Hoeveel procent belasting betaal je over je pensioen?

Hoeveel belasting moet je betalen als je gepensioneerd bent?

De klok slaat net middernacht. Buiten is het stil. Ik zit hier maar te denken. Aan later. Aan het pensioen. En vooral aan die verdomde belasting.

Wat ik begrepen heb, is het dit:

• Tot €38.441 betaal je 19,07% belasting (2024). Dat is een hoop geld, zo lijkt het.

• Heb je meer, tot €76.817, dan is het ingewikkelder. Over die eerste €38.441 dus 19,07%. En over alles daarboven, tot die €76.817, dan betaal je 36,97% belasting.

Dat hoge percentage, dat spookt door mijn hoofd. Bijna de helft van wat je extra krijgt, gaat direct weer weg. Alsof de staat zegt: "Leuk geprobeerd, maar wij willen ook een stuk." Het is oneerlijk. Het is alsof iemand anders meebeslist wat ik verdien.

Hoe zit het met pensioen als je in Duitsland werkt?

Duits pensioen? Simpel.

• Werken = pensioen opbouwen. Verzekerd. Punt.
• Eén systeem. Arbeidsongeschiktheid, overlijden, ouderdom. Alles in één pot. Handig of niet.
• Loon bepaalt de hoogte. Meer verdienen, meer pensioen. Zo werkt dat. Dit jaar niet anders.

Geen keuzes. Geen gedoe. Duits.

Hoeveel belasting wordt er in Duitsland over pensioen betaald?

In Duitsland is je wettelijk pensioen niet volledig belastingvrij, helaas! Denk aan die droge worstjes die je je had voorgesteld na je pensioen; een deel ervan wordt dus wel degelijk door de belastinginspecteur geconfisqueerd.

• Vanaf 2023 wordt jaarlijks 1% van het belastingvrije deel afgetrokken. Het is een kruimelsysteem, een economische variant van het broodkruimelspoor van Hans en Grietje, maar dan met minder lekkere resultaten.

• De exacte bedragen hangen af van je individuele pensioeninkomen, je andere inkomsten, en de huidige belastingtarieven ( want ja, zelfs de Duitse belastingdienst is dynamisch, zo niet altijd even charmante). Het is een wiskundig circus act, waar de clown (de belastinginspecteur) altijd wint.

• Stel je voor, je pensioen is als een overheerlijke taart. De belastingdienst neemt er elk jaar een steeds groter stuk van af. Je begint met een enorme, prachtige taart, en eindigt met een paar droevige kruimels. Een tragedie, nietwaar? Gelukkig heb je nog wel je herinneringen aan de taart. Of niet. Afhankelijk van hoe groot de belasting was.

Kortom, de precieze belasting op je pensioen in Duitsland berekenen is als het voorspellen van het weer in Schotland; onmogelijk. Raadpleeg een expert, of een medium, afhankelijk van je vertrouwen in wiskunde.

Hoeveel pensioen krijgt een Duitser?

Mijn tante Elsbeth, 67 lentes jong, woont in een klein dorpje vlakbij München. Ze krijgt – haar pensioen is ongeveer €1150 netto per maand. Dat is inclusief haar aanvullende pensioen via haar werkgever, een grote verzekeringsmaatschappij. Ze heeft er lang voor gewerkt, die extraatjes. Het was een zware baan, veel stress, lange dagen. Maar ja, de extra euro's per maand zijn nu wel lekker.

• Haar eigen bijdrage aan het pensioen was significant, dat vertelde ze me wel.
• Ze heeft ook nog wat spaargeld, natuurlijk, voor onverwachte uitgaven. Dat geeft haar rust.
• Haar man, Klaus, is al een paar jaar overleden. Ze mist hem vreselijk. Dat maakt het pensioen toch anders, eenzaam.

Toen ik haar vorig jaar bezocht, in juli, liepen we door haar tuin. De rozen bloeiden prachtig. Maar haar ogen, die stralden niet. Ze vertelde over haar zorgen. Het geld is soms krap. De prijzen stijgen natuurlijk constant.

• Energiekosten zijn de laatste tijd echt een probleem.
• De zorgkosten zijn ook enorm gestegen.
• Ze maakt zich zorgen over de toekomst.

Je hoort vaak over die gemiddelde €1200, maar de werkelijkheid is veel genuanceerder. Elsbeth's situatie laat dat mooi zien. Haar pensioen is prima, vergeleken met sommige andere mensen. Maar voldoende voor een zorgeloos leven? Dat zeker niet.

Wat zijn de belangrijkste verschillen met Nederland en Duitsland als gaat om pensioen en sociale zekerheid?

Het is donker... buiten en binnen. Het kraakt allemaal zo in mijn hoofd, weet je.

De verschillen... Nederland belast vaak Duitse pensioenen, lijfrentes en sociale zekerheid. Dat is er alvast één.

En dan... ik had gelezen, nee, iemand vertelde me, dat als je de Nederlandse nationaliteit hebt en een Duits overheidspensioen krijgt, je in Nederland belasting betaalt. Dat is een rare kronkel. Alsof je gestraft wordt voor je nationaliteit.

Er is meer...

• De systemen zelf, de manier waarop ze alles organiseren. In Nederland is het misschien meer opgebouwd via werkgevers.
• Duitsland heeft een sterkere nadruk op een staatspensioen.
• Er is verschil in hoe ze bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid regelen, hoe ze kijken naar zorg.
• Het is niet allemaal zwart-wit.