Is Becel echt zo gezond?

Is Becel echt zo gezond: 19 gram vs 53 gram verzadigd vet

De vraag is becel echt zo gezond houdt veel mensen bezig bij het kiezen van broodbeleg. Een verkeerde inschatting van vetten of plantensterolen beïnvloedt je dagelijkse voeding en gezondheid. Ontdek hoe dit smeervet werkt en wanneer andere opties net zo waardevol zijn.

Is Becel echt zo gezond als op de verpakking staat?

Of Becel een gezonde keuze is, hangt sterk af van je persoonlijke gezondheidssituatie en welk specifiek kuipje je uit het schap pakt. De mix van plantaardige olien in Becel bevat van nature de goede meervoudig onverzadigde vetten Omega 3 en Omega 6, die bijdragen tot de instandhouding van een normaal cholesterolgehalte in het bloed. Daarmee vormt het voor veel mensen een hartvriendelijk alternatief voor dierlijke smeervetten.

Toch is die gezondheidsclaim niet zwart-wit. Toen ik jaren geleden tijdens een voedingsadviesproject voor het eerst de etiketten van tientallen margarines naast elkaar legde, schrok ik even van de lange ingredientenlijsten en emulgatoren.

Eerlijk is eerlijk - een kuipje margarine ziet er minder puur uit dan een pakje boerenroomboter. Maar schijn bedriegt hier vaak. Reguliere margarine bevat ongeveer 19 gram verzadigd vet per 100 gram, terwijl roomboter al snel op 53 gram zit.^[1] Dat enorme verschil in vetzuursamenstelling verklaart waarom het vervangen van verzadigde vetten door onverzadigde plantaardige olien (zoals koolzaad-, lijnzaad- en zonnebloemolie) je bloedvaten daadwerkelijk ontlast. Geen wonder dus.

Twijfels over de marketingclaims van Becel en Unilever

De scepsis rondom de gezondheidsclaims van Becel is goed te begrijpen, omdat commerciele belangen en voedingswetenschap hier dicht tegen elkaar aan schuren. De fabrikant communiceert al decennia dat het merk goed is voor het hart, al werd een te algemene slogan in het verleden zelfs teruggefloten door de reclamewaakhond wegens mogelijke misleiding. Sindsdien zijn alle beweringen op de verpakking streng gereguleerd door Europese wetgeving.

In de praktijk betekent dit dat Becel geen willekeurige kreten meer mag verzinnen. De huidige claims (zoals waarom is becel goed voor het hart of het behoud van een normaal cholesterolgehalte bij een dagelijkse inname van 2 gram alfa-linoleenzuur en 10 gram linolzuur) zijn wetenschappelijk getoetst. ^[2] Wel zit er een slim commercieel addertje onder het gras. De fabrikant voegt soms kleine beetjes extra vitamines of calcium toe om het product een nog gezonder imago te geven, terwijl je diezelfde onverzadigde vetten net zo goed uit een scheutje onbewerkte olijfolie of een handje walnoten haalt. Dat vergeet men er vaak bij te vertellen.

Het cruciale verschil tussen Becel Original en Becel ProActiv

Veel consumenten halen de reguliere varianten en de cholesterolverlagende lijn door elkaar, terwijl het om totaal verschillende producten gaat. Reguliere Becel (zoals Original of Light) is bedoeld voor dagelijks gebruik om een gezond cholesterol te behouden, terwijl Becel ProActiv toegevoegde plantensterolen bevat die actief het LDL-cholesterol verlagen bij mensen met een verhoogde waarde.

Becel Original: onderhoud voor iedereen

De standaard varianten bestaan voornamelijk uit water en een blend van plantaardige olien, aangevuld met vitamine A en D. Ze werken preventief doordat ze arm zijn aan verzadigd vet en rijk aan essentiele vetzuren. Als je bloedwaarden gewoon goed zijn, heb je aan deze basisvariant (of een simpele huismerkmargarine met vergelijkbare olien) ruim voldoende.

Becel ProActiv: een functioneel voedingsmiddel met plantensterolen

Becel ProActiv werkt fundamenteel anders dan gewone margarine. Aan dit product zijn geconcentreerde plantensterolen toegevoegd, een groep vettige stoffen die de opname van cholesterol in je darmen blokkeren. Een dagelijkse inname van 1,5 tot 2,4 gram plantensterolen (vergelijkbaar met drie porties van 10 gram smeervet) becel cholesterol verlagen gemiddeld met 7 tot 10 procent binnen twee tot drie weken.^[3] Let op: dit effect treedt alleen op als je het product dagelijks tijdens een maaltijd gebruikt. Stop je ermee, dan stijgt je cholesterol weer naar het oude niveau.

Zorgen over de veiligheid van toegevoegde plantensterolen op lange termijn

De discussie over de veiligheid van plantensterolen draait om de vraag of een hoge inname op de lange termijn mogelijk nadelige effecten heeft op de bloedvaten. Gezondheidsautoriteiten zoals het Voedingscentrum en de Hartstichting beschouwen producten met plantensterolen als veilig en effectief voor mensen met een verhoogd cholesterol, mits de maximale dagdosering van 3 gram niet wordt overschreden.

Toch is de kritiek vanuit consumentenorganisaties zoals Foodwatch niet zomaar uit de lucht gegrepen.

Plantensterolen remmen niet alleen de opname van cholesterol in de darmen, maar kunnen ook de opname van vetoplosbare vitamines en carotenoïden (zoals betacaroteen) licht verlagen.

Bovendien wijzen critici erop dat een klein deel van deze sterolen in de bloedbaan terechtkomt, al is nooit overtuigend aangetoond dat dit bij gezonde mensen tot vaatproblemen leidt. Ik heb ooit zelf de fout gemaakt om tijdens een drukke werkweek gedachteloos een kuipje ProActiv van een huisgenoot op mijn brood te smeren, puur omdat het in de koelkast stond. Pas dagen later besefte ik dat ik een medisch gericht product at zonder enige aanleiding. Mijn advies is daarom helder: heb je geen verhoogd cholesterol, laat de ProActiv-lijn dan gewoon staan. Voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen onder de vijf jaar wordt het gebruik zelfs expliciet afgeraden.

Onzekerheid: is margarine gezonder dan roomboter of olijfolie?

De strijd tussen roomboter en margarine woedt al jaren, maar vanuit medisch oogpunt is het antwoord opvallend consistent. Zachte margarine uit een kuipje is voor je hart en bloedvaten vrijwel altijd gezonder dan roomboter vanwege het lage gehalte aan verzadigde vetzuren, al blijft vloeibare plantaardige olie (zoals extra vierge olijfolie) voor de warme maaltijd de meest onbewerkte en beste optie.

Vroeger zat er een flinke kern van waarheid in de angst voor margarine, omdat fabrikanten vloeibare olien hard maakten via een chemisch proces waarbij schadelijke transvetten ontstonden.

Die tijden zijn voorbij. Moderne kuipjes margarine bevatten nauwelijks nog transvetten (minder dan 1 procent) omdat producenten tegenwoordig werken met slimme mengsels van vloeibare olien en een klein beetje hard plantaardig vet.

Eet je zes boterhammen per dag met roomboter, dan krijg je al snel 16 gram verzadigd vet binnen, tegenover ongeveer 6 gram bij margarine.^[5] Maar - en dit vergeten veel mensen die blind op verpakkingen vertrouwen - je hebt smeervet op brood helemaal niet verplicht nodig als je verder gevarieerd eet. Smeer gerust eens hummus, avocado of pindakaas op je boterham. Dat is minstens zo lekker.

Smeervetten vergeleken: Becel Original, Becel ProActiv, Roomboter en Olijfolie

Becel Original (Margarine)

- Geschikt voor dagelijks gebruik door het hele gezin

- Rijk aan meervoudig onverzadigde vetten (Omega 3 en 6) en laag in verzadigd vet (circa 19g per 100g)

- Matig bewerkt (emulsie van water, plantaardige olien, vitamines en emulgatoren)

- Helpt een normaal cholesterolgehalte in het bloed in stand te houden

Becel ProActiv (Met plantensterolen)

- Uitsluitend bedoeld voor mensen met een verhoogd cholesterolgehalte

- Vergelijkbaar met reguliere margarine, maar verrijkt met geconcentreerde plantensterolen

- Hoog (functioneel voedingsmiddel met toegevoegde actieve stoffen)

- Verlaagt aantoonbaar een te hoog LDL-cholesterol met 7 tot 10 procent bij dagelijks gebruik

Roomboter

- Voor gezonde mensen die kiezen voor smaak en het met mate gebruiken

- Hoog gehalte aan verzadigd vet (circa 53g per 100g) en van nature aanwezig cholesterol

- Minimaal bewerkt (gekarnde melkroom met een beetje water en eventueel zout)

- Verhoogt bij regelmatig gebruik het ongunstige LDL-cholesterol

Extra Vierge Olijfolie

- Ideale basis voor koken, bakken en salades voor iedereen

- Zeer rijk aan enkelvoudig onverzadigde vetzuren en antioxidanten (polyfenolen)

- Onbewerkt (eerste koude persing van olijven zonder toevoegingen)

- Gunstig voor de bloedvaten en ondersteunt een gezond cholesterolprofiel

De zoektocht van Peter (54) naar een lager cholesterol zonder direct medicijnen te slikken

Peter uit Utrecht kreeg tijdens een periodieke gezondheidscheck te horen dat zijn LDL-cholesterol licht verhoogd was. Hij wilde liever niet direct aan de statines, maar raakte in de supermarkt volledig het spoor bijster door alle kreten op de kuipjes.

In eerste instantie kocht hij een willekeurig kuipje Becel Original en smeerde dat een maand lang braaf op zijn boterhammen. Bij een tussentijdse meting bleek zijn cholesterol nauwelijks gedaald, wat voor flinke teleurstelling zorgde.

Na overleg met een dietist ontdekte hij het verschil tussen onderhoud en actieve verlaging. Hij stapte over op Becel ProActiv (drie porties per dag tijdens de maaltijd), verving zijn dagelijkse plak oude kaas door kipfilet en at elke avond een extra schep groenten.

Na vier weken was zijn LDL-cholesterol met 9 procent gedaald. Peter leerde dat een functionele margarine pas werkt als je de juiste variant in de exacte dosering combineert met bredere aanpassingen in je eetpatroon.