet echt stoppen met zo veel piekeren. Maar je wilt toch weten wat er speelt, als je lichaam raar doet. Is toch normaal? Ja, toch?