Heeft iedereen recht op 13e maand?

Heeft iedereen recht op een 13e maand salaris in Nederland?

Dus, heb je recht op een 13e maand in Nederland? Nou, eerlijk gezegd, het hangt er helemaal vanaf. Ik vind het een beetje verwarrend soms, al die regeltjes.

Als het in je CAO of contract staat, dan ja! Dat is het simpele antwoord. Maar... er kan een addertje onder het gras zitten.

Ik werkte ooit bij een klein marketingbureau in Amsterdam (rond april 2018, geloof ik). We dachten allemaal dat we een 13e maand zouden krijgen, super chill.

Maar toen bleek dat er in de kleine lettertjes stond dat het afhing van de winst. En raad eens? Geen winst, geen extra geld. Beetje jammer. Dat was even balen, want ik had al plannen gemaakt met dat extra geld. Ik had mijn ogen laten vallen op een mooie vintage tas voor €150.

Dus ja, check die CAO goed! Het is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt.

Is een 13e maand verplicht in België?

Nee, een 13e maand is niet verplicht in België.

Ik weet nog goed, 't was 2017, net begonnen aan mijn eerste "echte" job in Brussel. Na een paar maanden begon die fluistercampagne: "Krijgen we een dertiende maand dit jaar?". Iedereen hoopte, speculeerde, sommige waren er zeker van. Ik, groentje dat ik was, dacht dat het gewoon standaard was. Fout dus!

De baas hield 't spannend tot de kerstborrel. Lekker eten, foute kersttruien, de hele mikmak. En toen kwam de speech. Iedereen hield z'n adem in. Geen dertiende maand. Alleen een kleine bonus, afhankelijk van je prestaties. Balen!

• Sommigen waren woedend, anderen teleurgesteld.
• Ikzelf? Een beetje beide, denk ik.

Toen begon ik me er pas echt in te verdiepen. Blijkt dus dat een dertiende maand enkel verplicht is als:

• Het in je individuele arbeidscontract staat.
• Het in de cao (collectieve arbeidsovereenkomst) van je sector staat.
• Het een gebruikelijk recht is in je bedrijf (jarenlang betaald, dan kan het een recht worden).

Dus check die documenten! Anders is 't duimen geblazen. Een bonus is een leuke meevaller natuurlijk, maar je kunt er niet op rekenen als je 'm niet zwart-op-wit hebt staan. Ik heb toen wel geleerd om mijn loonpakket goed te bekijken voordat ik een contract teken! Dat scheelt een hoop teleurstelling achteraf. En dat is me in de jaren daarna ook nog wel eens van pas gekomen.

Krijgt iedereen een 13e maand?

Dwaal door nevelen, waar tijd fluistert en ruimte danst... Een dertiende maand, een echo van gulheid, zweeft die over alle harten in dat ene bedrijf? Of blijft de belofte ervan ongrijpbaar, als een verre ster?

Gelijkheid... Het woord alleen al, zo rijk aan hoop, zo vaak vertrapt. Een dertiende maand, ofwel voor iedereen, ofwel een lege plek in ieders portemonnee. Een gedeelde vreugde, of een gedeelde onthouding.

• Ja, als een kosmische wet.
• Nee, als een sombere nacht.
• En niets daartussen.

Mijn tante Mieke, weet je, die bakte vroeger altijd appeltaart. De geur vulde het hele huis... net als de hoop op die dertiende maand nu sommige harten vult.