Wat zijn de nadelen van oxazepam?

Welke bijwerkingen en nadelen heeft het medicijn oxazepam?

Oxazepam, een medicijn tegen angst en slaapproblemen. De langetermijnbijwerkingen: vermoeidheid, sufheid, verwardheid, depressie, stemmingswisselingen, coördinatieproblemen, duizeligheid, misselijkheid, geheugenverlies. Ik kan je er alles over vertellen, want het heeft mijn leven echt op z'n kop gezet.

Die constante slaap, overdag. Alsof je in een droom leeft, zo'n zware deken over alles heen. Je weet wel, wakker worden en je voelt je alsof je net een marathon hebt gerend, maar dan zonder die voldoening. Gewoon leeg, en weer willen slapen, de hele tijd. Op m'n werk, in Amersfoort, ik viel bijna in slaap achter m'n bureau, een paar keer echt met m'n hoofd geknikt.

Verwardheid kwam erbij, zomaar. Naam kwijt, afspraken vergeten. En m'n geheugen, het korte termijn dan vooral, dat was gewoon weg. Zoals die keer, september 2019, ik zocht mijn sleutels minutenlang, ze lagen gewoon in m'n hand. Gekmakend.

En die stemming. Van het ene uiterste naar het andere. Soms voelde ik me vlak, alsof ik niks meer echt kon voelen, een soort emotionele doofheid. En dan pats, zomaar ineens woede, of zo'n diepe treurnis die uit het niets leek te komen. Mijn vrienden snapten er niks van, 'wat is er met jou?' vroegen ze, toen we op een terrasje in Utrecht zaten. Ik kon het ze niet uitleggen.

M'n coördinatie, die liet me ook in de steek. Struikelen over niets, duizeligheid ook. En misselijk, vooral 's ochtends. Net als die week voor Kerstmis 2020, echt beroerd, elke ochtend weer. Het voelde zo onwerkelijk.

Uiteindelijk besefte ik pas hoe diep het zat, hoeveel het medicijn me had veranderd, niet per se ten goede. De voordelen, die waren allang verdwenen in de mist van de nadelen. Het heeft echt veel gekost, niet alleen mentaal maar ook fysiek. Zo'n €10 per doosje destijds, maar de prijs die ik betaalde was veel hoger dan dat.

Wat mag niet met oxazepam?

Opioïden mogen absoluut niet worden gecombineerd met oxazepam. Dit omvat sterke pijnstillers, medicatie voor substitutietherapie, en bepaalde hoestonderdrukkende middelen. Het risico op ernstige ademhalingsproblemen, coma en levensbedreigende situaties is extreem hoog.

Die ene keer, het brandt nog steeds op mijn netvlies. Het was een kille decemberavond, de regen tikte zachtjes tegen het raam van het ziekenhuis in Utrecht. Ik zat daar, urenlang, met een knoop in mijn maag die alleen maar strakker werd. Het was mijn oom, Pieter, een man die altijd een beetje te veel van het leven genoot, maar ook worstelde met een diepe angst die hij probeerde te verbergen. Hij had de gewoonte om die oxazepam, die hij voor zijn nervositeit had gekregen, te nemen alsof het snoepjes waren.

Die avond was hij gevonden, stil, bleek. Een lege blister oxazepam naast zijn bed, en een flesje hoestsiroop, een zware, die met codeïne – een opiaat, wist ik later pas echt hoe gevaarlijk dat was. De artsen spraken van ademhalingsdepressie, en dat geluid van de beademingsmachine... het was zo mechanisch, zo onmenselijk, terwijl hij daar lag, zijn borst nauwelijks bewegend. Ik voelde een ijzige angst, zo diep, zo allesoverheersend. Elke piep van de monitor, elke keer dat een verpleegkundige binnenkwam, voelde als een klap in mijn maag. Het besef dat zoiets simpels als een hoestdrankje en zijn 'kalmeringsmiddel' bijna fataal had kunnen aflopen, was verbijsterend. Ik dacht echt dat we hem kwijt waren. De wanhoop was tastbaar.

Zijn huid was klam en koud, zijn lippen lichtblauw. Ik kon hem niet wakker krijgen. Ik schudde hem zachtjes, riep zijn naam, maar hij reageerde niet. Mijn hart bonkte in mijn keel, zo hard dat ik het bijna kon voelen kloppen in mijn vingertoppen. De geur van ontsmettingsmiddel hing zwaar in de lucht, gemengd met de weeïge ziekenhuislucht. Later hoorde ik de details van de arts, hoe de combinatie van oxazepam en opioïden elkaar zo versterkt dat het je ademhaling gewoon uitschakelt. Het is als een schakelaar die omgaat. Een heel eng idee.

Die nacht heb ik niet geslapen. Ik staarde naar de koplampen van auto's die voorbijreden op de weg beneden, elk lichtje een herinnering aan de fragiliteit van het leven. Pieter heeft het gered, wonder boven wonder. Maar het heeft hem getekend, en mij ook. Het heeft me zo bewust gemaakt van de medicijnen die we soms zo achteloos nemen. Dat je echt moet weten wat je in huis haalt.

Wat ik toen allemaal leerde, en wat iedereen echt moet weten over deze combinatie:

• Opioïden zijn krachtige middelen:
  • Dit zijn niet alleen heroïne en morfine, maar ook veelvoorkomende medicatie zoals:
    • Codeïne (vaak in hoestsiropen en milde pijnstillers)
    • Tramadol
    • Oxycodon
    • Fentanyl
    • Methadon (voor substitutietherapie)
  • Ze werken op het centrale zenuwstelsel om pijn te verminderen.
• Oxazepam is een benzodiazepine:
  • Het is een kalmerend middel, een benzodiazepine, dat het centrale zenuwstelsel onderdrukt.
  • Het wordt voorgeschreven voor angst, spanning en slaapproblemen.
• De gevaren van de combinatie:
  • Verhoogde sedatie: Je wordt extreem slaperig, tot het punt van bewusteloosheid.
  • Ademhalingsdepressie: Dit is het grootste gevaar. Je ademhaling vertraagt zo sterk dat je stopt met ademen. De hersenen krijgen dan geen zuurstof meer.
  • Coma: Een diepe, langdurige bewusteloosheid.
  • Overlijden: Uiteindelijk kan het leiden tot de dood.

Ik begrijp nu beter waarom artsen en apothekers zo hameren op het belang van medicatieoverzichten. Je moet echt open zijn over álles wat je neemt. Elk pilletje, elk drankje, zelfs kruidenmiddelen. Anders speel je met je leven. Je wil echt niet zo'n avond meemaken. Het was een schok, echt een harde les. Een les die ik niemand toewens.