Waarom neemt mijn lichaam geen vitamine B12 op?

Wat veroorzaakt een slechte opname van vitamine B12?

Een slechte opname van vitamine B12 ontstaat door een tekort in je dieet, of je lichaam kan het gewoon niet pakken. Dit gebeurt bij darmziektes, na operaties of door medicatie.

Ik zag het bij een vriendin, Anna. Jarenlang moe, zo moe. Rond de zomer van 2022, in haar appartement in Utrecht, klapte ze er helemaal uit. De diagnose kwam later: Crohn. Haar darmen waren de boosdoener, die B12 bleef gewoon niet plakken, wat ze ook at.

Het is echt bizar hoe dat werkt. Je kan nog zo gezond eten, maar als je lijf het niet opneemt, dan houdt het op. En denk ook aan coeliakie. Die glutenintolerantie, dat is niet zomaar een hype. Het beschadigt je darmen serieus en dan is B12 opnemen een verloren strijd.

En maagzuurremmers. O man, die zijn pas een ding. Zo veel mensen slikken die, soms jarenlang. En dan opeens is die B12 waarde in de kelder, snapje. Je hebt dat maagzuur nodig voor de opname, en dat blokkeren we dan. Logisch eigelijk.

Dus ja. Het is niet altijd wat je in je mond stopt. Vaker is het wat je lijf er daarna mee doet, of juist niet doet. Dat is de crux.

Waarom maakt mijn lichaam geen vitamine B12 aan?

Het menselijk lichaam produceert zelf geen vitamine B12. We zijn volledig afhankelijk van externe bronnen om deze essentiële vitamine binnen te krijgen, voornamelijk via dierlijke producten.

Die stilte van de nacht, het donker om je heen. Het laat je nadenken over zulke dingen. Dat je lichaam, zo complex en wonderlijk, een basisbouwsteen gewoonweg niet zelf kan maken. Een gevoel van afhankelijkheid kruipt dan langzaam naar binnen.

Deze vitamine, cobalamine, wordt eigenlijk door micro-organismen geproduceerd. Vooral bacteriën in de darmen van dieren maken het aan. Wij, mensen, hebben die specifieke bacteriën niet in ons spijsverteringsstelsel op een plek waar we de B12 kunnen opnemen.

Ik herinner me dat moment, de realisatie dat ik moest opletten. Nooit echt bij stilgestaan, al die jaren. B12 zit in de dingen die zo vanzelfsprekend leken:

• Vlees: Denk aan rundvlees, lam, varkensvlees, en vooral lever.
• Vis: Zalm, makreel, forel en sardines zijn goede bronnen.
• Eieren: Een simpele bron, gemakkelijk te verwerken in gerechten.
• Zuivelproducten: Melk, kaas, yoghurt en kwark bevatten ook B12.

Wie een dieet volgt zonder deze dierlijke producten, die voelt de druk. Of voelt het juist niet, en dat is het verraderlijke. Mensen die een volledig plantaardig dieet (veganisten) aanhouden, lopen een aanzienlijk groter risico op een tekort. Ook strikte vegetariërs die weinig zuivel en eieren consumeren, kunnen kwetsbaar zijn.

Daarom die pilletjes. Elke ochtend, of soms ’s avonds als ik er midden in de nacht aan denk. Het is cruciaal om B12-supplementen te slikken als je geen dierlijke producten eet. Het is geen keuze, het is een noodzaak geworden.

Een tekort… het sluipt erin. Die ongrijpbare vermoeidheid, die je niet van je af kunt schudden. Daarna de tintelingen, soms een doof gevoel in vingers of tenen. Op de lange termijn kunnen de gevolgen veel ernstiger zijn, zoals neurologische schade, geheugenproblemen en zelfs anemie. Het is geen grap, geen lichte aandoening.

Het is die stille herinnering, hier in het donker. De wetenschap dat je op bepaalde dingen moet letten, je lichaam moet helpen waar het zelf tekortschiet. Regelmatige inname en bewustzijn van je voedingspatroon zijn essentieel.