Waarom kan ik steeds slechter tegen alcohol?

Alcoholtolerantie daalt: waarom verdraag ik minder alcohol?

Hé, weet je, ik merk het zelf ook. Vroeger, zeg maar rond mijn 25e (1998, ergens in Amsterdam), kon ik makkelijk een paar biertjes achterover tikken zonder veel te merken. Nu, bijna vijftig, voel ik één glas wijn al veel sterker.

Mijn lichaam is anders. Ik denk dat het gewoon minder goed afbreekt. Misschien komt het ook door medicijnen die ik neem. En ik heb minder gesport de laatste jaren.

Een vriendin, haar naam is Anouk, vertelde me hetzelfde. Zij is een jaar of 60, en klaagt al jaren over haar lage alcoholtolerantie. Zij heeft wel altijd al gevoelig gereageerd op alcohol.

Hormonen spelen vast ook een rol, dat weet ik wel zeker. Ik ben geen dokter, maar een beetje gezonde leefstijl is nooit verkeerd, denk ik. Misschien minder alcohol drinken is het beste advies. Een goed idee lijkt me.

Waarom kan je minder goed tegen alcohol als je ouder wordt?

Minder goed tegen alcohol als je ouder wordt? Bah, dat klopt. Mijn oom, die altijd liters bier achterover sloeg, is nu al na twee glazen helemaal lam.

• Minder vocht, meer vet. Dat is het, toch? Alles wordt minder efficiënt.
• Lever en nieren, die werken echt niet meer zoals vroeger. Die moeten al die afbraakproducten verwerken, en dat gaat langzamer.

Het alcoholpercentage in je bloed schiet omhoog. Dus, blijkbaar een simpele chemische kwestie. Vreemd eigenlijk, want je zou denken dat je lichaam er beter mee om kan gaan na al die jaren ervaring. Maar nee, het is juist tegenovergesteld.

Vorige week nog, tijdens het familiediner. Opa dronk één wijntje en hij lag bijna onder de tafel. Toch wel heftig! Ikzelf merk het ook. Een avondje stappen is echt zwaarder geworden. Hoofdpijn de volgende dag gegarandeerd.

Waarom is dat eigenlijk? Zoiets als vermindering van enzymen? Moet ik dat eens opzoeken.

• Moet ik minder gaan drinken? Ja, dat denk ik wel.
• Misschien minder vaak dan vroeger.

En ja, die lever en nieren… die moeie dingen. Het komt dus door een verminderde afbraak van alcohol door een minder efficiënte lever en nieren, in combinatie met minder lichaamsvocht en meer lichaamsvet. Simpel toch?

Kan niet meer goed tegen alcohol.?

Alcoholintolerantie? Bah, wat een drama! Net alsof je lichaam een feestje saboteert voordat het überhaupt begonnen is. Je lever protesteert luidkeels, als een dronken opera-zangeres met een zere keel.

Symptomen? Denk aan een rode, gloeiende neus, alsof Rudolph het rendier een sprintje heeft getrokken. Of een loopneus, als een lekkende kraan na een week zonder onderhoud. En dan die hartkloppingen! Je hart bonst als een wilde vogel in een kooi van ribben. Benauwdheid? Je voelt je als een vis uit het water… op het droge.

Maar wacht, het wordt nog leuker na de feestelijke avond! Een kater? Vergeet de gebruikelijke hoofdpijn. Hier praten we over een mega-kater, een ware maag-tsunami. Diarree? Misselijkheid? Hé, welkom bij de spetterende afterparty! Het is alsof je lichaam besloten heeft om alle alcohol te verwerpen als een verveeld kind dat zijn speelgoed weggooit.

• Blozen
• Loopneus
• Benauwdheid
• Hartkloppingen
• Diarree (de volgende ochtend)
• Misselijkheid (en soms braken)
• Hoofdpijn (een ware marteling!)

Oorzaak? Vaak een tekort aan ALDH2, een enzym dat alcohol afbreekt. Je lichaam is gewoon niet gebouwd voor de alcohol- achtbaan. Het is alsof je een Ferrari probeert te besturen met een fietslicentie.

Oplossing? Simpel: minder alcohol drinken (of helemaal niet). Of misschien een carrière als thee-expert? Je lichaam zal je dankbaar zijn. En je lever zal je een standbeeld oprichten.

Wat is een blackout door alcohol?

Alcohol blackout: je geheugen, weg.

• Geheugenverlies: Drink te veel, herinneringen verdwijnen. Kortetermijngeheugen faalt.
• Oorzaak: Overmatig alcoholgebruik. Zo simpel is het.
• Gevolg: De volgende dag? Leegte. Niets meer dan een vage schaduw.
• Impact: Meer dan alleen 'niet meer weten'. Risicovol gedrag. Kwetsbaarheid.

Blackouts zijn geen grap. Bescherm je geest.

Wat zijn de symptomen van alcoholdementie?

Oké, even kijken... Alcoholdementie dus. De symptomen, ja, die zijn best heftig.

• Dingen vergeten dus echt niet meer weten wat er net is gebeurd. Heb dat zelf wel eens gehad na een avondje stappen, maar dat was geen dementie denk ik.
• Moeite met dagelijkse dingen. Zoals koken of aankleden. Ik heb dat soms 's ochtends, maar dat is meer luiheid.
• Niet meer weten waar je bent of welke dag het is. Dat is echt next level.
• Problemen met praten. Het juiste woord niet kunnen vinden enzo. Krijg daar af en toe ook wel last van.
• Spullen kwijt raken en niet meer terug kunnen vinden. Mijn sleutels zijn chronisch vermist.
• Slechtere beoordeling van situaties. Kan gevaarlijk zijn.
• Minder sociaal contact. Je terugtrekken uit het leven.
• Veranderingen in gedrag en karakter. Echt een ander persoon worden.

Het is dus niet zomaar een beetje vergeetachtig zijn, maar echt serieuze problemen met je hersenen. Hopelijk blijft het bij ons allemaal weg!

Wat zijn de kenmerken van alcoholdementie?

Alcoholdementie. Simpel zat.

• Geheugen? Weg. Vergeten waar je je sleutels liet. Wie er gisteren op bezoek was.
• Dagelijkse taken? Mislukken. Koken, betalen, aankleden. Net een kind.
• Oriëntatie? Kwijt. Verdwalen in je eigen buurt. Welke dag is het? Maakt niet uit.
• Taal? Moeilijk. Woorden vinden. Zinnen bouwen. Alsof je weer moet leren praten.
• Spullen? Verdwijnen. Alles kwijt. Overal. Of beschuldigen anderen.
• Oordelen? Slecht. Domme beslissingen nemen. Geen idee van de gevolgen.
• Sociaal? Isolement. Minder contact. Geen zin in mensen. Beter alleen.
• Gedrag? Anders. Prikkelbaar. Agressief. Of juist apathisch. Niet te voorspellen. Mijn oom vroeger... rampzalig. Drank maakte alles erger.

Het is wat het is.

Wat zijn de symptomen van hersenbeschadiging door alcohol?

Die avond, 23 juli 2024, zat ik in de kroeg "De Klomp" in Utrecht. Mijn oom Jan, altijd zo scherp, vertelde van de gekke dingen die gebeurden met zijn vriend. Geheugenverlies was het meest opvallende. Hij vergat dingen constant, hele gebeurtenissen, zelfs zijn eigen verjaardag.

Later die week, tijdens een wandeling door het Amsterdamse Bos, vertelde zijn vrouw dat Jan ook trager aan het denken was. Simpele dingen, als het betalen van een rekening, kosten hem enorm veel moeite. Ze had gemerkt dat hij ook moeite had met het aanpassen aan nieuwe situaties. Het leek alsof zijn wereld steeds kleiner werd, alsof hij vast zat in een soort tijdlus.

De neuroloog had iets gezegd over krimpende hersenen, dat schrok me echt. De hersenen, die wonderbaarlijke machine, vermindert in omvang door het alcoholmisbruik! Ik had dat nooit zo helder voor ogen gehad, maar de gevolgen waren bij Jan duidelijk zichtbaar:

• Concentratieproblemen
• Moeite met plannen maken
• Verwardheid
• Soms zelfs agressief gedrag

Het voelde zo onrechtvaardig, het was alsof hij werd opgegeten van binnenuit. Het was meer dan gewoon dronkenschap; het was een langzame, slopende aftakeling. De dokter had het over het syndroom van Korsakov en zelfs dementie, het klonk gruwelijk.

Het was zo anders dan de Jan die ik kende, de altijd vrolijke, scherpzinnige oom. De man die altijd verhalen kon vertellen die je urenlang konden boeien. Die man was langzaam aan het verdwijnen. Dit alles was een schokkende wake-up call voor mij. Het gaf me een nieuwe blik op alcoholmisbruik; het is niet alleen een kwestie van een kater, het is een ernstige ziekte die je leven en je hersenen vernietigt.

Wat zijn de eerste signalen van Korsakov?

Het is donker. De enige bron van licht is het scherm. Korsakov... het spookt door mijn hoofd. Het begon allemaal zo subtiel.

• Geheugenproblemen: Het steeds weer vergeten van simpele dingen. De kleine details, die glippen weg. Zoals waar ik mijn sleutels heb gelaten. Niet meer de lange gesprekken van gisteren herinneren. Het is eng.

• Afspraken vergeten: Er was een tijd dat ik alles onthield, zonder moeite. Nu? De tandarts, een etentje met vrienden... weg. Ik voel me schuldig, een slechte vriend.

• Verhalen verzinnen (confabuleren): Dit is het meest bizarre. Lege plekken opvullen met fantasie. Het lijkt onschuldig, maar het is een teken. Een teken van iets wat ik niet wil weten. De dokter zei dat het niet expres is, maar de leugens doen pijn.

• Verward zijn: Waar ben ik? Welke dag is het? Zelfs in mijn eigen huis voel ik me soms verloren. Alsof ik door een dichte mist loop. Vorigeweek liep ik op straat en besefte ik dat ik niet wist waar ik heen moest.

• Blijven hangen (persevereren): Vastzitten in dezelfde gedachte, in dezelfde beweging. Ik kan het niet loslaten. Het is frustrerend, vermoeiend.

• Geen besef: Het ergste is misschien wel dat ik het niet zie. Dat ik denk dat alles oké is, terwijl de wereld om me heen in elkaar stort.

• Mensen niet herkennen: Soms... soms kijk ik naar mijn eigen dochter en zie ik een vreemde. Een pijnlijk vreemde. Ergens weet ik wel wie ze is, maar er gebeurt iets in mijn hoofd waardoor ik haar niet kan thuisbrengen.