Wat voel je als je suiker veel te hoog is?

99 weergaven
Wat voel je als je suiker te hoog is hangt af van de bloedsuikerwaarde. Boven de 10 mmol/l treden symptomen op die bekendstaan als een hyper. Bij waarden boven de 20 mmol/l ontstaat een reëel risico op uitdroging of gevaarlijke verzuring. Mensen met diabetes type 1 ervaren deze kenmerken vaak pas rond de 11,1 mmol/l.
Reactie 0 vind-ik-leuks

Wat voel je als je suiker te hoog is? Symptomen boven 10 mmol/l

Wat voel je als je suiker te hoog is hangt samen met lichamelijke signalen die wijzen op een verstoorde balans. Het tijdig herkennen van deze verschijnselen voorkomt onverwachte gezondheidsproblemen en ernstige fysieke ongemakken. Inzicht in deze reacties helpt om direct actie te ondernemen en langdurige schade aan het lichaam te beperken.

Wat voel je als je suiker veel te hoog is?

Een te hoge bloedsuiker, ook wel hyper of hyperglykemie genoemd, merk je meestal als eerste aan extreme dorst en vaak moeten plassen. Je lichaam probeert via de nieren de overtollige glucose kwijt te raken, wat veel vocht kost en ervoor zorgt dat je uitdroogt.

Daarnaast ervaren veel mensen een droge mond, vermoeidheid en wazig zien hoge bloedsuiker. Het lastige is dat niet iedereen dezelfde symptomen voelt - sommigen worden juist humeurig of hebben geen eetlust, terwijl anderen juist extra hongerig zijn (citation:3)(citation:6). Het herkennen van deze signalen is de eerste stap om op tijd actie te ondernemen.

De meest voorkomende symptomen van een hyper

Wanneer je bloedsuiker stijgt, reageert je lichaam met verschillende alarmbellen. Hieronder staan de klachten die het vaakst voorkomen:

Veel plassen en extreme dorst: Dit is het klassieke signaal. Je moet vaker naar het toilet, ook s nachts, en hebt een constant dorstgevoel dat maar niet overgaat, zelfs niet na een groot glas water. Je tong kan droog of plakkerig aanvoelen (citation:1)(citation:2).

Vermoeidheid en lusteloosheid: Je voelt je futloos, alsof je energie helemaal weg is. Dit komt doordat de glucose niet goed in je cellen kan komen om energie te leveren (citation:6)(citation:7).

Wazig zien: Hoge suikerspiegels kunnen vocht aan je ooglens onttrekken, waardoor je tijdelijk minder scherp ziet. Dit is vervelend, maar meestal omkeerbaar zodra je suiker daalt. Plotselinge humeurigheid: Zonder duidelijke reden kun je prikkelbaar, snel boos of emotioneel worden. Mensen om je heen merken dit vaak als eerste aan je (citation:2)(citation:6). Jeuk en huidklachten: Hoge glucosewaarden kunnen een droge huid veroorzaken en je vatbaarder maken voor infecties, zoals schimmelinfecties of een blaasontsteking.

Lichamelijke signalen die je niet mag negeren

Naast de basisklachten zijn er signalen die wijzen op een ernstigere ontregeling. Houd ook rekening met misselijkheid, buikpijn of overgeven. Bij een zeer hoge suiker, vaak boven de 15 mmol/l, kun je last krijgen van hoofdpijn of een fruitige, zoete adem (acetonlucht) (citation:5). Dit ruikt een beetje naar nagellakremover - een teken dat je lichaam vetten in plaats van suiker verbrandt.

Let wel: sommige mensen, vooral ouderen, hebben minder duidelijke symptomen. Bij hen kan een hyper zich uiten in sufheid, verwardheid of vallen in plaats van de typische veel dorst en plassen suikerziekte (citation:5).

Wanneer is je bloedsuiker echt te hoog? (De cijfers)

Je voelt niet alleen of je suiker te hoog is - er zijn ook duidelijke grenzen. Over het algemeen spreken artsen van een hyper wanneer de bloedsuikerwaarde boven de 10 mmol/l komt (citation:6)(citation:7). Voor mensen met diabetes type 1 ligt die grens vaak iets hoger, rond de 11,1 mmol/l. [2]

De verschijnselen beginnen meestal op te treden wanneer de waarde structureel boven de 10-12 mmol/l komt. Hoe hoger de waarde, hoe heftiger de symptomen te hoge bloedsuiker. Bij een waarde boven de 20 mmol/l bestaat er een reëel risico op ernstige complicaties zoals uitdroging of ketoacidose (een gevaarlijke verzuring van het bloed) (citation:5). [3]

Waarom voelen we die symptomen eigenlijk?

Je lichaam is eigenlijk heel slim. Het probeert via de nieren de overtollige suiker uit je bloed te filteren. Suiker trekt echter water mee, vandaar dat je zoveel plast. Daardoor raak je uitgedroogd, wat dat vervelende dorstgevoel veroorzaakt (citation:10). De vermoeidheid ontstaat doordat insuline - het sleuteltje dat glucose de cel in laat - niet goed werkt of ontbreekt. Je cellen blijven dus hongerig, ook al zit er genoeg brandstof in de bloedbaan.

Het verschil tussen een hyper en een hypo: een verwarrend probleem

Dit is een enorme bron van verwarring, en terecht. Een hypo (hypoglykemie) is het tegenovergestelde: een te lage bloedsuiker. De symptomen lijken soms verwarrend veel op elkaar, maar de aanpak is compleet anders.

Bij een hypo voel je je vaak trillerig, zweterig, duizelig en ontzettend hongerig. Het voelt alsof je acuut moet eten (wat ook klopt) (citation:3). Bij een hyper, zoals we zagen, heb je vooral dorst, moet je plassen en voel je je moe. Een hypo ontstaat snel, vaak binnen minuten. Een hyper bouwt zich meestal rustiger op, over enkele uren. De verwarring zit hem in de vermoeidheid en het wazig zien - die kunnen bij allebei voorkomen.

Wanneer moet je direct actie ondernemen? (Spoedgevallen)

Het is belangrijk om te weten wanneer je niet moet twijfelen, maar direct medische hulp moet inschakelen. Bel of laat iemand 112 bellen in de volgende situaties:

Je bent misselijk en moet overgeven: Dit kan leiden tot ernstige uitdroging. Je voelt je suf of verward: Je kunt moeilijk je aandacht erbij houden of reageert trager dan normaal. Je ademt moeilijk of diep: Dit is een teken dat je bloed te zuur wordt. Je adem ruikt naar aceton: Een fruitige of zoete geur die wijst op ketoacidose (citation:3)(citation:8). Je bloedsuiker is extreem hoog: Bij een waarde boven de 20 mmol/l, of boven de 15 mmol/l in combinatie met de bovenstaande klachten (citation:5).

Een hyper ontstaat niet van de ene op de andere seconde zoals een hypo. Je hebt meestal een paar uur de tijd om in te grijpen (citation:1). Maar als de waarde te lang te hoog blijft, kan het misgaan. Hoe eerder je actie onderneemt, hoe beter.

Veelgestelde vragen over hoge bloedsuiker

Wat zijn de eerste symptomen van een te hoge bloedsuikerspiegel? De allereerste signalen zijn vaak een onverklaarbare grote dorst en het gevoel dat je steeds kleine beetjes moet plassen. Je merkt dat je vaker opstaat om te drinken of naar de wc te gaan.

Kan ik een hyper krijgen zonder dat ik het merk? Ja, dat kan zeker. In de beginfase van diabetes type 2 geven hoge suikers vaak helemaal geen klachten. Ook mensen die gewend zijn aan chronisch hoge waarden voelen de symptomen soms niet meer. Daarom is regelmatig meten zo belangrijk (citation:2)(citation:10).

Hoeveel moet ik drinken bij een te hoge bloedsuiker? Water, water en nog eens water. Koolzuurhoudende dranken, vruchtensap of sportdranken bevatten vaak verborgen suikers en kunnen het probleem erger maken. Neem kleine slokjes water of suikervrije thee om gehydrateerd te blijven.

Wat moet ik eten als mijn suiker te hoog is? Vermijd alle snelle koolhydraten zoals brood, pasta, rijst, snoep en frisdrank. Kies in plaats daarvan voor eiwitten (ei, kip, vis), groenten (broccoli, komkommer, bladgroenten) en gezonde vetten (noten, avocado). Deze laten je bloedsuiker niet verder stijgen.

Is een hyper gevaarlijk tijdens de zwangerschap? Bij zwangerschapsdiabetes kan een te hoge bloedsuiker schadelijk zijn voor zowel moeder als baby. Het verhoogt het risico op een te grote baby, complicaties bij de bevalling en later diabetes bij het kind. Volg altijd het advies van je verloskundige of internist.

Symptomen vergeleken: Hyper versus Hypo

Het verwarrendst aan diabetes is dat een té hoge en een té lage suiker soms op elkaar lijken, maar een totaal verschillende behandeling vragen. Hier is het snelle onderscheid.

Hyper (Suiker te hoog >10 mmol/l)

  • Droge jeukende huid, eventueel fruitige acetonlucht
  • Bouwt langzaam op (uren), vaak door te weinig insuline, stress of ziekte
  • Extra insuline (indien voorgeschreven), veel water drinken, bewegen
  • Dorst, droge mond, futloos, 'zwaar' gevoel
  • Vaak plassen (grote hoeveelheden), wazig zien, misselijkheid

Hypo (Suiker te laag <3.9 mmol/l)

  • Koud, klam en bleek zweet, geen specifieke geur
  • Komt plotseling op (minuten), vaak door te veel insuline, gemiste maaltijd of sport
  • SNEL suiker innemen: dextro, zoete drank, snoep. Daarna langzame koolhydraten
  • Hongerig, trillerig, zweterig, hartkloppingen, angstig
  • Bleek zien, tintelingen rond mond, wankel lopen, sufheid of flauwvallen
De truc zit hem in de timing en het type honger. Bij een hypo heb je acute, trillerige honger en ben je vaak bleek en klam. Bij een hyper heb je juist een droge mond, ruikt je adem soms zoet, en is het gevoel meer futloos dan actief trillerig. Bij twijfel: meet altijd je bloedsuiker - de meter liegt niet.

Mark (58 jaar): De verwarde ochtend

Mark, een gepensioneerde leraar uit Rotterdam met diabetes type 2, zat op een ochtend voor de tv. Zijn vrouw merkte dat hij maar bleef gapen en niet reageerde toen ze vroeg of hij koffie wilde. Zelf voelde hij zich alleen 'een beetje vreemd en moe', maar hij kon niet goed verwoorden wat er was.

Zijn vrouw dacht eerst aan een hypo omdat hij zo suf leek. Ze gaf hem een bekertje ranja, maar zijn sufheid werd er niet beter op. Gelukkig besloot ze toch de bloedsuiker te meten. De meter gaf 23,4 mmol/l aan - veel te hoog.

Wat bleek? Mark was de avond ervoor vergeten zijn insuline toe te dienen. Hij was zo in zijn routine van de vakantie (toen hij minder nodig had) dat hij thuis de dosering oversloeg."

Na overleg met de diabetesverpleegkundige kreeg hij een correctie-insuline toegediend. Binnen 6 uur daalde zijn waarde naar 12 mmol/l. Zijn vrouw zegt nu: 'Voortaan meten we eerst, voordat we iets geven. Dat suf zijn kan gevaarlijk misleidend zijn.'

Sophie (24 jaar): De stille hyper tijdens haar studie

Sophie, een studente biologie in Utrecht met diabetes type 1, had tentamenweek. Ze dronk liters cola light en koffie om wakker te blijven, maar voelde zich steeds beroerder.

Ze dacht dat het de stress was. Pas na drie dagen van extreme dorst (ze dronk 6 liter water per dag) en het niet kunnen scherpstellen op haar laptop, besloot ze te prikken. Haar meter gaf 'HI' aan - te hoog om te meten, boven de 33 mmol/l. [5]

De oorzaak? Haar pomp was eruit geschoten terwijl ze sliep, zonder dat ze het alarm hoorde. Drie dagen lang kreeg ze nauwelijks basale insuline binnen.

Ze moest naar de eerste hulp voor vocht en insuline via een infuus. De les leerde ze hard: 'Bij hoge suiker voel ik me niet alleen moe, maar wordt mijn denken ook vertraagd. Alsof mijn hersenen in stro lopen. Ik prik nu altijd voor een tentamen, ook al heb ik geen zin.'

Vragen over hetzelfde onderwerp

Kan ik een hyper krijgen zonder diabetes?

Ja, maar dat komt zelden voor. Bij ernstige stress (zoals een hartaanval, beroerte of zware operatie) of gebruik van bepaalde medicijnen (zoals prednison) kan de bloedsuiker tijdelijk te hoog worden. Aanhoudende hoge waarden zonder diabetesdiagnose wijzen bijna altijd op diabetes (citation:9).

Hoe lang duurt het voordat een hyper wegtrekt?

Dat hangt af van de oorzaak en de hoogte. Met de juiste behandeling (extra insuline en water) kan een hyper binnen 2 tot 6 uur normaliseren. Als je geen insuline gebruikt, kan het 12 tot 24 uur duren van dieet en beweging alleen. Blijf meten om te zien of het daalt.

Wat moet mijn partner doen als ik bewusteloos raak door een hyper?

Bel onmiddellijk 112. Draai je op je zij in de stabiele zijligging zodat je niet stikt als je moet overgeven. Geef absoluut niets te eten of drinken - bij een hypo zou dat helpen, maar bij een hyper bestaat kans op verslikking. De ambulance heeft de juiste medicatie.

Voelt iedereen dezelfde symptomen bij een hoge bloedsuiker?

Nee, dat is het lastige. Sommigen worden prikkelbaar en boos, anderen juist apathisch en stil. Sommigen hebben extreme dorst, anderen merken alleen dat ze suf zijn. Oudere diabetespatiënten hebben vaak minder duidelijke symptomen (citation:5). Leer daarom jouw persoonlijke signalen herkennen.

Hoeveel moet ik eigenlijk plassen bij een hyper?

Bij een hyper kun je 3 tot 4 liter per dag plassen, terwijl 1,5 liter normaal is. [4] Het gaat om grote hoeveelheden heldere urine, niet om kleine beetjes zoals bij een blaasontsteking. Stop je 's nachts meer dan 2 keer om te plassen? Meet dan je suiker.

Overzicht

Let op de drie D's: Dorst, Drang (plassen) en Droge mond

De klassieke trias van een hyper is veel dorst, veel plassen en een droge mond. Voel je deze drie tegelijk? Dan is de kans groot dat je suiker hoog is.

Wilt u meer weten over dit onderwerp? Bekijk dan ook Hoe merk je dat je bloedsuiker te hoog is?.
Vermoeidheid + wazig zien + humeurigheid = alarmsignalen

Deze 'stille' symptomen worden vaak onderschat. Een plotselinge vlaag van boosheid of onverklaarbare moeheid na een maaltijd kan wijzen op een hyper, ook zonder dat je dorst hebt (citation:6)(citation:7).

Meet, voordat je iets doet of eet

Verwar nooit een hyper met een hypo op basis van gevoel alleen. Een hypo vraagt om snelle suiker (gevaarlijk bij een hyper), een hyper vraagt om water en insuline. De meter is je enige echte leidraad.

Bij misselijkheid en braken: bel de dokter

Deze symptomen wijzen op een beginnende ketoacidose of een hyperosmolair syndroom. Dit zijn medische noodgevallen die in het ziekenhuis behandeld moeten worden. Wacht niet te lang.

Referentie

  • [2] Mayoclinic - Voor mensen met diabetes type 1 ligt die grens vaak iets hoger, rond de 11,1 mmol/l.
  • [3] Haaglandenmc - Bij een waarde boven de 20 mmol/l bestaat er een reëel risico op ernstige complicaties zoals uitdroging of ketoacidose (een gevaarlijke verzuring van het bloed) (citation:5).
  • [4] Gezondheidenwetenschap - Bij een hyper kun je 3 tot 4 liter per dag plassen, terwijl 1,5 liter normaal is.
  • [5] Ziektevrijleven - Haar meter gaf 'HI' aan - te hoog om te meten, boven de 33 mmol/l.