Wat mag je allemaal doen als helpende plus?

wat mag je allemaal doen als helpende plus overzicht

Het begrijpen van wat mag je allemaal doen als helpende plus biedt duidelijke voordelen voor de cliëntenzorg. Correcte uitvoering van deze taken voorkomt fouten en verhoogt de veiligheid op de werkvloer. Ontdek de specifieke bevoegdheden binnen deze functie om professioneel te handelen.

Wat mag je allemaal doen als helpende plus in de zorg?

Als helpende plus combineer je de dagelijkse ondersteuning van cliënten met een aantal specifieke verpleegtechnische basistaken. Je kernverantwoordelijkheid omvat de Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen (ADL), uitgebreid met het aanreiken van niet-risicovolle medicatie en eenvoudige zorgtaken onder supervisie van een verpleegkundige.

Toen ik net begon in deze rol, merkte ik dat de grens tussen wat wel en niet mag soms voor flink wat onzekerheid zorgt op de werkvloer. Het is absoluut geen kwestie van zomaar even handelingen overnemen. Je werkt altijd binnen de strikte kaders van de protocollen van je zorginstelling, waarbij de eindverantwoordelijkheid bij een hoger ingeschaalde collega ligt.

De toegestane taken en bevoegdheden van een helpende plus

De extra scholing bovenop je mbo niveau 2 diploma geeft je de formele bevoegdheid om complexere handelingen uit te voeren, mits je hiervoor ook daadwerkelijk bekwaam bent verklaard. Dit betekent dat je de actuele kennis en vaardigheden bezit. De belangrijkste aanvullende taken helpende plus in de praktijk zijn:

Medicatie aanreiken: Je mag klaargezette medicatie, zoals een baxterrol, tabletten of oogdruppels, overhandigen en toedienen aan de cliënt. Eenvoudige wondverzorging: Het reinigen en verbinden van oppervlakkige, niet-complexe wonden hoort bij je takenpakket helpende plus zorg. Steunkousen aantrekken: Je ondersteunt cliënten bij het aan- en uittrekken van therapeutisch elastische kousen, eventueel met hulpmiddelen. Vitale functies meten: Het opnemen van de bloeddruk, polsslag of temperatuur mag je zelfstandig uitvoeren.

Het toedienen van medicijnen is een van de meest kritische onderdelen van je dag. Uit evaluaties in zorginstellingen blijkt dat typefouten en verkeerde toedieningen aanzienlijk dalen wanneer zorgverleners ongestoord kunnen werken.^[1] Dit vertaalt zich direct naar een veilige omgeving voor de bewoners. Het herhalen van de check aan het bed is geen overbodige luxe - het redt simpelweg levens op de vroege ochtend.

Wat mag een helpende plus absoluut NIET doen?

Er is een scherpe juridische grens tussen jouw rol en die van een verzorgende ig of verpleegkundige. Zonder een officieel mbo niveau 3 diploma ben je niet bevoegd voor voorbehouden of hoog-risicovolle medische handelingen. Dit beschermt zowel de cliënt als jouzelf tegen medische incidenten.

De volgende handelingen vallen buiten jouw bevoegdheden helpende plus: 1. Medicatie klaarzetten of controleren: Je mag medicijnen alleen aanreiken als ze al door een apotheek of bevoegde collega zijn klaargezet. 2. Risicovolle medicatie toedienen: Denk hierbij aan complexe medicatie of het berekenen van specifieke doseringen. 3. Injecties geven: Het toedienen van onderhuidse of intramusculaire injecties is niet toegestaan. 4. Invasieve handelingen: Handelingen zoals katheteriseren of het inbrengen en controleren van sondevoeding mag je nooit uitvoeren. 5. Wonden beoordelen: Je mag een wond verzorgen, maar die klinische beoordeling of een wond infecteert, ligt bij de verpleegkundige.

In mijn tweede jaar als helpende plus stond ik een keer aan het bed bij een cliënt met een complexe, diepe doorligwond. De familie vroeg me vriendelijk of ik de wond even wilde behandelen met een speciale zalf. Hoe pijnlijk het ook voelt om op dat moment nee te moeten verkopen, het is de enige juiste beslissing. Het inschatten van wondgenezing vereist een diepere medische blik.

Het juridische kader: Bevoegd versus bekwaam

De Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG) bepaalt wie welke handelingen mag verrichten. Als helpende plus heb je geen BIG-registratie, wat betekent dat je handelingen altijd uitvoert in opdracht en onder de paraplu van de instelling. Het hebben van een certificaat maakt je bevoegd, maar je moet je elke dag afvragen of je ook bekwaam bent.

Een groot deel van de incidenten met medicatie in de thuiszorg en verpleeghuizen ontstaat door een gebrek aan focus of een onduidelijke overdracht.^[2] Je mag doen waar je voor geschoold bent, maar de praktijk is weerbarstig. Als een cliënt plotseling suf oogt, mag een helpende plus medicatie toedienen dan? Je signaleert de verandering en trekt direct aan de bel bij de verpleegkundige.

Vergelijking van bevoegdheden per zorgniveau

Om de grenzen van je functie goed te begrijpen, is het handig om te zien hoe de helpende plus zich verhoudt tot het reguliere niveau 2 en niveau 3.

Helpende (MBO Niveau 2)

- Niet bevoegd. Mag geen medicatie aanreiken of toedienen.

- Volledig bevoegd voor wassen, aankleden, voeden en huishoudelijke ondersteuning.

- Geen verpleegtechnische handelingen toegestaan.

- Werkt onder directe supervisie en volgt het opgestelde zorgplan.

Helpende Plus (MBO Niveau 2 + Certificaat)

- Bevoegd voor het aanreiken en toedienen van klaargezette, niet-risicovolle medicatie.

- Volledig bevoegd voor alle basistaken en persoonlijke verzorging.

- Lichte verpleegtechnische taken zoals bloeddruk meten en eenvoudige wondzorg.

- Werkt zelfstandiger op de route of afdeling, onder eindverantwoordelijkheid van niveau 3 of 4.

Verzorgende IG (MBO Niveau 3)

- Volledig bevoegd voor het klaarzetten, controleren en toedienen van alle medicatie.

- Bevoegd, maar focust in de praktijk meer op de coördinatie en complexere zorg.

- Bevoegd voor voorbehouden handelingen zoals injecteren, katheteriseren en wondbeoordeling.

- Stelt zorgplannen op, verdeelt taken en draagt de operationele verantwoordelijkheid.

De praktijk van Sanne in de thuiszorg

Sanne werkt als helpende plus bij een thuiszorgorganisatie in Utrecht. Ze merkte dat ze tijdens haar ochtendroute bij een cliënt met diabetes tegen haar grenzen aanliep toen de cliënt vroeg om de insuline klaar te maken vanwege trillende handen.

Haar eerste impuls was om te helpen, maar ze besefte dat het zelfstandig klaarzetten en injecteren van insuline strikt verboden is voor haar niveau. Het risico op een hypo bij een verkeerde dosering is simpelweg te groot.

In plaats van de handeling uit te voeren, controleerde ze de glucosewaarde (wat ze wel mag) en belde ze direct met de bereikbare verpleegkundige van het wijkteam voor spoedige ondersteuning op de route.

Binnen 20 minuten nam de verpleegkundige de injectie over. Sanne leerde dat haar signalerende rol van levensbelang is en dat vasthouden aan de functiegrenzen de cliënt beschermt tegen gevaarlijke fouten.