Is een mondelinge overeenkomst wettelijk?

De kracht van het woord: Is een mondelinge overeenkomst wettelijk bindend?

In een maatschappij die steeds meer draait om digitale handtekeningen en geformaliseerde contracten, is het makkelijk om de kracht van een simpel, mondeling akkoord te onderschatten. Maar is een mondelinge overeenkomst eigenlijk wel wettelijk bindend? Het korte antwoord is: ja, meestal wel. Echter, de praktische realiteit van een mondelinge afspraak verschilt aanzienlijk van een schriftelijke overeenkomst, met name op het gebied van bewijsvoering en afdwingbaarheid.

Een mondelinge overeenkomst komt tot stand op het moment dat er een aanbod is gedaan en dit onmiddellijk en ondubbelzinnig wordt aanvaard. Dit wederzijdse akkoord vormt de basis van de overeenkomst. Cruciaal hierbij is de onmiddellijke aanvaarding. Anders dan bij een schriftelijk contract, waar de aanvaarding op een later moment kan plaatsvinden, vervalt een mondeling aanbod meestal als het niet direct wordt geaccepteerd. De aanbieder is niet verplicht om zijn aanbod eindeloos open te houden. Wil een aanbod na een bepaalde tijd toch nog geaccepteerd worden, dan dient de aanbieder dit impliciet of expliciet opnieuw te doen.

Het grote verschil met een schriftelijke overeenkomst zit hem echter in de bewijsvoering. Bij een schriftelijk contract is het bewijs van de overeenkomst eenvoudig: het contract zelf. Bij een mondelinge overeenkomst is het bewijzen van de inhoud en het bestaan van de overeenkomst aanzienlijk moeilijker. Getuigenverklaringen, e-mailcorrespondentie (mits relevant en direct gerelateerd aan de overeenkomst), bankoverschrijvingen en andere vormen van bewijsmateriaal kunnen hierbij van belang zijn. De rechter zal alle beschikbare bewijzen zorgvuldig beoordelen om de feiten vast te stellen. De bewijslast rust op degene die zich beroept op de mondelinge overeenkomst.

De afdwingbaarheid van een mondelinge overeenkomst is dus afhankelijk van de mogelijkheid om het bestaan en de inhoud ervan te bewijzen. Hoe meer bewijsmateriaal beschikbaar is, hoe groter de kans op succesvolle afdwinging. Het ontbreken van schriftelijk bewijs maakt de zaak echter aanzienlijk complexer en risicovoller.

Kortom: hoewel een mondelinge overeenkomst wettelijk bindend kan zijn, raden we het sterk af om belangrijke overeenkomsten uitsluitend mondeling te regelen. Een schriftelijk contract biedt simpelweg meer zekerheid en duidelijkheid, en voorkomt potentiële conflicten en juridische problemen in de toekomst. Voor kleinere, minder belangrijke afspraken kan een mondelinge overeenkomst wellicht volstaan, maar wees u bewust van de risico’s en de moeilijkheden die gepaard kunnen gaan met het bewijzen ervan.