Wat is een generiek merk?

Wat is een generiek merk: 20% tot 80% goedkoper geneesmiddel

Bij de apotheek krijgt u soms een merkloze variant van uw vertrouwde medicijn mee. Het begrijpen van wat is een generiek merk helpt om onnodige bezorgdheid over de werking weg te nemen. Deze medicijnen bieden grote financiële voordelen voor uw zorgkosten en beschermen uw budget tegen hoge uitgaven.

Wat is een generiek merk en hoe werkt het?

Een generiek merk verwijst naar een merkloos medicijn dat exact dezelfde werkzame stof, sterkte en toedieningsvorm bevat als het oorspronkelijke merkgeneesmiddel. Het antwoord op de vraag wat is een generiek merk is simpel: het is een medisch en biologisch gelijkwaardig alternatief dat pas op de markt mag komen nadat het patent van het originele medicijn is verlopen. De werking generieke geneesmiddelen is daardenover identiek aan het origineel, waardoor ze net zo veilig en effectief zijn.

Wanneer we kijken naar de marktstatistieken, valt op hoe diep deze middelen in ons zorgsysteem zijn verankerd. Inmiddels is ongeveer 75% van alle voorgeschreven medicijnen in de apotheek een generiek geneesmiddel.^[1] Dit betekent dat driekwart van de distributie via de apotheek uit merkloze varianten bestaat. In mijn jarenlange ervaring binnen de gezondheidszorg heb ik gemerkt dat veel mensen schrikken wanneer ze ineens een ander doosje meekrijgen. Maar die angst is ongegrond. De strengste instanties, zoals het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen, controleren de bio-equivalentie nauwkeurig.

Waarom zijn generieke medicijnen goedkoper dan het merkgeneesmiddel?

De waarom zijn generieke medicijnen goedkoper zijn, ligt in de afwezigheid van hoge kosten voor onderzoek en ontwikkeling. De fabrikant van het originele merkgeneesmiddel investeert vaak honderden miljoenen in klinische studies en marketing. Een generieke producent hoeft dit wiel niet opnieuw uit te vinden und maakt simpelweg de bestaande formule na zodra het patent na verloop van tijd verloopt.

Het prijsverschil tussen de twee varianten is gigantisch en vormt de ruggengraat van de betaalbaarheid van onze zorg. Gemiddeld liggen de kosten van een merkloos middel tussen de 20% en 80% lager dan die van het originele merkgeneesmiddel.^[2] Soms is de besparing zelfs nog groter. Deze enorme prijsval verklaart direct de generiek medicijn betekenis in de praktijk: het is een methode om kwalitatieve zorg betaalbaar te houden voor iedereen. Zonder deze mechanismen zouden de premies van onze zorgverzekeringen onbetaalbaar worden.

Het verschil tussen een merkmedicijn en een generiek middel

Hoewel de biologische werking gelijk is, ervaren patiënten vaak een groot verschil merkmedicijn en generiek aan de buitenkant. Dit komt omdat patenten alleen rusten op de werkzame stof, niet op de hulpstoffen of de vormgeving. Fabrikanten van merkloze middelen geven hun pillen bewust een eigen uiterlijk, kleur, smaak en verpakking om merkrechtelijke claims te voorkomen.

Dit is waar de hulpstoffen generieke medicijnen een rol gaan spelen. Een merkloos medicijn gebruikt vaak andere bindmiddelen, kleurstoffen of vulstoffen. Hoewel deze stoffen de therapeutische werking niet beïnvloeden, kunnen ze in zeldzame gevallen een overgevoeligheid veroorzaken. Denk hierbij aan stoffen zoals lactose of specifieke gluten. Het kan dus gebeuren dat je de ene tablet makkelijker doorslikt dan de andere. Dat ligt puur aan de textuur of de coating. De kern van het medicijn blijft echter onveranderd.

De invloed van het preferentiebeleid en de zorgverzekeraar

Het feit dat je bij de apotheek vaak een specifiek merkloos medicijn krijgt, komt door het preferentiebeleid van de Nederlandse zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars wijzen binnen een bepaalde groep medicijnen met dezelfde werkzame stof the goedkoopste variant aan als voorkeursmedicijn. Alleen dit specifieke middel wordt dan volledig vergoed vanuit de basisverzekering.

Dit beleid leidt regelmatig tot een onvermijdelijke merkwissel aan de balie. Als de inkoopprijzen schommelen, kan jouw zorgverzekeraar besluiten om na een aantal maanden over te stappen op een andere fabrikant. Hierdoor krijg je plotseling weer een andere verpakking mee. Dit kan verwarrend zijn - en dat begrijp ik volkomen - maar het is puur een financiële sturing om de zorgkosten te drukken. De apotheker mag hier alleen van afwijken als er sprake is van een medische noodzaak, wat betekent dat je aantoonbaar allergisch bent voor een specifieke hulpstof.

Vergelijking: Merkgeneesmiddel versus Generiek medicijn

Merkgeneesmiddel

• Oorspronkelijke samenstelling van bind- en kleurstoffen.
• Identiek aan de merkloze variant, voldoet aan strenge kwaliteitseisen.
• Aanzienlijk hoger vanwege de eerdere onderzoeks- en marketingkosten.
• Constante vorm, kleur en merknaam op de verpakking.

Generiek medicijn

• Kunnen variëren per fabrikant, wat invloed heeft op smaak of kleur.
• Exact dezelfde hoeveelheid en biologische effectiviteit.
• Gemiddeld twintig tot tachtig procent goedkoper dan het origineel.
• Wisselend uiterlijk en vaak genoemd naar de werkzame stof.

De ervaring van Johan met bloeddrukmedicatie in Utrecht

Johan, een zestigjarige accountant uit Utrecht, kreeg wegens een verhoogde bloeddruk al jaren een bekend merkgeneesmiddel voorgeschreven. Hij was volledig ingesteld op deze medicatie en voelde zich er stabiel bij, totdat zijn apotheek wegens een aanpassing in het preferentiebeleid overstapte op een generiek merk.

De eerste week met het nieuwe, witte doosje verliep moeizaam omdat Johan last kreeg van milde maagklachten. Hij raakte gefrustreerd, dacht dat het merkloze middel inferieur was en wilde via zijn huisarts direct de duurdere merkvariant terugeisen.

Tijdens een gesprek met zijn apotheker bleek dat niet de werkzame stof, maar een specifieke vulstof de boosdoener was. De apotheker adviseerde om de tablet voortaan strikt tijdens de avondmaaltijd in te nemen in plaats van op een lege maag.

Binnen twee weken verdwenen de klachten volledig en bleef Johans bloeddruk stabiel. Hij realiseerde zich dat de werking hetzelfde was en bespaarde hiermee, zonder kwaliteitsverlies, fors op zijn eigen risico.

Deze informatie is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Individuele gezondheidssituaties variëren aanzienlijk. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener voordat u beslissingen neemt over uw gezondheid, medicatie of behandelplannen. Zoek bij ernstige symptomen onmiddellijk medische hulp.