Waar pijn in rug bij nierbekkenontsteking?

Waar pijn in rug bij nierbekkenontsteking? Diepe rugklachten

Bij een infectie in de urinewegen is de waar pijn in rug bij nierbekkenontsteking een belangrijk signaal. Deze diepe rugklachten uiten zich anders dan gewone spierpijn. Het tijdig herkennen van deze specifieke locatie helpt bij het voorkomen van ernstige gezondheidsrisicos. Leer hoe de klachten zich ontwikkelen om snel te handelen.

Waar voel je precies pijn in je rug bij een nierbekkenontsteking?

Rugklachten kunnen verband houden met uiteenlopende lichamelijke factoren en de interpretatie hangt sterk af van de specifieke context. Waar pijn in rug bij nierbekkenontsteking optreedt, voel je meestal pijn in je rug of zij, aan 1 of beide kanten, vaak in combinatie met een ziek gevoel of misselijkheid. Deze zogeheten flankpijn bevindt zich hoog in de onderrug, net onder de onderste ribben naast de wervelkolom.

Ongeveer 80% van deze ontstekingen in de hogere urinewegen ontstaat door de darmbacterie E. coli die vanuit de blaas omhoog kruipt.^[1] Toen ik voor het eerst met deze klachten te maken kreeg, dacht ik oprecht dat ik een spier had verrokken tijdens het tillen. Mijn rug voelde stijf en pijnlijk aan.

Pas na twee dagen vruchteloos smeren met warmtezalf - en het plotseling opkomen van hevige koude rillingen - besefte ik dat dit geen gewone spierpijn was. Een nierbekkenontsteking zit namelijk veel dieper in het lichaam dan oppervlakkige spierklachten. Maar er is een verraderlijke denkfout die bijna iedereen maakt bij het lokaliseren van deze pijn - ik leg je verderop in de sectie over bijkomende symptomen precies uit wat die fout is.

De anatomische positie ten opzichte van je ribbenkast

Veel mensen denken dat hun nieren helemaal onderin de rug liggen, vlak boven de billen. Dat klopt niet. Je nieren liggen eigenlijk verrassend hoog in de buikholte, grotendeels beschermd door de onderste ribben van je ribbenkast aan weerszijden van de wervelkolom. Als het nierbekken (het opvangtrechtertje van de nier) ontstoken raakt, zwelt het weefsel op en drukt het tegen het strakke nierkapsel aan.

Die druk zorgt voor een constante, doffe en soms stekende pijn precies in de hoek tussen je onderste rib en je ruggengraat. Leg je handen maar eens in je zij en schuif ze omhoog tot je je onderste ribben voelt; precies daarachter bevindt zich het probleemgebied. Soms straalt dat nare gevoel zelfs door naar de onderbuik of de lies omdat de urineleiders vanuit de nieren die route naar de blaas volgen. Dit volgende deel verrast de meeste mensen die twijfelen over hun rugklachten.

Verwarring tussen gewone lage rugpijn en nierpijn door een infectie

Het onderscheid maken tussen spierpijn en nierpijn hangt af van meerdere signalen en vraagt om zorgvuldige observatie van hoe je lichaam reageert. Bij gewone lage rugpijn verandert de pijnintensiteit meestal zodra je bukt, draait of gaat liggen, terwijl de locatie pijn nierbekkenontsteking constant zeurt en totaal niet afneemt door een andere lichaamshouding aan te nemen.

In de huisartsenpraktijk komt deze infectie jaarlijks voor bij ongeveer 2 op de 1000 vrouwen en 0,8 op de 1000 mannen, wat verklaart waarom artsen bij vage rugklachten altijd doorvragen naar plasklachten. ^[2] Laten we eerlijk zijn: het is enorm lastig om in je eentje op de bank te bepalen of je rugpijn uit je spieren of uit je organen komt.

Veel adviezen op internet zeggen dat je simpelweg op je rug kunt tikken om het verschil te voelen. Uit ervaring weet ik dat dit thuis nauwelijks werkt - als je hele onderrug verkrampt van de pijn, doet elke aanraking gewoon zeer. Een betere graadmeter is kijken hoe de pijn reageert op warmte en rust.

Hoe voelt pijn aan nieren rug vergeleken met spierpijn?

Spierpijn zit bijna altijd lager, vaak rond de heupen en het heiligbeen, en voelt stijf aan bij het opstaan uit bed. Hoe voelt pijn aan nieren rug dan precies? Het is een diepe, borende pijn die dwars door je heen lijkt te gaan. Je kunt gaan verzitten, kussens in je rug duwen of plat op de vloer gaan liggen - het maakt voor nierpijn meestal geen enkel verschil.

Bovendien gaat een spierblessure nooit gepaard met een algeheel gevoel van malaise. Merk je dat je naast die vervelende pijn in je flank ineens geen hap eten meer door je keel krijgt of rillerig wordt, dan wijst de richting al snel naar een urineweginfectie die hogerop is gekropen. Waarom is dat onderscheid zo belangrijk? Omdat een spier vanzelf herstelt met beweging, terwijl een ontstoken nier medische beoordeling door een huisarts vereist.

Niet weten of de pijn aan een of beide kanten van de rug hoort te zitten

Of klachten zich links, rechts of dubbelzijdig uiten, varieert per situatie en laat zich niet vangen in één vaste regel. Hoewel je bij een nierbekkenontsteking pijn aan 1 of beide kanten kunt ervaren, treedt de ontsteking in de overgrote meerderheid van de gevallen slechts aan één enkele kant van de rug of zij op.

Exacte cijfers over de verhouding tussen eenzijdige en tweezijdige infecties variëren, maar in de medische praktijk blijkt een dubbele ontsteking vrij zeldzaam omdat bacteriën meestal via één urineleider tegelijk opstijgen vanuit de blaas. Veel mensen raken in paniek als ze alleen rechts of alleen links pijn voelen en denken dat het dan vast iets anders moet zijn. Niet dus.

Juist die eenzijdige, zeurende druk in je zij is een klassiek signaal. Ik heb ook weleens gedacht dat nierpijn altijd symmetrisch moest zijn omdat je nu eenmaal twee nieren hebt. Een begrijpelijke gedachte, maar anatomisch gezien werken de twee urineleiders als gescheiden eenrichtingswegen.

Nierbekkenontsteking rugpijn hoge koorts en wanneer je de huisarts belt

De aanwezigheid van koorts verandert de urgentie van rugklachten aanzienlijk en vereist dat je verschillende symptomen in samenhang bekijkt. Wanneer nierbekkenontsteking rugpijn hoge koorts (vaak 38 graden C of hoger) en koude rillingen veroorzaakt, wijst dit op een opstijgende infectie waarvoor doorgaans beoordeling door een huisarts en een behandeling met antibiotica nodig zijn.

Nu komen we terug op die verraderlijke denkfout waar ik het in het begin over had: veel mensen wachten met het bellen van de huisarts tot ze een branderig gevoel bij het plassen krijgen. In werkelijkheid zijn de typische symptomen van een blaasontsteking soms alweer verdwenen - of nooit duidelijk aanwezig geweest - op het moment dat de bacteriën het nierbekken bereiken.

Je voelt je dan plotseling doodziek, hebt een bonzende pijn in je zij en ligt te klappertanden onder drie dekens, terwijl het plassen zelf eigenlijk best normaal gaat. Wachten tot het plassen pijn doet is op dat moment het slechtste wat je kunt doen.

Let op: als je naast flankpijn ook last krijgt van hoge koorts, hevige rillingen, sufheid of aanhoudend braken waardoor je geen vocht meer binnenhoudt, neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost voor een medische controle. Met een tijdige kuur antibiotica knap je meestal binnen twee dagen al merkbaar op, al kan de vermoeidheid nog wel een paar weken blijven hangen.

Zorg in de tussentijd dat je voldoende blijft drinken (ongeveer 2 tot 3 liter per dag, tenzij je een vochtbeperking hebt) zodat de urinewegen goed doorspoelen. Uiteindelijk draait het bij het herkennen van deze klachten niet om zelfdiagnose, maar om het serieus nemen van de combinatie van diepe flankpijn en koorts, zodat je op tijd professionele hulp inschakelt.

Verschil tussen rugpijn bij blaasontsteking, nierbekkenontsteking en spierpijn

Omdat klachten rond de onderrug en flanken sterk op elkaar kunnen lijken, helpt een systematische vergelijking van de kenmerken om de signalen van je lichaam beter te plaatsen.

Nierbekkenontsteking (Pyelonefritis)

- Hoog in de onderrug of zij (flank), net onder de ribbenkast aan 1 of beide kanten

- Diep, constant zeurend of bonzend, verandert nauwelijks bij bewegen of verliggen

- Bijna altijd hoge koorts (vaak boven 38 graden C), koude rillingen, ziek gevoel en misselijkheid

- Dezelfde dag contact opnemen met de huisarts voor urineonderzoek en antibiotica

Blaasontsteking (Cystitis)

- Voornamelijk in de onderbuik (vlak boven het schaambeen) en soms licht uitstralend naar de allerlaagste rug

- Zeurderig gevoel in de buik, gecombineerd met een scherp of branderig gevoel tijdens het plassen

- Geen koorts (hooguit lichte verhoging), je voelt je over het algemeen niet echt ziek of misselijk

- Veel water drinken, blaas goed leegplassen en bij aanhoudende klachten urine laten testen bij de huisarts

Gewone lage rugpijn (Spierpijn)

- Laag in de rug boven de billen en heupen, vaak spierstrengen langs de wervelkolom

- Stijf en schietend bij bepaalde bewegingen zoals bukken of tillen, neemt af bij een goede rusthouding

- Volledig afwezig; geen koorts, geen misselijkheid en een normaal plaspatroon

- Blijven bewegen binnen de pijngrens, eventueel warmte toepassen en zware belasting tijdelijk vermijden

Hoe Sanne uit Utrecht haar flankpijn eerst aanzag voor een verkeerde werkhouding

Sanne, een 34-jarige grafisch ontwerper uit Utrecht, kreeg op maandagochtend last van een zeurende pijn rechts in haar rug. Omdat ze de week ervoor lange dagen achter haar bureau had gemaakt, gaf ze haar bureaustoel de schuld.

Ze plakte een warmtepleister op haar rug en deed voorzichtig wat rekoefeningen op haar yogamat. Het hielp totaal niet; de pijn leek wel achter haar ribben te zitten en tegen de avond begon ze flink te rillen en werd ze misselijk bij het zien van haar avondeten.

Toen de koortsthermometer 38,9 graden C aangaf, besefte ze dat een verrekte spier geen hoge koorts veroorzaakt. Ze herinnerde zich ineens dat ze een week eerder wat vaker moest plassen, maar dat gevoel was vanzelf weer weggegaan.

De volgende ochtend leverde ze direct urine in bij haar huisarts, waarna een nierbekkenontsteking werd vastgesteld. Na de start van een antibioticakuur zakte haar koorts binnen 48 uur en na een week rust was de scherpe druk in haar zij vrijwel verdwenen.