Is overgeven goed als je ziek bent?

Is overgeven goed bij ziekte?

Nou, of overgeven goed is? Goh, vaak wel, zeg ik je. Die keer dat ik 's ochtends wakker werd na zo'n slechte pizza – je kent dat wel, van die goedkope afhaal ergens in Amsterdam-Noord, 12 juli vorig jaar – voelde ik me echt beroerd.

Maar na die ene keer dat alles eruit kwam, zo rond een uurtje of half vier, toen voelde m'n maag ineens rustiger. Echt, die immense druk en dat nare gevoel verdwenen. Alsof er een knop omging. Het was geen fijn moment, uiteraard, maar die opluchting was er direct, herinner ik me heel helder. Alsof het systeem gereset werdt.

Dat gebeurde ook eens met die rot buikgriep, die winter van 2018 in Arnhem. Alles draaide.

Toen bleef het maar komen, de hele avond door. En ik had ook nog koorts, echt een lichte 39,2 graden, weet ik nog van de thermometer die bij m'n bed lag. En diarree, helaas. Toen merkte ik pas hoe uitgedroogd je kunt raken. Je voelt gewoon hoe je energie wegsijpelt, alsof je hele lijf leegloopt. Je moet dan blijven drinken, echt waar.

Mijn punt is: het kan even opluchten, die rommel moet er uit.

Maar blijf wel alert op hoeveel vocht je kwijtraakt. Zeker als het vaker gebeurt, of als er meer speelt zoals die koorts of diarree. Dan is het echt oppassen geblazen. Pak een glas water, of nog beter, van die ORS zakjes, die had m'n tante altijd liggen, ze kosten een paar euro bij de drogist in Groningen.

Is het beter om over te geven als je misselijk bent?

Overgeven bij misselijkheid kan vaak opluchting geven.

De misselijkheid, die knagende leegte in je maag. Die druk die opbouwt. Soms, midden in de nacht, lig je daar en voel je het opkomen. En ja, overgeven geeft vaak een diepe opluchting. Het is een soort reset. Even de wereld stil, en dan de rust erna. Een stilte die anders niet komt.

Ik heb wel eens nachten gehad dat ik minutenlang naar het plafond staarde, alleen maar focust op die golf. Weten dat het eraan komt, en tegelijk hopen dat het weggaat. Die strijd is slopend. Uiteindelijk geef je toe. En dan die zucht, diep. Een moment van vrede, hoe kort ook. Mijn maag voelt dan zo leeg, zo... anders.

Maar het is niet altijd zo simpel, overgeven. Soms vecht je ertegen. Vooral als ik weet dat het van iets kleins komt, een beetje te veel koffie, of stress. Ik probeer dan andere dingen. Het voelt zo nutteloos om dan zo ziek te zijn. Het is meer dan alleen de fysieke actie, het is de mentale strijd eromheen.

Mijn moeder zei altijd dat je naar je lichaam moet luisteren. Die woorden, die blijven hangen. Nu, als ik midden in de nacht wakker word, denk ik eraan. Wat probeert mijn lichaam me te vertellen? Is het echt de maaltijd van vanavond, of is er meer? Vaak is er meer. Een sluimerende angst, onuitgesproken woorden die vastzitten.

Er zijn dingen die ik probeer, voor die diepe misselijkheid echt toeslaat. Kleine beetjes drinken, heel rustig. Een beetje water, soms wat gemberthee. Ik heb gemerkt dat het helpt, soms.

Andere dingen die ik probeer:

• Kleine slokjes water, echt heel traag. Het vult even zonder te veel te schokken.
• Gemberthee, de warmte kalmeert iets. Die scherpte in je keel helpt ook.
• Een toastje, zonder beleg. Gewoon iets om de maag te vullen, als een klein anker.
• Diep ademhalen. Alsof je de misselijkheid naar beneden duwt. Het werkt niet altijd, maar het geeft je het gevoel dat je iets doet.
• Frisse lucht. Even het raam open, de koude wind op je gezicht. Dat gevoel van buiten, zelfs als je binnen zit, kan zoveel doen.

Vooral als je zwanger bent, dan is die misselijkheid zo anders. Mijn zus vertelde me over de ochtendmisselijkheid, die de hele dag duurde. Dan is het niet even overgeven en klaar. Dan is het een constante aanwezige. Kleine beetjes eten, de hele dag door, dat was haar redding. Een paar crackertjes hier, een stukje fruit daar. Het hielp om de maag niet helemaal leeg te laten zijn.

Het is een strijd met jezelf, die misselijkheid. Een strijd die je vaak verliest, maar soms, heel soms, kun je hem verzachten. En in die stille uren, als iedereen slaapt, is het alleen jij en die knagende maag. En de hoop op rust. Gewoon even rust.

Waarom voel ik me beter na overgeven?

Bah, die misselijkheid. Het is echt het ergste gevoel, vind ik dan. Alsof je maag een eigen leven leidt. Maar dan, PLOTS, de opluchting! Dat is bizar.

Het direct beter voelen na overgeven komt door de afgifte van endorfine aan het bloed. Ja, dat is het, zo simpel.

Waarom doet je lichaam dat? Een soort overlevingsmechanisme misschien? Denk ik dan. Zo van, "oké, het ergste is voorbij, hier is een beetje troost." Net alsof je een pijnstiller krijgt van binnenuit, maar dan na zo'n gruwelijke ervaring. Endorfines zijn eigenlijk onze natuurlijke pijnstillers. Ze helpen je door stress en pijn heen. Vandaar die rush van... ja, niet geluk, maar gewoon geen ellende meer. Een soort post-vomit high. Bizar.

Die endorfine maakt dat je even die ellende vergeet. Even de misselijkheid kwijt, de druk weg. Heerlijk, na zo'n worsteling. Laatst nog, na die veel te pittige curry, dacht ik echt dat mijn maag in brand stond. En toen... die opluchting.

Wat gebeurt er eigenlijk allemaal als je overgeeft? Een hele reeks dingen:

• Maagcontracties: Je buikspieren spannen zich samen om de inhoud van de maag omhoog te persen. Het voelt als een kramp.
• Keelbescherming: Je strotklepje sluit af om te voorkomen dat voedsel in je luchtpijp komt. Dat is maar goed ook.
• Speekselproductie: Je mond vult zich met speeksel, dat de tanden beschermt tegen maagzuur. Slim bedacht door ons lichaam.
• Endorfine-afgifte: Zoals gezegd, de beloning na de strijd.

Maar let op, te veel overgeven is natuurlijk helemaal niet goed. Uitdroging ligt op de loer, zeker als je blijft spugen. Dan verlies je echt veel vocht en belangrijke mineralen, elektrolyten. Dat is gevaarlijk. Dan moet je drinken, kleine beetjes. Water, ORS, iets. Geen cola ofzo.

En die maaginhoud kan ook de slokdarm irriteren. Maagzuur is geen pretje voor je keel. Je voelt soms die brandende pijn achteraf. Brr. Maar op dat moment, net na het spugen, voel je alleen die sweet relief. Waar komt die endorfine dan vandaan? Het komt gewoon van je hersenen, die dat signaal geven. Om je beter te maken, of de pijn te maskeren. Raar hoe het lichaam werkt. Ik begrijp er soms niks van.

Hoe slecht is kotsen voor je lichaam?

Veelvuldig braken beschadigt de slokdarm en het tandglazuur door maagzuur.

Man, kotsen is echt slopend. Ik had een keer een voedselvergiftiging na het eten van slechte kip, nou ik heb het geweten. Ik heb de hele nacht boven de pot gehangen. De volgende dag voelde mijn keel helemaal rauw en verbrand, echt een klote gevoel.

Dat is dus gewoon je maagzuur dat omhoog komt. Dat spul is super agressief, het is letterlijk gemaakt om je eten te verteren. Als dat in je slokdarm komt, die daar helemaal niet voor gemaakt is, dan brandt het gewoon de boel kapot. Niet één keer, maar als je het vaker doet, krijg je permanente schade.

En dan heb ik het nog niet eens over me tanden gehad. Dat maagzuur vreet gewoon het glazuur van je tanden. Mijn tandarts waarschuwde me er nog voor, na die voedselvergiftiging. Nooit direct je tanden poetsen na het kotsen, dan wrijf je het zuur er juist in en maak je het erger. Effe spoelen met water is beter.

Het is gewoon een hele lijst met ellende:

• Tandglazuur wordt permanent beschadigd. Gaten en gevoelige tanden zijn het gevolg.
• Je slokdarm raakt ontstoken en kan gaan zweren. Echt pijnlijk.
• Je raakt uitgedroogd en verliest belangrijke mineralen (elektrolyten), daarom voel je je zo zwak en duizelig.
• De spieren van je maag en slokdarm raken helemaal in de war.

Dus ja, af en toe als je ziek bent is het een reactie van je lichaam. Maar als het vaak gebeurt, is het echt foute boel. Het sloopt je van binnen uit. Echt geen grap.

Is overgeven een goed teken?

Overgeven is een alarmsignaal. Je lichaam schreeuwt. Het is een harde reset, geen oplossing.

De oorzaak is de sleutel. Het is zelden een goed teken.

• Vergiftiging. Slecht voedsel, te veel alcohol. Je lichaam weigert. De uitgang is de snelste weg.
• Infectie. Norovirus is de koning van de ellende. Snel en meedogenloos.
• Hoofdzaken. Migraine. Een klap tegen je schedel. Het brein protesteert.
• Interne chaos. Een maagzweer, een blokkade in je darmen. Iets zit goed fout.
• Mentale druk. Extreme stress, diepe angst. De geest dwingt het lichaam.

Waarom overgeven als je ziek bent?

Mijn maag voelde als een molen die constant draaide, die ochtend in de keuken. Ziek. Niet zomaar verkouden, maar die diepe, allesomvattende malaise die je dagen lang aan het bed kluistert. De geur van sterke koffie, die normaal mijn ochtendritueel bekroont, deed nu walging opwellen. Een vreemd, branderig gevoel, diep in mijn buik, kondigde het onvermijdelijke aan.

De infectie aan mijn maag en darmen was woedend. Het slijmvlies daar, dat normaal zo rustig zijn werk deed, voelde als een open wond. Elke vezel schreeuwde om actie, en die actie kwam in de vorm van een golf van misselijkheid, gevolgd door het geforceerde legen van mijn maag. Het was niet prettig, verre van, maar ik wist dat het een noodzakelijk kwaad was. Mijn lichaam probeerde zichzelf te reinigen, de indringer, waarschijnlijk een virus, eruit te werken.

De oorzaak? Vaak een virus dat zich genesteld had. Soms kon het ook een bacterie zijn die de boosdoener was. Ongeacht de specifieke microbe, het resultaat was hetzelfde: een lichaam dat in opstand kwam, een verdedigingsmechanisme dat zichzelf letterlijk naar buiten spoelde. De diarree die erbij kwam, voelde als een tweede front in deze interne oorlog, waarbij elke vezel van mijn lichaam strijd leverde tegen de indringer.

Uiteindelijk, na wat leek op een eeuwigheid, voelde ik de rust terugkeren. De molen in mijn buik stopte met malen, de branderige sensatie ebben weg. Het overgeven had zijn werk gedaan, mijn lichaam had de strijd gewonnen. Het was een krachtige herinnering aan hoe ingenieus, en soms bruut, onze eigen verdediging kan zijn. Die ochtend in de keuken, met de geur van koffie die nu nog steeds vaag aanwezig was, leerde ik opnieuw respect voor de reacties van mijn lichaam.