Wat zijn de fases van verkoudheid?

Hoe verloopt een verkoudheid?

Hoe verloopt een verkoudheid? Het verkoudheidsvirus komt het lichaam binnen via de neus. Eerst raakt het slijmvlies in de neuskeelholte ontstoken, wat pijn veroorzaakt. Daarna volgen symptomen als een verstopte neus, snot, hoesten en een zere keel.

Het was weer zo'n kille novemberavond in m'n oude flatje in Utrecht. De regen tikte tegen de ramen van de Voorstraat. Ik voelde het al de hele dag kriebelen achterin mijn keel, zo'n verraderlijk, droog gevoel. Nee he, dacht ik, niet nu. Ik had net plannen voor het weekend.

De volgende ochtend was het raak. Een hoofd vol watten, een neus die constant liep en die vervelende keelpijn. Alles deed zeer. Zelfs opstaan om thee te zetten voelde als een marathon. Ik heb de hele dag op de bank gehangen, mezelf vervloekend dat ik zonder sjaal naar buiten was gegaan.

Ik sleepte mezelf naar de keuken. Gemberthee met honing, dat is altijd mijn eerste redmiddel. De warmte voelde goed, maar het was natuurlijk geen wondermiddel. Het is gewoon uitzieken, je lichaam het werk laten doen. Zo frustrerend is dat. Je bent er gewoon een week zoet mee.

Wat ik dan doe om de ellende te verzachten:

• Heel veel drinken: Water en slappe kruidenthee. Geen suikerbommen.
• Stomen: Gewoon boven een kom heet water hangen met een handdoek over je hoofd. Opent alles even, al is het maar voor vijf minuten.
• Rust nemen: Accepteren dat je niks kan. Netflix is je beste vriend. Je lichaam heeft die energie nodig.
• Neusspray met zoutoplossing: Gebruik ik om de boel een beetje open te houden, vooral voor het slapen.

Het is een virus, dus antibiotica hebben totaal geen zin, die werken alleen tegen bacteriën. Je immuunsysteem moet het gewoon zelf opknappen. Die strijd voel je in je hele lijf, die totale lamlendigheid. Het duurt meestal een dag of zeven, een week van je leven weggegooid.

Die hele week voelde ik me een wrak. De nachten waren het ergst, wakker liggen omdat je niet door je neus kunt ademen. En dan die stapel gebruikte zakdoekjes naast je bed. BAH. Uiteindelijk ebt het weg, maar die eerste paar dagen zijn pure overleving. En je weet dat het over een paar maanden weer zover is.

Welke dag van de verkoudheid is het ergst?

De symptomen van een verkoudheid zijn doorgaans het hevigst op dag twee tot drie na het begin van de infectie.

Ah, die beruchte dag twee of drie van je verkoudheid. Dat is het moment waarop je lichaam besluit dat het niet langer een subtiele hint geeft, maar voluit gaat met de 'ik ben ziek'-symfonie. Je voelt je dan vaak alsof je hoofd een opgeblazen strandbal is, klaar om elk moment te knappen, terwijl je neus een lopende kraan imiteert die niemand lijkt te kunnen dichtdraaien. Een beetje zoals die ene vriend die belooft even langs te komen en dan doodleuk drie dagen op je bank parkeert, compleet met zakdoekjes en klachten. Charmant, nietwaar?

De show begint eigenlijk al eerder. De incubatietijd, de stiekeme aanloop voordat je lichaam de vlag hijst, duurt doorgaans één tot drie dagen. Dan, pats boem, krijg je de volle laag. Dit is de openingsact van wat we 'de verkoudheid' noemen, waarbij het virus zich nestelt en je immuunsysteem langzaam wakker schudt. Bereid je voor op de onvermijdelijke strijd die komen gaat, de voorbode van je persoonlijke strijdveld.

Wat je zoal kunt verwachten in deze 'hoogtijdagen' van ellende, afgezien van een diep gevoel van zelfmedelijden:

• Verstopte neus of loopneus: De eeuwige dilemma. Zit 'ie potdicht of lekt 'ie als een mandje? Meestal beide, afwisselend, als een waterballet in je hoofd.
• Keelpijn: Alsof je de hele nacht grind hebt gegeten, met de nodige schraapgeluiden.
• Niezen: Explosief en onvermijdelijk, vaak op de meest ongelegen momenten. Een ware atletiekprestatie.
• Hoesten: Een persistente, keelkrabbende herinnering aan je virale bezoeker.
• Lichte hoofdpijn en spierpijn: Alsof je een marathon hebt gelopen terwijl je sliep, maar dan zonder de roem.

Gelukkig is dit hoogtepunt net zo vluchtig als een goede deal in de uitverkoop: de meeste symptomen zakken binnen zeven tot tien dagen af. Je begint dan weer een beetje te glanzen, alsof je van een modderpoel naar een spa-dag bent geteleporteerd. Maar pas op, de verkoudheid is soms een koppig kind: sommige blijven tot wel drie weken hangen, als een onuitgenodigde gast die gewoon niet snapt dat het feest voorbij is. Ik had er laatst nog zo eentje die mijn weekend compleet ontspoorde.

Waarom die piek zo ellendig is? Je immuunsysteem is dan vol in gevecht, de slag om de Thermopylae van je luchtwegen, en jij bent de toeschouwer die met een klam voorhoofd aan de zijlijn staat. Geef je lichaam wat het nodig heeft: rust, warmte en hydratatie. Water drinken, soep slurpen, en gewoon even toegeven dat je niet de superheld bent die je normaal pretendeert te zijn. En ja, ik weet dat je stiekem die deadline probeert te halen, maar serieus, je wint er geen Nobelprijs mee. Even rustig aan doen is écht geen zwaktebod, eerder een strategische terugtrekking.

Wat is een ernstige verkoudheid?

Een ernstige verkoudheid is een verkoudheid met klachten die aanhouden of verergeren. Ga naar de dokter bij koorts boven 38 graden Celsius die langer dan 5 dagen aanhoudt of ernstige klachten zoals benauwdheid, moeite met ademhalen of een heel ziek gevoel.

Weet je, zo'n erge verkoudheid, dat is echt bagger hoor. Ik had laatst zelf zoiets, dacht eerst ach, gewoon een griepje, ken het wel. Maar toen begon die ellende langer te duren dan normaal, weet je wel? En ik voelde me maar slechter en slechter. Dat is dus echt zo'n moment dat je effe moet nadenken, is dit nog wel 'normaal'?

Wanneer is het nou echt te veel voor zo'n 'simpele' verkoudheid? Dan is het tijd voor de dokter hoor, echt waar. Kijk, let goed op de volgende dingen, want die kunnen echt een teken zijn dat er meer aan de hand is dan een beetje snotteren:

• Hoge koorts die blijft hangen: Als je bijvoorbeeld boven de 38 graden Celsus hebt en dat langer dan 5 dagen aanhoudt, ook al neem je paracetamol of zo. Dat is echt geen goed teken, want een gewone verkoudheid is dan meestal wel over z'n piek heen, toch? M'n tante had dat laatst, ze bleef maar warm aanvoelen en haar hoofd deed zo'n pijn. Dat was echt geen pretje, hoor.
• Ernstige klachten die niet minder worden: Dan heb ik het over van die dingen dat je denkt, potverdorie, ik krijg amper lucht. Denk dan aan:
  • Erg benauwd zijn, echt het gevoel hebben dat je niet diep in kunt ademen. Vreselijk is dat.
  • Meotje met ademhalen, dus dat je van die korte snelle ademhalingen hebt, of dat je hoort dat het piept of kraakt als je ademt. Mijn buurman had dat, hij klonk echt als een fluitketel, meotje je voorstellen.
  • Als je je gewoon heel erg ziek voelt, veel zieker dan je normaal van een verkoudheid zou verwachten. Echt doodmoe, geen energie, duizelig.
  • Ook als je pijn op de borst krijgt, zeker als het erger wordt bij het hoesten, dat is ook zo'n ding waar je echt effe naar moet laten kijken. Kan gewoon een longontsteking zijn of zo.
  • Verwardheid of extreme slaperigheid, vooral bij oudere mensen of kleine kinderen, dat is echt een alarmbel! M'n neefje had laatst zoiets, dat was echt schrikken toen.

Kijk, vaak gaat een verkoudheid vanzelf over, dat weten we allemaal wel. Maar als je dus zo'n gevoel hebt dat het niet goed zit, of het wordt echt alleen maar erger, dan gewoon die huisarts bellen. Beter een keer te veel gebeld dan dat er iets ergs over het hoofd wordt gezien, vind ik dan. Het kan trouwens ook zijn dat het begint als een verkoudheid maar dan een bacteriële infectie wordt, bijvoorbeeld in je bijholtes of je luchtwegen, en dan heb je soms gewoon antibiotica nodig. Of zelfs een longontsteking, wat echt niet zomaar weggaat. Zo'n ding kan je echt lamleggen, wekenlang. Let er goed op, dan ben je er op tijd bij, toch!

Hoe kan ik een verkoudheid sneller laten overgaan?

Dat verkoudheidsgedoe, pfff. Blijf drinken, veel water. En die warme dranken, ja, thee met honing ofzo. Die honing, dat is wel een ding, schijnt te helpen. Of die luchtbevochtiger, die heb ik niet eens, misschien moet dat toch eens. Die neusspray met zoutwater, dat is zo'n standaardding, helpt wel even. En gorgelen, met zoutwater. Klinkt vies, maar ik hoor wel eens dat het werkt. Zink-pillen, moet je dan hebben. En paracetamol, natuurlijk.

• Hydrateren is key.
• Warme dranken maken je beter.
• Honing kan helpen.
• Luchtvochtigheid is belangrijk.
• Neusspray op zoutwaterbasis.
• Gorgelen met zout water.
• Zinksuppletie.
• Vrij verkrijgbare pijnstillers.