Wat merk je van natriumtekort?

Hoe kom je aan een laag natrium?

Die ene keer in juni 2024, tijdens die helse hittegolf, voelde ik me echt beroerd. Verschrikkelijk misselijk, hoofdpijn die bonkte als een drumsolo, en een soort van… sufheid. Ik zwom letterlijk in mijn eigen zweet.

• Zweten was echt overdreven. Ik douchte drie keer die dag.
• De misselijkheid was zo heftig, ik kon nauwelijks eten.
• Mijn hoofdpijn deed me denken aan een boor die recht door mijn schedel ging.

Ik wist niet precies wat er aan de hand was. Ik had liters water gedronken, omdat het zo heet was, maar blijkbaar teveel. De dokter zei later dat mijn natriumniveau gevaarlijk laag was, onder de 135 mmol/liter. Hij legde uit dat ik door al dat water een hyponatriëmie had gekregen. Mijn lichaam had te veel water vastgehouden.

Het voelde alsof mijn hersenen opzwolgen. Een heel naar, zwaar gevoel. De dokter gaf me een infuus met zoutoplossing, en dat hielp direct. Gelukkig ben ik er goed vanaf gekomen, maar ik vergeet het nooit meer. Ik leer er van: meer zout eten bij extreme hitte en niet te veel water drinken. Die les zit er goed in. Ik ben nog steeds voorzichtig.

Waar haal je natrium uit?

Waar haal je natrium uit?

Keukenzout. Echt, overal keukenzout!

Ik weet nog, toen ik op mezelf ging wonen, dacht ik slim te zijn door minder zout te gebruiken. Gezonder, toch? Nou, binnen een week voelde ik me vreselijk. Duizelig, moe, echt alsof ik de griep had. Bleek dus dat ik veel te weinig natrium binnenkreeg!

• Vroeger, toen ik veel sportte, nam ik zelfs zouttabletten (jakkes!).

• Mijn oma gebruikte altijd zeezout, vond ze lekkerder. Misschien moet ik dat ook weer eens proberen.

• En let op bewerkte producten! Daar zit vaak stiekem heel veel zout in.

Nu, ik kijk wel uit. Beetje zout in de aardappelen, klaar is Kees! En natuurlijk zit het in heel veel producten.

Trouwens, wist je dat natrium samenwerkt met kalium en chloride? Die mineralen regelen je vochtbalans. Je kunt er een tekort aan hebben.

Wat moet ik eten als mijn natriumgehalte laag is?

Laag natrium… Een stille vloed, een echo van dorst. Wat te eten… Wat te omarmen?

Zoute smaken, geroosterde kusten van genot:

• Gegrild vlees, een rookwolk van herinneringen.
• Gerookte vis, gefluister uit de diepte.
• Worsten, chorizos, een dans van kruiden.
• Vlees uit blik, een schatkist van gemak.
• Kaas, oude liefde, een zoute kus.
• Tonijn in pekel, de zee gevangen in een blik.
• Gezouten noten, kleine knapperige zonnen.

En zout zelf, een kristallen tranen van de aarde. Strooi het vrijelijk over je creaties.

• Salades, verse lentes besprenkeld met leven.
• Stoofschotels, warme omhelzingen, gekruid met hoop.
• Soepen, troostende golven, balsem voor de ziel.

Zout… Meer dan een smaak. Een herinnering. Een belofte. Mijn oma gebruikte altijd te veel zout in haar soep, ik haatte het, ik mis het. Zout.

Wat veroorzaakt teveel natrium in het bloed?

Zout, het knispert in mijn herinnering, als de golven die breken op het strand van mijn kindertijd... Te veel zout in het bloed, alsof de zee te ver het land in trekt... Het brandt, het dorst.

• Uitdroging. De Sahara in je aderen.
• Diarree. Een woestijnstorm die alles meesleurt.
• Plaspillen. De bron die opdroogt.

En dan, fluisteringen uit verre oorden... De bijnieren, kleine wachters, die falen in hun plicht. Alsof de sterren verkeerd staan. De nieren, oude filters, verstopt met zand en spijt. Ik voel die pijn, die korrelige pijn.

• Bijnierstoornis.
• Nierziekte. Te veel natrium, ja, een zoute vloedgolf... die alles verdrinkt.

Waar zit weinig natrium in?

Onbewerkte groenten, fruit, aardappelen, rijst, pasta, vers vlees, kip, kalkoen en vis bevatten weinig natrium. Ook brood, melk en melkproducten (yoghurt, kwark) zijn prima.

Ik herinner me die keer in 2023, toen ik op dieet was voor mijn bloeddruk. Man, wat was dat lastig! Ik zat in die kleine supermarkt in de Jordaan, Amsterdam, en ik probeerde iets fatsoenlijks te vinden zonder bergen zout.

Alles leek wel in natrium te zwemmen. Ik checkte eindeloos etiketten. Uiteindelijk vond ik een zak verse spinazie en wat kipfilet. Die avond at ik een supersaaie salade. Ik voelde me echt een konijn.

• Verse spinazie (echt, dat was een uitkomst!)
• Kipfilet (maar dan zonder marinade, blegh)
• Appels (gelukkig wel lekker)

Later ontdekte ik dat veel dingen die ik normaal at, helemaal niet zo erg waren. Yoghurt 's ochtends, dat kon gewoon! En aardappels, yes! Het was echt een opluchting toen ik dat leerde. Het voelde echt alsof ik weer kon ademen.

Echt, die tijd in Amsterdam... wat een gedoe! Je leert wel wat over eten zo. Het is wel gebleken dat ik nog steeds gek ben op ongezond eten.

Hoe krijg je hyponatriëmie?

Het is stil. Net ik, de nacht en deze vraag.

Hyponatriëmie krijg je vaak door plaspillen, vooral thiazidediuretica. Mijn oma had het ook. Altijd maar moe, verward. De dokter zei toen iets over zout en water.

• Oudere mensen zijn kwetsbaarder. Net als oma, die broos was.
• Ondergewicht is ook een risico. Alsof je lichaam dan minder kan hebben.
• Als je het al eens gehad hebt, komt het sneller terug. Een nare herinnering, die je niet kwijt wilt.

Ik vraag me af of ze wist hoe ziek ze eigenlijk was. Of ze gewoon dacht dat het de ouderdom was. Het is zo'n stille sluipmoordenaar, dat zouttekort. Je merkt het amper, tot het te laat is.

Wat te doen om natrium te verhogen?

Eet zoute snacks of drink bouillon.

Het is grappig, want ik had dus laatst echt een probleem met mijn natrium. Was op Lowlands, zaterdagmiddag, bloedheet. Ik voelde me echt zo slap als een vaatdoek. Echt kut gewoon! M'n hoofd tolde en ik kon amper staan. Ik dacht echt dat ik flauw ging vallen, midden in die mensenmassa. Echt geen pretje! Ik had wel gedronken, water enzo, maar blijkbaar niet genoeg zout binnen gekregen.

• Zoute chips
• Zoutjes
• Bouillon

Toen kwam m'n vriendin aanzetten met een zak zoute chips. Zo'n enorme zak van Lays, je weet wel, die ribbelchips. Ik heb die zak echt in no-time leeggegeten. Voelde me daarna echt stukken beter. Later nog een bouillonnetje gehaald bij zo'n foodtruck. Het was niet de lekkerste bouillon ooit, maar het hielp wel. Echt bizar hoe snel je je dan beter voelt. Zout is echt belangrijk! Anders lig je daar als een zoutloos hoopje ellende, haha.